Neidio i'r cynnwys

Sulgwyn

Oddi ar Wicipedia
(Ailgyfeiriwyd o Pentecost)
Sulgwyn
Enghraifft o:dydd gŵyl Cristnogol, public holidays in Norway, public holidays in Sweden, cysyniad Beiblaidd, pwynt mewn amser mewn perthynas ag amserlen gylchol, public holidays in Denmark, list of public holidays in the Netherlands, Orthodox holy days Edit this on Wikidata
Rhan oGreat Feasts of the Orthodox Church, adeg y Pasg Edit this on Wikidata
Rhagflaenwyd ganExaudi Edit this on Wikidata
Olynwyd ganLlungwyn, Sul y Drindod Edit this on Wikidata
Map
Dynodwyr
Freebase/M/0cgc8 edit this on wikidata
Thesawrws y BNCF18087 edit this on wikidata
Tudalen Comin Ffeiliau perthnasol ar Gomin Wicimedia
Y Pentecost: murlun Groegaidd.

Gŵyl Gristnogol yw Sulgwyn, sy'n digwydd ar ar yr wythfed Sul ar ôl y Pasg y 50fed diwrnod o dymor y Pasg. Mae'n dathlu disgyn yr Ysbryd Glân ar yr Apostolion. Gellir olrhain ei dathlu i'r 3ed ganrif OC. Yr enw Lladin ar yr ŵyl yw Pentecost, sy'n deillio o'r gair Groeg pentikosti, sef "y 50fed ddiwrnod", sef y 50fed diwrnod yn nhymor y Pasg. Enwir sawl enwad a mudiad Cristnogol yn "Bentecostaidd".

Defodau

[golygu | golygu cod]

Er ei bod yn ŵyl fawr yn y calendr eglwysig, cymharol ychydig o ddefodau ac arferion poblogaidd sy'n gysylltiedig â hi, efallai am nad oes cysylltiad amlwg â gŵyl baganaidd. Un ddefod hynod a gynhelid ar y Sulgwyn yng Nghymru oedd defod "Y Pren Dedwydd". Coeden anghyffredin gyda hollt fawr wrth ei gwaelod oherwydd ymrannu'r pren yn ddwy gangen sy'n cyffwrdd eto wedyn i dyfu'n rheolaidd oedd hon, a safai ar ystâd y Plas Hen yn Llŷn, Gwynedd. Byddai'r werin bobl yn ymgynnull yno ar y Sulgwyn i geisio basio trwy'r hollt: dedwyddwch a gai'r rhai a fedrai hynny. Credir fod hyn yn deillio o ddefod yn ymwneud â ffrwythlondeb, rhyw a genedigaeth. Arfer arall yn Llŷn ar y Sulgwyn oedd i ferched sefyll gyda'u dwylo tu ôl i'w cefnau a cheisio dal oen yn eu dannedd wrth ei wlân. Rhoddid yr enw "Brenhines yr Oen" ar bwy bynnag a lwyddai i wneud hynny ac yfid "Cwrw Oen".[1]

Cyfeiriadau

[golygu | golygu cod]
  1. ↑ T. Gwynn Jones, Welsh Folklore and Folk-Custom (D. S. Brewer, 1930; arg. newydd 1979), t.160
Eginyn erthygl sydd uchod am Gristnogaeth. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.