Edukira joan

Bellême

Bellême
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Normandia
Departamendua Orne
BarrutiMortagne-au-Percheko barrutia
Kantonamenducanton of Bellême
Izen ofizialaBellême
Posta kodea61130
Geografia
Koordenatuak48°22′35″N 0°33′38″E / 48.3764°N 0.5606°E / 48.3764; 0.5606
Mapa
Azalera1,71 km²
Altitudea162 m, 230 m eta 203 m
MugakideakSaint-Martin-du-Vieux-Bellême eta Belforêt-en-Perche
Demografia
Biztanleria1.457 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 799 (%54,3) (%45,7) 672 alt_right
Dentsitatea852 bizt/km²
villedebelleme.fr

Bellême Frantziako udalerria da, Orne departamenduan dagoena, Normandia eskualdean. Azken erroldaren arabera 1.457 biztanle zituen 1,7 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Saint-Martin-du-Vieux-Bellême eta Belforêt-en-Perche.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
BellêmeBellême
Població amb 376 habitants (2000)Sérigny (1,1 km)
Població amb 171 habitants (2000)Dame-Marie (4,8 km)
Població amb 116 habitants (2000)Eperrais (5,2 km)
Població amb 110 habitants (2000)Vaunoise (5,9 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak Erdialdeko eta Iparraldeko lautaden klima ozeaniko degradatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeaniko aldatua du, eta Normandia (Cotentin, Orne)eko klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio nahiko handiak (850 mm/urte); uda freskoa (15,5 °C), haizetsua)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1a zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 10,3 °C-koa da, 14,3 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 790 mm-koa da, urtarrilean 1,3 euri-egun eta uztailean 7,8 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Saint-Martin-du-Vieux-Bellême udalerrian dago, 0,8 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 11,4 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 810 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 40,1 °C-koa da, 2019ko uztailaren 25an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -15,1 °C-koa da, 2012ko otsailaren 7an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 10,9 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (18,5 °C) eta hotzena urtarrila (4,2 °C). Urteko prezipitazioa 796 mm-koa da; hilabeterik euritsuena abendua da (93 mm) eta lehorrena apirila (54 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,32 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (9,8 °C) baino 1,8 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2018, 2020, 2022, 2023 eta 2025. Urterik beroena 2020 izan zen (12,3 °C) eta hotzena 1963 (8,5 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Bellême)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 4.2 4.5 7.1 9.7 13.3 16.6 18.5 18.4 15.0 11.3 7.3 4.6 10.9
Pilatutako prezipitazioa (mm) 79 62 59 54 65 60 57 55 55 77 80 93 796
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (9,8 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+1,3+0,8+1,2+1,2+1,2+1,1+1,0+1,4+0,6+0,8+1,3+0,9
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 20 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (9,8 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea1200150018002100240027003000330036001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 672 gizon, 799 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
1.49
 
95+
 
4.38
4.46
 
90-94
 
5.51
6.70
 
85-89
 
12.52
2.98
 
80-84
 
6.26
4.46
 
75-79
 
6.76
2.98
 
70-74
 
8.64
7.44
 
65-69
 
3.63
6.70
 
60-64
 
6.26
11.31
 
55-59
 
6.88
5.36
 
50-54
 
5.76
7.44
 
45-49
 
3.88
4.46
 
40-44
 
4.51
2.38
 
35-39
 
2.13
2.98
 
30-34
 
2.63
6.70
 
25-29
 
5.01
5.21
 
20-24
 
2.50
3.87
 
15-19
 
4.01
4.76
 
10-14
 
3.38
3.27
 
5-9
 
4.01
5.06
 
0-4
 
1.38
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Bellême udalerrian 1.242 biztanle zeuden eta 730 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 1,70 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 51,4), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).[10]

1.242biztanle
730elkarbizitza-unitate
1,70lagun elkarbizitza-unitateko
350familia
Udalerria
% 9
% 28
% 10
% 51
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 350 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (208). Guraso bakarreko 76 familietatik 56etan ama zen guraso bakarra. 228 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 51k seme-alaba bakarra zuten etxean, 56k bi, eta 15k hiru edo gehiago.[10]

208
66
76
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean228
Seme-alaba bat51
Bi seme-alaba56
Hiru seme-alaba15
Lau edo gehiago0

15 urte edo gehiago zituzten 1.313 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 23,2 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 23,2. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 65-79 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 58,4). 80 urte edo gehiagoko 332 biztanleetatik 143 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 189 kolektibitateren batean.[10]

Bakarrik bizi da
15-24% 23
25-39% 32
40-54% 27
55-64% 34
65-79% 33
80 +% 23
Bikotean bizi da
15-24% 17
25-39% 54
40-54% 58
55-64% 58
65-79% 58
80 +% 24

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 34,2 ezkonduta zegoen, eta beste % 12,6 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 9,2 izatezko bikotean eta % 3,4 PACS bidez lotuta). % 26,3 ezkongabeak ziren, % 21,2 alargunak eta % 5,7 dibortziatuak.[10]

Ezkonduta% 34,2
Ezkongabea% 26,3
Alarguna% 21,2
Izatezko bikotean% 9,2
Dibortziatuta% 5,7
PACS bidez lotuta% 3,4

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 38,2), eskulangileak (% 14,5), enplegatuak (% 13,2), goi-mailako langileak (% 9,0). Talde nagusia (erretiratuak, % 38,2) Orne departamenduko batez bestekoaren (% 39,4) azpitik dago. 10 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 1,4).[10]

Udalerria
% 9
% 9
% 13
% 15
% 38
% 8
Orne
% 12
% 14
% 18
% 39
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 984 etxebizitza zeuden. Horietatik 721 egoitza nagusi ziren, 133 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 130 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (765), eta apartamentuak gutxi ziren (217). Egoitza nagusietatik 348 beren jabearen bizilekuak ziren, 352 alokairuan zeuden, 112 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 21 doan lagata.[11]

984etxebizitza
721egoitza nagusi
765etxe
217apartamentu

Etxebizitza multzoa

721
133
130
Egoitza nagusia (721)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (133)Hutsik (130)

Etxe mota

765
217
Etxea (765)Apartamentua (217)

Jabetza egoera

348
352
112
Jabeak (348)Alokairuan (352)HLM (112)Doan lagata (21)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1919 aurretik artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (284).[11]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik284
1919-194561
1946-1970112
1971-1990153
1991-200541
2006-202065

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (223). Gas sarea zen berogailu mota nagusia (313 etxebizitzatan). 404 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 416 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 169tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela11
2 gela110
3 gela180
4 gela197
5 gela edo gehiago223

Berogailu mota

313
280
73
Gas sarea (313)Fuel-olioa (55)Elektrizitatea (280)Bestelakoak (73)

Aparkalekua eta ibilgailuak

404aparkalekua
416ibilgailu 1
169ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 685 biztanleetatik 524 aktibo ziren (% 76,5), horietako 474 lanean (% 69,2) eta 50 langabezian (aktiboen % 9,5).

68515-64 urteko biztanle
% 76,5aktibo
% 69,2lanean
% 9,5langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 61,6
25-54 urte% 89,6
55-64 urte% 58,5
Gizonak% 77,8
Emakumeak% 75,1

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 20,8
BEPC, brebeta% 25,8
CAP-BEP% 8,7
Batxilergoa% 8,1
Goi-mailako +2% 5,8
Goi-mailako +3/4% 5,6
Goi-mailako +5% 5,9

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 9,5). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

161 ez-aktibotik 39 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 24,2), 58 erretiraturik zeuden (% 36,0) eta 64 bestelako ez-aktibo ziren (% 39,8).

Ez-aktiboak

% 24
% 36
% 40
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 12
% 18
% 17
% 28
% 22
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 1.163 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 474 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

1.163enplegu udalerrian
% 82,2soldatapeko
% 17,9ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 23.590 eurokoa zen.

23.590 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 24.110 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 172 komertzioetatik, 4 erauzte enpresak ziren, 4 janari enpresak ziren, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 9 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 14 eraikuntza enpresak ziren, 35 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 5 garraio enpresak ziren, 13 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 4 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 12 finantziazio enpresak ziren, 10 higiezinen enpresak ziren, 19 zerbitzu enpresak ziren, 27 administrazio publikoko enpresak ziren eta 15 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 51 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 5 banku bulegoak, 1 funeraria, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 2 autoeskolak, 2 igeltseroak, 2 margolariak, 2 zurginak, 3 iturginak, 2 argiketariak, 3 eraikuntza enpresak, 8 ile apaindegiak, 3 albaitariak, 7 jatetxeak, 4 higiezinen agentziak, 1 tintoreria eta 2 apaindegiak.[13]

2009an zeuden 18 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gehiagoko denda zen, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 2 okindegiak, 1 harategi zen, 2 liburu dendak, 3 arropa dendak, 2 etxerako tresna dendak, 2 zapata-dendak, 1 drogeria zen eta 3 lore-dendak ziren.[14]

2000. urtean Bellême udalerrian 3 nekazaritza-ustiategi zeuden.

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an tratamendu laburretarako ospitale 1 , iraupen erdiko (jarraipen eta errehabilitazio) tratamenduetarako ospitale 1 bat, psikiatriko 1 bat, 2 botika eta anbulantzia 1 bat zegoen.

2009an 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Bellême udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 255 ikaslekin.

  1. ↑ Estazioko erregistroak 1997ko ekainaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 0,9 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Belleme_sapc », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  14. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]