Edukira joan

Bessèja

Bessèja
Bességes
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Okzitania
Departamendua Gard
BarrutiAlèseko barrutia
Kantonamenducanton of Bessèges
Izen ofizialaBessèges
Jatorrizko izenaBességes
Posta kodea30160
Geografia
Koordenatuak44°17′30″N 4°06′02″E / 44.2917°N 4.1006°E / 44.2917; 4.1006
Mapa
Azalera10,32 km²
Altitudea146 m, 492 m eta 262 m
MugakideakBordezac, Courry, Gagnières, Meyrannes, Molières-sur-Cèze, Peyremale eta Robiac-Rochessadoule
Demografia
Biztanleria2.606 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 1.396 (%53,3) (%46,7) 1.221 alt_right
Dentsitatea253 bizt/km²
besseges.fr

Bessèja (okzitanieraz Bessèja, frantsesez eta ofizialki: Bessèges) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Gard departamenduan dago, Okzitania eskualdean. Azken erroldaren arabera 2.606 biztanle zituen 10,3 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Bordezac, Courry, Gagnières, Meyrannes, Molières-sur-Cèze, Peyremale eta Robiac-Rochessadoule.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
BessègesBessèges
Població amb 272 habitants (2000)Peyremale (2,9 km)
Població amb 390 habitants (2000)Bordezac (2,9 km)
Població amb 1064 habitants (2000)Gagnières (3,0 km)
Població amb 793 habitants (2000)Le Martinet (4,6 km)
Població amb 304 habitants (2000)Courry (5,1 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima mediterraneo garbia du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Csa motakoa da: Mediterraneoko klima epela, uda bero eta lehorrarekin[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Proventza eta Lengadoka-Roselloneko klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio urriak udan; eguzkialdi oso ona (2600 ordu/urte); uda beroa (21,5 °C); haize gogorrak; laino gutxi)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H3 zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 13,6 °C-koa da, 17,3 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1346 mm-koa da, urtarrilean 7,7 euri-egun eta uztailean 0,4 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa La_Grand-Combe udalerrian dago, 9 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 13,7 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1414 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 40,2 °C-koa da, 2019ko ekainaren 28an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -10,1 °C-koa da, 2012ko otsailaren 5an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 13,1 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (22,7 °C) eta hotzena urtarrila (5,1 °C). Urteko prezipitazioa 1384 mm-koa da; hilabeterik euritsuena urria da (212 mm) eta lehorrena uztaila (41 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,32 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (12,1 °C) baino 1,7 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2019, 2020, 2022, 2023 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (14,7 °C) eta hotzena 1963 (11,0 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Bessèja)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 5.1 5.7 8.9 11.8 15.8 20.0 22.7 22.0 17.4 13.1 8.6 5.7 13.1
Pilatutako prezipitazioa (mm) 115 80 92 114 108 61 41 61 159 212 209 133 1384
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (12,1 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+1,0+0,4+1,4+1,3+1,4+1,6+1,2+1,4−0,1+0,2+0,9+0,9
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 25 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (12,1 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea200040006000800010.00012.0001860189019201950198020102040BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 1.221 gizon, 1.396 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
1.43
0.82
 
90-94
 
7.16
2.87
 
85-89
 
5.37
4.10
 
80-84
 
5.37
6.22
 
75-79
 
8.31
10.73
 
70-74
 
8.31
11.14
 
65-69
 
9.74
9.91
 
60-64
 
7.95
7.04
 
55-59
 
5.44
5.32
 
50-54
 
6.52
4.50
 
45-49
 
3.58
3.69
 
40-44
 
3.58
4.50
 
35-39
 
3.58
2.05
 
30-34
 
4.30
3.28
 
25-29
 
3.22
3.69
 
20-24
 
3.22
4.50
 
15-19
 
2.51
7.45
 
10-14
 
4.66
3.69
 
5-9
 
2.87
4.50
 
0-4
 
2.87
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Bessèges udalerrian 2.425 biztanle zeuden eta 1.363 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 1,78 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 52,0), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).[10]

2.425biztanle
1.363elkarbizitza-unitate
1,78lagun elkarbizitza-unitateko
658familia
Udalerria
% 11
% 25
% 12
% 52
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 658 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (346). Guraso bakarreko 164 familietatik 149etan ama zen guraso bakarra. 401 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 125k seme-alaba bakarra zuten etxean, 74k bi, eta 59k hiru edo gehiago.[10]

346
148
164
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean401
Seme-alaba bat125
Bi seme-alaba74
Hiru seme-alaba49
Lau edo gehiago10

15 urte edo gehiago zituzten 2.284 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 1,7 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 34,9. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 55-64 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 55,0). 80 urte edo gehiagoko 392 biztanleetatik 252 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 140 kolektibitateren batean.[10]

Bakarrik bizi da
15-24% 2
25-39% 21
40-54% 28
55-64% 36
65-79% 39
80 +% 35
Bikotean bizi da
15-24% 16
25-39% 54
40-54% 48
55-64% 55
65-79% 55
80 +% 34

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 37,8 ezkonduta zegoen, eta beste % 9,8 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 7,6 izatezko bikotean eta % 2,2 PACS bidez lotuta). % 26,7 ezkongabeak ziren, % 16,3 alargunak eta % 9,3 dibortziatuak.[10]

Ezkonduta% 37,8
Ezkongabea% 26,7
Alarguna% 16,3
Dibortziatuta% 9,3
Izatezko bikotean% 7,6
PACS bidez lotuta% 2,2

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 50,3), enplegatuak (% 15,8), bestelakoak (% 13,3), eskulangileak (% 7,3). Talde nagusia (erretiratuak, % 50,3) Gard departamenduko batez bestekoaren (% 34,7) gainetik dago. 5 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 0,4).[10]

Udalerria
% 16
% 50
% 13
Gard
% 9
% 15
% 15
% 12
% 35
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 2.017 etxebizitza zeuden. Horietatik 1.358 egoitza nagusi ziren, 193 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 466 hutsik zeuden. Apartamentuak ziren nagusi (1.143), etxeak baino gehiago (869). Egoitza nagusietatik 667 beren jabearen bizilekuak ziren, 650 alokairuan zeuden, 173 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 41 doan lagata.[11]

2.017etxebizitza
1.358egoitza nagusi
869etxe
1.143apartamentu

Etxebizitza multzoa

1.358
193
466
Egoitza nagusia (1.358)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (193)Hutsik (466)

Etxe mota

869
1.143
Etxea (869)Apartamentua (1.143)

Jabetza egoera

667
650
173
Jabeak (667)Alokairuan (650)HLM (173)Doan lagata (41)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1919 aurretik artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (488).[11]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik488
1919-1945190
1946-1970412
1971-1990150
1991-200565
2006-202052

Egoitza nagusien artean gehienek 4 gela zituzten (411). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (746 etxebizitzatan). 703 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 721 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 319tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela16
2 gela168
3 gela403
4 gela411
5 gela edo gehiago360

Berogailu mota

144
197
746
245
Gas sarea (144)Fuel-olioa (197)Elektrizitatea (746)Gas botila (26)Bestelakoak (245)

Aparkalekua eta ibilgailuak

703aparkalekua
721ibilgailu 1
319ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 1.229 biztanleetatik 783 aktibo ziren (% 63,7), horietako 569 lanean (% 46,3) eta 214 langabezian (aktiboen % 27,3).

1.22915-64 urteko biztanle
% 63,7aktibo
% 46,3lanean
% 27,3langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 46,0
25-54 urte% 79,8
55-64 urte% 45,9
Gizonak% 65,4
Emakumeak% 61,8

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 44,1
BEPC, brebeta% 33,3
CAP-BEP% 27,3
Batxilergoa% 21,5
Goi-mailako +2% 23,3
Goi-mailako +3/4% 19,2
Goi-mailako +5% 12,1

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 27,3). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

446 ez-aktibotik 78 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 17,5), 127 erretiraturik zeuden (% 28,5) eta 241 bestelako ez-aktibo ziren (% 54,0).

Ez-aktiboak

% 17
% 28
% 54
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 14
% 23
% 43
% 16
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 856 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 569 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

856enplegu udalerrian
% 76,9soldatapeko
% 23,1ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 18.710 eurokoa zen, eta biztanleen % 36 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

18.710 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 23.930 €
% 36,0pobrezia-tasa▲ Dep.: % 21,0

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 200 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 9 janari enpresak ziren, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 3 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresak ziren, 7 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 18 eraikuntza enpresak ziren, 54 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 8 garraio enpresak ziren, 20 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 8 finantziazio enpresak ziren, 8 higiezinen enpresak ziren, 10 zerbitzu enpresak ziren, 36 administrazio publikoko enpresak ziren eta 16 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 55 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 3 banku bulegoak, 2 funerariak, 5 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 autoeskola, 7 igeltseroak, 3 margolariak, 1 zurgina, 1 iturgina, 4 argiketariak, 1 eraikuntza enpresa, 11 ile apaindegiak, 9 jatetxeak, 2 higiezinen agentziak eta 2 apaindegiak.[13]

2009an zeuden 33 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen, 4 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 7 okindegiak, 3 harategiak, 1 liburu denda zen, 7 arropa dendak, 2 zapata-dendak, 2 elektrotresna dendak, 1 altzari denda zen, 1 lur eta paretak apaintzeko denda zen, 1 drogeria zen eta 3 lore-dendak ziren.[14]

2000. urtean Bessèges udalerrian 8 nekazaritza-ustiategi zeuden.

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an osasun-zentro 1 , 3 botika eta 2 anbulantzia zegoen.

2009an haur-eskola 1 eta 3 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Bessèges udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 159 ikaslekin.

  1. ↑ Estazioko erregistroak 2002ko maiatzaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 2,0 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « La Grand Combe », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  14. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]