آنجانا

آنجانا (کانتابری: (غربی) [anˈhana]، (شرقی) [an.xa.nɜ]؛ اسپانیایی: [anˈxana]) (برگرفته از jana، واژه‌ای قدیمی برای جادوگران در دوران قرون وسطی) یکی از شناخته‌شده‌ترین پری‌ها در اسطوره‌شناسی کانتابری هستند.^[۱] این موجودات پری‌گونهٔ مؤنث، با اوخانکانوی بی‌رحم و سنگدل مقابله می‌کنند. در بیشتر داستان‌ها، آن‌ها پری‌های نیکوکار استان کانتابریا هستند که نسبت به همهٔ مردم سخاوتمند و حمایتگرند. توصیف آن‌ها در اسطوره‌شناسی کانتابری، یادآور لامیاها در اسطوره‌شناسی یونانی باستان، همچنین خاناها در آستوریاس، جاناها در لئون و لامیاها در سرزمین باسک است؛ با این تفاوت که گروه آخر ظاهر جانورگون ندارند.

سنت شفاهی توضیحات متفاوتی دربارهٔ ماهیت آنجاناها ارائه می‌دهد. برخی بر این باورند که آن‌ها موجودات آسمانی هستند که خداوند آن‌ها را برای انجام کارهای نیک به زمین فرستاده است و پس از ۴۰۰ سال به آسمان بازمی‌گردند و دیگر هرگز بازنمی‌گردند. برخی دیگر معتقدند که آن‌ها ارواح درختانی هستند که از جنگل‌ها مراقبت می‌کنند.

آنجاناها موجوداتی زیبا و ظریف توصیف شده‌اند که تنها ۰٫۱۵ متر قد دارند، پوستی سفید و صدایی دلنشین دارند. برخی از آن‌ها هنگام خوشحالی مانند بلبل هزاردستان آواز می‌خوانند و برخی دیگر صدایی شبیه به حرکت سوسکی دارند که در پاییز روی برگ‌ها راه می‌رود. چشمان آن‌ها کشیده، آرام و سرشار از محبت است و مردمک‌های سیاه یا آبی‌رنگشان مانند ستاره‌ها می‌درخشد. آن‌ها بال‌هایی تقریباً شفاف دارند. موهایشان را به شکل بافته‌های بلند، به رنگ سیاه براق یا طلایی، می‌آرایند و این بافته‌ها را با پاپیون‌ها و نوارهای ابریشمی چندرنگ تزئین می‌کنند. بر سرشان تاجی زیبا از گل‌های وحشی می‌گذارند و شنلی آبی‌رنگ بر روی تونیکی بلند، باریک و سفید می‌پوشند. همچنین در دست خود عصایی از ترکهٔ بید یا زالزالک حمل می‌کنند که در هر روز هفته به رنگ متفاوتی می‌درخشد.

آنجاناها را در حال قدم‌زدن در مسیرهای جنگلی و استراحت در کنار چشمه‌ها و حاشیهٔ جویبارها می‌بینند؛ جویبارهایی که با حضور آن‌ها گویی جان می‌گیرند. آن‌ها می‌توانند با آبی که از سرچشمه‌ها و چشمه‌ها جاری می‌شود صحبت کنند. آن‌ها به حیوانات زخمی، درختانی که بر اثر طوفان یا حملهٔ اوخانکانو آسیب دیده‌اند، عاشقان، افرادی که در جنگل راه خود را گم کرده‌اند و همچنین فقیران و رنج‌دیدگان کمک می‌کنند. هرگاه در روستاها پرسه بزنند، درِ خانهٔ افراد مهربان و نیکوکار هدیه‌هایی می‌گذارند. اگر کسی از آن‌ها برای کمک درخواست کند، در صورتی که درخواست‌کننده قلبی پاک داشته باشد، به یاری او می‌آیند؛ اما افراد شرور را نیز مجازات می‌کنند.

بر اساس سنت‌ها، آن‌ها شب هنگامِ اعتدال بهاری در فل‌ها گرد هم می‌آیند و در حالی که دست یکدیگر را گرفته‌اند و گل سرخ در اطراف خود می‌پراکنند، تا سپیده‌دم می‌رقصند. هرکس بتواند گل سرخی با گلبرگ‌های بنفش، سبز، آبی یا طلایی پیدا کند، تا پایان عمر خود خوشبخت خواهد بود.

از دیگر پری‌های مرتبط با فرهنگ کانتابری می‌توان به Hechiceras del Ebro (افسونگران رودخانه ابرو)، Mozas del Agua (دختران آب)، Viejuca de Vispieres (پیرزن کوچک ویسپیرس)، آنجاناهای تِرِسِنیو، Moras de Carmona (دوشیزگان مور کارمونا) و Ijanas del Valle de Aras (ایخانای درهٔ آراس) اشاره کرد.

آنجاناها شب ۵ ژانویه به روستاهای این منطقه می‌آیند تا برای کودکان انواع اسباب‌بازی‌ها و هدیه‌ها را بیاورند.^[۲] این رسم معمولاً هر چهار سال یک‌بار و بیشتر برای خانواده‌های فقیر انجام می‌شود، هرچند در برخی مناطق استان کانتابریا همچنان هر سال برگزار می‌شود.