آگاممنون
| آگاممنون | |
|---|---|
 نگاره‌ای از آگاممنون در قرن پنجم پیش از میلاد که در حالت نشسته عصای سلطنتی خود را در دست دارد. | |
| اطلاعات شخصی | |
| والدین | |
| خواهر و برادر | منلائوس، آناکسیبیا |
| شریک زندگی | کلوتایمنسترا |
| فرزندان | اورستس، ایفیگنیا، الکترا، کریسوتیمیس، ایفیاناسا، کرایسیز، هالاسوس |
| دودمان | دودمان Atreid |
آگاممنون (به یونانی: Ἀγαμέμνων)، در اسطوره‌شناسی یونانی، پادشاه موکنای بود که در طول جنگ تروآ فرماندهی آخائیان را بر عهده داشت. او پسر (یا نوه) شاه آترئوس و ملکه آئروپه، برادر منلائوس، همسر کلوتایمنسترا و پدر ایفیگنیا، ایفیاناسا، الکترا، لائودیکه، اورستس و کریسوتیمیس بود.[۱] افسانه‌ها او را پادشاه موکنای یا آرگوس می‌دانند که تصور می‌شود نام‌های متفاوتی برای یک منطقه باشند.[۲] آگاممنون در پی بازگشت از تروآ به دست کلوتایمنسترا، یا در نسخه‌ای قدیمی‌تر از داستان، به دست معشوقهٔ کلوتایمنسترا، آیگیستوس، کشته شد.
جنگ تروا
[ویرایش | اشتراک‌گذاری]
نوشتار اصلی: جنگ تروآ
وقتی هلن، همسر زیبای منلائوس توسط پاریس پسر شاه تروا پریاموس ربوده شد، آگاممنون و منلائوس از این فرصت استفاده کرده و از تمام پادشاهان و جنگجویان یونان برای حمله به تروا دعوت به عمل آوردند. تمام پادشاهان در کاخ دیومدس واقع در آرگوس گرد هم آمدند.
در آنجا آگاممنون به عنوان رهبر کل انتخاب شد و پس از جمع‌آوری لشکر و تجهیزات نظامی آمادهٔ ترک آئولیس به مقصد تروا شدند. در ابتدای سفر کشتی‌های آنها در آئولیس دچار طوفانی نامساعد گشت. پیشگو بیان نمود که این بدبیاری به سبب آگاممنون و بی‌احترامی او در مقابل الهه شکار آرتمیس به وجود آمده است، و تنها راه متوقف کردن این باد قربانی نمودن ایفیگنیا دختر او بود. آگاممنون با اکراه موافق قربانی شدن دخترش شد، اما آرتمیس شخصاً هنگام کشتن ایفیگنیا او را نجات داده و گوزنی را جایگزینش کرد.[۳]
در ایلیاد اثر حماسی شاعر نابینای یونانی هومر، داستانی دربارهٔ نزاع آشیل نیرومندترین قهرمان یونانی در جنگ تروا و آگاممنون در آخرین سال‌های جنگ بیان شده است. آگاممنون او را مجبور نمود از معشوقه‌اش بریسئیس که در یکی از جنگ‌ها اسیرش کرده بود دست بکشد. آشیل نیز به همین دلیل از جنگیدن دست کشید و سبب شد جنگ‌های یونانیان خوب پیش نرود. پس از جنگ و پیروزی یونانیان، او کاساندرا زیباترین دختر پریاموس را به عنوان غنیمت جنگی به وطن خود بازگرداند و از او صاحب دو پسر شد.
داستان‌های دیگر
[ویرایش | اشتراک‌گذاری]
آثنئیوس داستانی را روایت می‌کند که در آن آگاممنون بر مرگ دوست یا معشوقهٔ خود، آرگینوس، که در رودخانهٔ سفیزوس غرق می‌شود، سوگواری می‌کند.[۴] آگاممنون او را دفن می‌کند و برای او یک آرامگاه و یک معبد برای الههٔ عشق، آفرودیته، می‌سازد.[۵] این روایت همچنین در آثار کلمنت اسکندرانی،[۶] استفانوس بیزانتیوس (در مدخل‌های «کوپای» و «آرگونوس»)، و در کتاب سوم پروپرتیوس با تغییرات جزئی یافت می‌شود.[۷]
سرنوشت آگاممنون موضوع تراژدی‌های متعددی، چه باستانی و چه مدرن، بوده است که معروف‌ترین آنها اورستیا اثر آیسخولوس است.
در آثار هنری، شباهت قابل‌توجهی میان تصاویر زئوس، پادشاه خدایان، و آگاممنون، پادشاه انسان‌ها وجود دارد. او معمولاً با عصای سلطنتی و دیهیم، که نمادهای سنتی پادشاهان هستند، به تصویر کشیده می‌شود.
ماده اسب آگاممنون «آئتا» نام دارد. این مادیان یکی از دو اسبی است که منلائوس در مراسم خاکسپاری پاتروکلوس سوارش می‌شود.[۸]
در ادیسه، آگاممنون پس از مرگش در پادشاهی هادس ظاهر می‌شود. در آنجا، با اودیسئوس ملاقات می‌کند و نحوهٔ قتل خود را توضیح می‌دهد و به اودیسئوس دربارهٔ خطرات اعتماد به یک زن هشدار می‌دهد.[۹]
آگاممنون یکی از شخصیت‌های نمایشنامهٔ ویلیام شکسپیر، ترویلوس و کرسیدا است که در طول جنگ تروآ جریان دارد.
در کتاب تلماسه اثر فرانک هربرت، خاندان آتریدس ریشه‌های خود را به خاندان آترئوس می‌رسانند. در نقطه‌ای کلیدی از کتاب فرزندان تلماسه، آلیا آتریدس، در کشمکش با خاطرات نیاکان خود، صدای آگاممنون را می‌شنود که فریاد می‌زند: «من، جد تو آگاممنون، درخواست حضور می‌کنم!»
مکان‌ها و آیین‌های پرستشی
[ویرایش | اشتراک‌گذاری]در افسانه‌های پلوپونز، آگاممنون به عنوان عالی‌ترین نمونه از یک پادشاه قدرتمند تلقی می‌شد و در اسپارت با عنوان «زئوس آگاممنون» پرستش می‌شد. آرامگاه او در میان ویرانه‌های موکنای و در امیکله به نمایش گذاشته می‌شد.
پوسانیاس، پرستش آگاممنون را در کلازومن ثبت کرده است.[۱۰]
گفته می‌شود که حمام‌های معروف آگاممنون در نزدیکی سمورنا، نام خود را از آنجا گرفته‌اند که طبق سنت، بسیاری از سربازان آگاممنون پس از آنکه یک وخشگر به آنها دستور داد پس از یک نبرد در آنجا حمام کنند، در آنجا شستشو کردند و آب‌ها زخم‌های آنها را چنان مؤثر التیام بخشید که دیگر به پزشک پودالیریوس نیازی نداشتند.[۱۱][۱۲]
یک ضرب‌المثل باستانی، «چاه‌های آگاممنونی» (Ἀγαμεμνόνεια φρέατα؛ «چاه‌های آگاممنون»)، در زبان یونانی باستان و مدرن تأیید شده است، که در آن به دستاوردهای قابل‌توجه یا فوق‌العاده یا پروژه‌های عمومی بزرگ اشاره دارد. طبق سنت، آگاممنون دستور حفر چاه‌هایی در اطراف اولیس و در سراسر یونان را برای جلوگیری از کمبود آب در گرمای تابستان صادر کرد.[۱۳][۱۴][۱۵]
منابع
[ویرایش | اشتراک‌گذاری]- ↑ Homer, Iliad 9.145.
- ↑ Leeming, David (2005). "Argos". Oxford Companion to World Mythology. Oxford University Press. ISBN 0-19-515669-2.
- ↑ اساطیر یونانی آگاممنون
- ↑ Lewis, Charlton T.; Short, Charles. "Argynnus". A Latin Dictionary. Perseus Project. Archived from the original on 16 October 2012. Retrieved 16 September 2011.
- ↑ Athenaeus, Deipnosophistae ("The Learned Banqueters") 13.603d-e.
- ↑ Clement of Alexandria, Protrepticus II.38.2
- ↑ Butler, Harold; Edgeworth & Barber, Eric Arthur, eds. (1933), The Elegies of Propertius, Oxford, Clarendon Press; p. 277
- ↑ Pausanias, 5.8.3 بایگانی‌شده در ۱۹ مارس ۲۰۲۲ توسط Wayback Machine; Plutarch, Moralia - How the Young Man Should Study Poetry, 12
- ↑ Homer, Odyssey, 11.385–465 بایگانی‌شده در ۱۹ مارس ۲۰۲۲ توسط Wayback Machine.
- ↑ Pausanias, Description of Greece, 7.5.11
- ↑ Greek Anthology Book 9, 9.631
- ↑ Philostratus, Heroica, 691
- ↑ Erasmus, Desiderius. Saladin, Jean-Christophe (ed.). Les Adages 1001–2000 (in French). Vol. 2. Les Belles Lettres. p. 1245 – via Internet Archive.
- ↑ Tsiroglou, Dimitrios (2021). Λεξικό Αρχαϊστικών Φράσεων της Νέας Ελληνικής Γλώσσας [Dictionary of Archaic Expressions in Modern Greek] (PDF) (in Greek). Kedros. pp. 27–28.
- ↑ "Ἐπιτομή ἐκ τῶν Ταρραίου καὶ Διδύμου παροιμιῶν συντεθεῖσα κατὰ στοιχεῖον". Wikisource (in Greek).
- دورانت، ویل (۱۳۷۸)، تاریخ تمدن، یونان باستان (جلد دوم)، ترجمهٔ امیرحسین آریان‌پور و دیگران، به کوشش سرویراستار، محمود مصاحب.، تهران: شرکت انتشارات علمی و فرهنگی، شابک ۹۶۴-۴۴۵-۰۰۱-۹
{{یادکرد}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
جستارهای وابسته
[ویرایش | اشتراک‌گذاری]
| عمومی | |
|---|---|
| کتابخانه‌های ملی | |
| سایر | |
