Vai al contenuto

Lenèrt

Da Wikipedia
(Readressà da Lenert)
La berstot de Lenèrt te na foto dl 1914 cun Franz Moroder a man ciancia y Ludwig Moroder.
Articul per Ladin Gherdëina
Luech de Lenèrt dan l 1874 a Urtijëi te n dessëni de Ludwig Moroder dl 1934.
Luech de Lenèrt dan l 1874 a Urtijëi te n dessëni de Ludwig Moroder dl 1934.

Lenèrt, y nce Unterraschötz (Resciesa Dessot) fova n vedl mesc de Urtijëi tl ridl tlamà nce "De la da Puent de Pana"[1]. Aldò de documënc san che ai 7 de lugio dl 1774 à Matthias Runggaldier pià dò l mej da si pere Dominikus. Ai 29 de auril 1788 à Matthias Runggaldier vendù l luech a Kaspar Insam y a si fëna Maria Cudauner per 950 rainesc. Ai 6 de lugio 1807 à Alois Insam arpà Lenert da si pere Kaspar. Ai 18 de utober 1814 à Perathoner Josef dl Tecul sa Schönfried (Junerëi) cumprà l luech pra na liziteda per 1370 rainesc. La muta Mariana de Josef à arpà l luech y do che la ova maridà Janmatie Moroder, dat inant Lenert al fi Franz Moroder. Tl 1874 ie chësc mesc unì dassën mudà y l ie uni fat na villa dainora[2]. La fova l' ncësa de Franz Moroder y de Mariana Moroder sor de Sepl Moroder da Jumbiërch che à abù 14 fions.

La cësa ie resteda ala muta Adele che à maridà l scultëur Ludwig Moroder l'ann 1911 y i à abù cin fions: Alexander, Mariele, Karl, Pauli y Alex. Tla villa fova basite na gran berstot fata ora tl 1902 y spartida. Tla pert plu granda laurova i scultëures Rudolf Moroder, l fra de Adele, y Ludwig, l'uem de Adele per la firma "Gebrüder Moroder". Ncé l mut de Adele y Ludwig Pauli y l mut de Pauli Norbert[3] à laurà giut te chëla bertstot.

Tla pitla berstot ova scumencià a lauré l moler Josef Oberbacher y plu tert fova le berstot dla molera Stina Walpoth, fëna de Pauli, che à nsenià ju truepes caioc tl ert de depënjer scultures, dant al dut sanc.

La cësa d'inviërn.

Tla cësa de Lenèrt ie tl 1901 stat metù n mplant per la lum lectrisc[4].

Pra la cësa de Lenèrt tucova n gran tublà y lessù fovel da udëi i corni che n dijova fova dl ultimo cërf mazà te Gherdëina[5]. Sëura streda fova nce n gran banch dal'eves.

  1. ↑ Barbara Lanz, Sonja Mitterer: Höfekarte Gröden. Museum Gherdëina, Urtijëi 2014. ISBN 978-88-909015-0-8
  2. ↑ Edgar Moroder: Die Moroder. Ein altladinisches Geschlecht aus Gröden-Dolomiten. Vom 14. bis zum 20. Jahrhundert. Ursprung – Geschichte – Biographien – Anhang. Beitrag zur tirolischen Familienforschung. Urtijëi 1980, p. 226–229 Dessëni dl vedl mej de Ludwig Moroder tl liber Moroder, pl. 212.
  3. ↑ Vita de Norbert Moroder. Youtube dal menut 5'40 al menut 12'35.
  4. ↑ Franz Moroder da Costa: La lectrisc ie ruveda tla cëses de Gherdëina. Calënder de Gherdëina 2020,pl. 202-205.
  5. ↑ C.M. (Christian Moroder): Resciesa. Calënder de Gherdëina 1960, pl. 33.

Funtanes

[mudé | muda l codesc]
  • Edgar Moroder: Die Moroder. Ein altladinisches Geschlecht aus Gröden-Dolomiten. Vom 14. bis zum 20. Jahrhundert. Ursprung – Geschichte – Biographien – Anhang. Beitrag zur tirolischen Familienforschung. Urtijëi 1980, p. 226–229 Liber Moroder