Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland rút khỏi Liên minh châu Âu

Vương quốc Anh gia nhập Cộng đồng Kinh tế châu Âu ngày 1 tháng 1 năm 1973, cùng Ireland và Đan Mạch. Trong cuộc trưng cầu năm 1975 do chính phủ Công đảng tổ chức sau khi thương lượng lại điều kiện thành viên, khoảng 67,2% cử tri chọn tiếp tục ở lại. Tuy vậy, quan hệ với tiến trình hội nhập vẫn là một vấn đề gây chia rẽ trong cả Đảng Bảo thủ lẫn Công đảng. Các tranh luận xoay quanh quyền của Quốc hội, đóng góp ngân sách, chính sách nông nghiệp và mức độ hội nhập chính trị.^[7][8]

Anh tham gia xây dựng thị trường chung nhưng duy trì các ngoại lệ, nổi bật là không sử dụng đồng euro và không tham gia Schengen. Tranh luận về thẩm quyền của EU, khủng hoảng khu vực đồng euro và di cư tiếp tục nuôi dưỡng chủ nghĩa hoài nghi châu Âu.^[8]

Đảng Độc lập Anh dưới sự lãnh đạo của Nigel Farage thúc đẩy yêu cầu rời EU và gây sức ép bầu cử lên Đảng Bảo thủ. Tháng 1 năm 2013, Thủ tướng David Cameron cam kết rằng một chính phủ Bảo thủ sau bầu cử sẽ thương lượng lại quan hệ với EU rồi tổ chức trưng cầu dân ý. Sau khi giành đa số tại Hạ viện năm 2015, chính phủ thông qua luật tạo cơ sở cho cuộc bỏ phiếu. Cameron ủng hộ tiếp tục là thành viên với các điều kiện được điều chỉnh, thay vì vận động rời liên minh.^[9][10]

Tháng 2 năm 2016, Cameron đạt thỏa thuận với các lãnh đạo EU về hội nhập chính trị, cạnh tranh, quản trị kinh tế và phúc lợi dành cho lao động từ các nước thành viên khác. Các điều chỉnh có điều kiện Anh bỏ phiếu ở lại, nên không được thực hiện sau kết quả trưng cầu.^[11]

Phe rời EU nhấn mạnh quyền kiểm soát luật pháp, nhập cư, ngân sách và đàm phán thương mại; phe ở lại nhấn mạnh kinh tế, đầu tư, việc làm và ảnh hưởng quốc tế. Nghiên cứu về lý do do cử tri tự nêu cho thấy chủ quyền và nhập cư nổi bật trong lựa chọn rời đi, còn kinh tế nổi bật trong lựa chọn ở lại. Bản sắc và niềm tin chính trị cũng gắn với sự phân hóa, nhưng không có một nguyên nhân giải thích mọi lá phiếu.^[12][13]

Tranh luận kinh tế bao gồm cả những khẳng định gây tranh cãi. Một thông điệp nổi bật của phe rời EU cho rằng Anh gửi 350 triệu bảng mỗi tuần cho EU và có thể dành khoản đó cho y tế. Cơ quan Thống kê Vương quốc Anh chỉ ra rằng cách dùng con số này đánh đồng đóng góp gộp với đóng góp ròng, bỏ qua khoản hoàn trả và các dòng chi tiêu trở lại Anh. Do đó, khoản đóng góp ngân sách được nêu trong vận động không đồng nghĩa với toàn bộ số tiền có thể chuyển sang một mục đích khác sau Brexit.^[14]

Tháng 1 năm 2017, trong vụ kiện thường được gọi là Miller, Tòa án Tối cao Vương quốc Anh phán quyết rằng chính phủ không thể chỉ dựa vào quyền hành pháp để thông báo rút khỏi EU khi hành động đó làm thay đổi các quyền trong luật nội địa. Quốc hội phải cho phép bằng luật. Phán quyết cũng không trao cho các nghị viện được phân quyền quyền phủ quyết pháp lý đối với việc rút khỏi EU. Sau khi Quốc hội thông qua luật cho phép, May gửi thư thông báo theo Điều 50 ngày 29 tháng 3 năm 2017, khởi động thời hạn thương lượng hai năm.^[15][18]

Tổng tuyển cử tháng 6 năm 2017 làm Đảng Bảo thủ mất đa số tuyệt đối; chính phủ May phải dựa vào hỗ trợ của Đảng Liên hiệp Dân chủ (DUP) ở Bắc Ireland. Biên giới Ireland và vị trí Bắc Ireland trong thị trường nội địa Anh vì vậy có vai trò lớn trong việc thông qua thỏa thuận. EU ưu tiên quyền công dân, nghĩa vụ tài chính và tránh biên giới cứng trên đảo Ireland.^[19][1]

Thỏa thuận của May năm 2018 có cơ chế dự phòng, thường gọi là backstop, nhằm tránh biên giới cứng nếu chưa có giải pháp thay thế. Một số người phản đối lo ngại Anh bị giữ trong các ràng buộc hải quan mà không thể đơn phương chấm dứt; những người khác muốn quan hệ kinh tế gần hơn hoặc trưng cầu lại. Các nhóm có mục tiêu khác nhau cùng khiến thỏa thuận không đạt đa số tại Hạ viện.^[19]

Hạ viện bác thỏa thuận của May ba lần vào tháng 1 và tháng 3 năm 2019, khiến hạn rời EU ngày 29 tháng 3 phải gia hạn. Các đảng lớn chia rẽ giữa yêu cầu quan hệ gần với EU, chấp nhận rời đi không có thỏa thuận và đảo ngược quyết định. May từ chức lãnh đạo Đảng Bảo thủ; Boris Johnson trở thành thủ tướng tháng 7 năm 2019.^[19][4]

Tháng 9 năm 2019, Tòa án Tối cao tuyên quyết định đình chỉ kỳ họp Quốc hội trong năm tuần là trái pháp luật vì có tác dụng ngăn cản hoặc làm suy giảm khả năng thực hiện chức năng hiến định của Quốc hội mà không có lý do hợp lý. Phán quyết không quyết định Anh có nên rời EU hay không; nó đặt giới hạn đối với cách hành pháp xử lý Quốc hội trong cuộc khủng hoảng Brexit. Cùng thời kỳ, Quốc hội thông qua các biện pháp buộc chính phủ yêu cầu gia hạn nếu chưa có thỏa thuận được chấp thuận.^[20][4]

Johnson thương lượng lại cơ chế Bắc Ireland: thay cho dự phòng hải quan rộng hơn dưới thời May, Bắc Ireland tiếp tục gắn với một phần quy định hàng hóa và hải quan EU, còn các thủ tục cần thiết được đặt chủ yếu trên dòng hàng từ đảo Đại Anh sang Bắc Ireland. Trong tổng tuyển cử tháng 12 năm 2019, Đảng Bảo thủ thắng 365 ghế, tạo đa số đủ để thông qua luật thực hiện thỏa thuận. Nghị viện châu Âu và các thiết chế EU sau đó hoàn tất thủ tục phê chuẩn, cho phép Anh rời EU ngày 31 tháng 1 năm 2020.^[19][21][1]

• 
  Người tuần hành ủng hộ tổ chức một cuộc bỏ phiếu mới về Brexit tại Luân Đôn ngày 23 tháng 6 năm 2018.
• 
  Đám đông tại Quảng trường Quốc hội, Luân Đôn, trong ngày Anh rời EU, 31 tháng 1 năm 2020.

Trong giai đoạn chuyển tiếp từ ngày 1 tháng 2 đến hết năm 2020, Anh đã mất tư cách thành viên và quyền tham gia quyết định như trước, nhưng phần lớn luật EU vẫn áp dụng. Hai bên thương lượng quan hệ tương lai và đạt thỏa thuận ngày 24 tháng 12, chỉ ít ngày trước khi chuyển tiếp kết thúc.^[1][22]

Hiệp định Thương mại và Hợp tác được ký ngày 30 tháng 12 năm 2020, áp dụng tạm thời từ ngày 1 tháng 1 năm 2021 và có hiệu lực đầy đủ ngày 1 tháng 5 năm 2021. Hiệp định cho phép thương mại hàng hóa không có thuế quan và hạn ngạch khi đáp ứng quy tắc xuất xứ. Nó không duy trì quyền tiếp cận thị trường như trước: khai báo hải quan, chứng minh xuất xứ, kiểm tra an toàn thực phẩm và những yêu cầu chuyên ngành vẫn có thể áp dụng. Dịch vụ cũng không được hưởng đầy đủ quyền cung cấp xuyên biên giới theo cơ chế thị trường chung.^[2][5]

Biên giới trên bộ giữa Vương quốc Anh và EU nằm giữa Bắc Ireland và Cộng hòa Ireland. Các bên tìm cách bảo vệ Thỏa thuận Thứ Sáu Tốt lành năm 1998, hợp tác xuyên biên giới và sinh hoạt thường nhật, đồng thời kiểm soát hàng vào thị trường EU. Tránh trạm kiểm soát trên đảo Ireland và cho phép toàn bộ Anh rời cơ chế thị trường chung là hai mục tiêu khó kết hợp.^[27]

Nghị định thư về Ireland/Bắc Ireland đặt Bắc Ireland trong lãnh thổ hải quan Anh nhưng tiếp tục áp dụng một số quy định EU về hàng hóa và những thủ tục cần thiết để bảo vệ thị trường chung. Trên thực tế, mô hình này tạo thêm kiểm tra đối với một số hàng đi từ đảo Đại Anh sang Bắc Ireland. Những người theo chủ nghĩa liên hiệp phản đối vì cho rằng các thủ tục tại biển Ireland làm suy yếu vị trí của Bắc Ireland trong Vương quốc Anh. Các lực lượng ủng hộ cơ chế nhấn mạnh lợi ích của việc giữ biên giới Ireland thông thoáng và khả năng tiếp cận cả thị trường Anh lẫn EU.^[28][29]

Tháng 2 năm 2023, Thủ tướng Rishi Sunak và Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen công bố Khuôn khổ Windsor để điều chỉnh cách vận hành nghị định thư. Các biện pháp phân biệt hàng hóa dự định ở lại Bắc Ireland với hàng có nguy cơ đi tiếp vào EU, giảm thủ tục cho những dòng hàng đủ điều kiện và xử lý các vướng mắc về thực phẩm bán lẻ, thuốc cùng một số quy định thuế. Việc giảm kiểm tra đi kèm điều kiện, dữ liệu và giám sát; nó không xóa toàn bộ sự khác biệt pháp lý giữa Bắc Ireland với phần còn lại của Anh.^[28]

Windsor còn bổ sung cơ chế thường gọi là Stormont Brake, cho phép đặt vấn đề ngăn áp dụng một số quy tắc EU mới hoặc sửa đổi trong những điều kiện xác định. Đây không phải quyền phủ quyết chung đối với toàn bộ luật EU đang áp dụng tại Bắc Ireland. Riêng cơ chế đồng thuận dân chủ cho phép Nghị viện Bắc Ireland biểu quyết định kỳ về việc tiếp tục áp dụng các điều khoản thương mại cốt lõi. Ngày 10 tháng 12 năm 2024, nghị viện bỏ phiếu tiếp tục với 48 phiếu thuận và 36 phiếu chống. Do chỉ đạt đa số đơn giản mà không có ủng hộ liên cộng đồng theo cơ chế quy định, kỳ biểu quyết tiếp theo được đặt sau bốn năm.^[30][29]

Phản đối của DUP đối với các sắp xếp hậu Brexit góp phần làm đình trệ chính quyền chia sẻ quyền lực tại Bắc Ireland. Thỏa thuận với chính phủ Anh đầu năm 2024 mở đường khôi phục các thiết chế này. Dù Windsor giảm ma sát thương mại, khác biệt về chủ quyền và quy định EU vẫn tồn tại; biểu quyết năm 2024 chưa tạo đồng thuận giữa mọi cộng đồng chính trị.^[31][29]

Gibraltar nằm sát Tây Ban Nha và có quy chế khác với bốn quốc gia cấu thành Vương quốc Anh. Vì hiệp định năm 2020 không giải quyết đầy đủ quan hệ EU–Gibraltar, hai bên ký thỏa thuận riêng ngày 14 tháng 7 năm 2026, áp dụng tạm thời từ ngày 15 tháng 7. Văn kiện hướng tới bỏ rào cản vật lý tại biên giới Tây Ban Nha–Gibraltar, đồng thời bảo vệ Schengen, thị trường chung và liên minh thuế quan EU.^[32][2]

EU tiếp tục là đối tác thương mại lớn nhất của Anh khi được tính như một khối. Theo bộ số liệu được Thư viện Hạ viện công bố tháng 10 năm 2026, EU chiếm khoảng 41% xuất khẩu và 49% nhập khẩu hàng hóa cùng dịch vụ của Anh trong năm 2025.^[b][33] Việc kết thúc tư cách thành viên vì vậy làm thay đổi điều kiện giao dịch với một thị trường có vai trò lớn, thay vì chấm dứt quan hệ kinh tế với thị trường đó.

Những chi phí bổ sung gồm khai báo, môi giới hải quan, chứng từ xuất xứ, chứng nhận và các lần kiểm tra có thể phát sinh tại biên giới. Chúng đặc biệt đáng kể đối với hàng dễ hỏng, lô hàng nhỏ và chuỗi cung ứng đi qua biên giới nhiều lần. Một doanh nghiệp có thể tiếp tục được miễn thuế theo hiệp định nhưng vẫn chịu chi phí thủ tục. Với dịch vụ, việc công nhận bằng cấp, điều kiện đi công tác, cấp phép và thành lập cơ sở tại EU có thể trở nên quan trọng hơn. Mức độ ảnh hưởng khác nhau theo ngành, quy mô doanh nghiệp và khả năng tổ chức lại hoạt động.^[22][5]

Diễn biến thực tế cho thấy sự khác biệt rõ giữa hàng hóa và dịch vụ. Theo bản đối chiếu tháng 6 năm 2026 của Thư viện Hạ viện, năm 2025 xuất khẩu hàng hóa sang EU thấp hơn năm 2019 khoảng 14% sau điều chỉnh giá, trong khi xuất khẩu dịch vụ sang EU cao hơn 28%. Xuất khẩu sang các thị trường ngoài EU cũng có diễn biến trái chiều giữa hai nhóm. Những con số này phản ánh toàn bộ môi trường kinh tế trong giai đoạn có đại dịch và biến động năng lượng, nên không thể dùng riêng chúng để đo phần tác động do Brexit gây ra.^[34]

Cơ quan Trách nhiệm Ngân sách Anh (OBR) sử dụng giả định rằng rào cản thương mại hậu Brexit làm năng suất tiềm năng dài hạn thấp hơn khoảng 4% so với trường hợp Anh ở lại EU. Giả định đi kèm là khối lượng xuất khẩu và nhập khẩu dài hạn đều thấp hơn khoảng 15% so với kịch bản ở lại. Đây là so sánh với một diễn biến giả định trong tương lai hoặc không xảy ra, không phải khẳng định GDP hay kim ngạch thực tế đã giảm tương ứng so với năm trước.^[35][d]

Một nghiên cứu của Nicholas Bloom và các đồng tác giả, công bố dưới dạng bản nghiên cứu làm việc của NBER và sửa đổi tháng 6 năm 2026, kết hợp dữ liệu vĩ mô với khảo sát doanh nghiệp. Nghiên cứu ước tính đến cuối năm 2025 GDP Anh thấp hơn khoảng 6–8%, năng suất thấp hơn 3–4% và đầu tư thấp hơn 12–13% so với kịch bản không Brexit. Các tác giả liên hệ tác động với bất định kéo dài, nhu cầu yếu hơn, thời gian quản lý dành cho thích nghi và phân bổ nguồn lực kém hiệu quả. Đây là kết quả của một nghiên cứu cụ thể, không phải số liệu GDP quan sát trực tiếp hay kết luận chính thức của NBER hoặc Ngân hàng Trung ương Anh.^[36]

Các tác giả NBER lưu ý rằng so sánh giữa các nước không thể tách hoàn toàn tác động của đại dịch và khác biệt chính sách. Ước lượng GDP đến năm 2025 cũng không cùng đối tượng và thời hạn với giả định năng suất dài hạn của OBR.^[36][35]

Sau khi chuyển tiếp kết thúc, các công ty đặt tại Anh mất quyền dùng cơ chế cấp phép chung để tự động cung cấp nhiều dịch vụ tài chính trên toàn EU. Một số ngân hàng quốc tế mở rộng hoặc lập pháp nhân tại các trung tâm EU để tiếp tục phục vụ khách hàng. Ngân hàng Trung ương châu Âu yêu cầu những pháp nhân này có quản trị, nhân lực và năng lực kiểm soát rủi ro thực chất. Thay đổi vì vậy không chỉ là chuyển địa chỉ đăng ký, mà có thể bao gồm chức năng kinh doanh và giám sát.^[37]

Các ngân hàng có thể phân chia chức năng giữa Anh và EU; tiếp cận thị trường phụ thuộc từng dịch vụ và quyết định quản lý. Vì vậy, sự dịch chuyển một số hoạt động không đồng nghĩa mọi dịch vụ tài chính rời Luân Đôn.^[37]

Rời chính sách thương mại chung cho phép Anh tự đàm phán các hiệp định. Nhiều thỏa thuận ban đầu kế thừa quan hệ ưu đãi từng có khi là thành viên EU; những thỏa thuận khác bổ sung hoặc mở rộng tiếp cận thị trường. Anh gia nhập CPTPP năm 2024, ký hiệp định với Ấn Độ tháng 7 năm 2025 và đưa hiệp định này vào hiệu lực ngày 15 tháng 7 năm 2026. Quyền đàm phán độc lập là một thay đổi thể chế rõ ràng, nhưng quy mô lợi ích kinh tế phải được đánh giá theo từng hiệp định và không tự động bù đắp mọi chi phí giao dịch với EU.^[38]

Hệ thống hậu Brexit chấm dứt quyền tự do đi lại rộng dành cho công dân EU mới đến và áp dụng các con đường nhập cư do Anh quyết định. Thay đổi làm cơ cấu di cư chuyển mạnh: số di cư ròng của công dân EU và những nước EFTA trong thống kê ONS là âm, còn dòng ròng từ phần còn lại của thế giới là dương. Tuy nhiên, quyền kiểm soát quy tắc không đồng nghĩa tổng số người nhập cư sẽ nhất thiết giảm, vì kết quả còn phụ thuộc chính sách thị thực, nhu cầu lao động, du học, nhân đạo và số người rời Anh.^[39][40]

Theo số liệu tạm thời của ONS công bố ngày 21 tháng 5 năm 2026, di cư ròng năm 2025 là khoảng 171.000 người. ONS cho biết mức giảm so với năm trước chủ yếu liên quan đến số người ngoài EU và EFTA đến theo các diện lao động thấp hơn. Bảng dưới đây phân nhóm theo quốc tịch, không phải nơi xuất phát hay dân tộc; số âm có nghĩa số người rời Anh vượt số đến trong nhóm đó.^[39]

Về ngân sách, Anh chấm dứt đóng góp theo quy chế thành viên nhưng vẫn phải thanh toán nghĩa vụ trong Thỏa thuận rút khỏi EU và chi trả cho những chương trình tiếp tục tham gia. Đồng thời, nhà nước phải quyết định cách thay thế các khoản tài trợ trước đây cho nông nghiệp, phát triển vùng và nghiên cứu. Vì vậy, thay đổi số tiền chuyển cho EU không tự mô tả toàn bộ tác động ngân sách: còn có chi tiêu thay thế trong nước, chi phí quản lý biên giới và ảnh hưởng của tăng trưởng đến nguồn thu thuế.^[1][35]

Brexit làm suy yếu sự trùng khớp giữa lựa chọn đảng phái truyền thống với lập trường về hội nhập. Đảng Bảo thủ tập hợp phần lớn cử tri ủng hộ rời EU trong thắng lợi năm 2019, trong khi Công đảng gặp khó khăn khi đồng thời tìm cách giữ cử tri ở lại và rời đi. Khẩu hiệu hoàn tất Brexit giúp Johnson thống nhất thông điệp tranh cử, nhưng việc rút khỏi EU về pháp lý không kết thúc tranh luận về điều kiện thương mại, nhập cư hay những cam kết được đưa ra năm 2016.^[21][41]

Trong tổng tuyển cử năm 2024, Công đảng giành 411 ghế, còn Đảng Bảo thủ chỉ còn 121 ghế. Reform UK, tên mới của đảng từng mang tên Brexit Party, giành năm ghế. Nghiên cứu British Social Attitudes cho thấy lập trường đối với EU vẫn gắn chặt với lựa chọn đảng: ảnh hưởng của sự phân chia Brexit tiếp tục tồn tại dù tương quan giữa các đảng đã thay đổi. Kết quả năm 2024 cũng diễn ra trong bối cảnh bất mãn về thu nhập và dịch vụ công, nên không thể diễn giải đơn giản như một cuộc trưng cầu lại về Brexit.^[42][41]

Giai đoạn từ cuộc trưng cầu ngày 23 tháng 6 năm 2016 đến ngày 26 tháng 10 năm 2026 có bảy người giữ chức thủ tướng, tính cả Cameron đã tại vị khi diễn ra cuộc bỏ phiếu, và sáu lần chuyển giao chức vụ. Năm lần là thay lãnh đạo trong đảng cầm quyền; một lần, vào năm 2024, là thay đảng sau tổng tuyển cử. Riêng năm 2022 có ba thủ tướng kế tiếp nhau: Johnson, Liz Truss và Sunak. Nhiệm kỳ của Truss kéo dài 49 ngày.^{[g][43][44][45]}

Về thể chế, Quốc hội và chính phủ Anh có thêm phạm vi sửa luật trong nhiều lĩnh vực từng thuộc khuôn khổ chung của EU. Tuy nhiên, các vụ kiện năm 2017 và 2019 cho thấy tranh luận “giành lại quyền kiểm soát” còn là câu hỏi quyền đó thuộc về hành pháp hay Quốc hội và được thực hiện theo thủ tục nào. Việc chuyển đổi luật EU sang luật nội địa cũng làm nổi bật tranh luận về quyền sửa đổi quy định của bộ trưởng và mức độ giám sát nghị viện. Các cam kết quốc tế sau Brexit vẫn giới hạn một số lựa chọn chính sách.^[15][20][26]

Tại Scotland, đa số chọn ở lại EU trong khi đa số toàn Vương quốc Anh chọn rời đi làm tăng sức nặng của lập luận rằng Scotland bị đưa ra khỏi EU trái với nguyện vọng cử tri địa phương. Đảng Dân tộc Scotland gắn yêu cầu trưng cầu độc lập mới với khả năng trở lại hội nhập châu Âu. Tuy vậy, kết quả năm 2016 không tự trao thẩm quyền tổ chức một cuộc bỏ phiếu độc lập cho nghị viện Scotland. Tháng 11 năm 2022, Tòa án Tối cao kết luận dự luật trưng cầu được đề xuất liên quan đến những vấn đề dành riêng cho cấp Vương quốc Anh và nằm ngoài thẩm quyền lập pháp của nghị viện Scotland.^[3][51]

Tại Bắc Ireland, tranh chấp thương mại gắn với bản sắc Anh, bản sắc Ireland và hoạt động chia sẻ quyền lực. Việc một số hàng phải qua thủ tục trên biển Ireland làm gia tăng lo ngại của phe liên hiệp về quan hệ với phần còn lại của Vương quốc Anh. Brexit cũng tác động đến tranh luận thống nhất Ireland, nhưng không tự thay đổi quy tắc hiến định về địa vị Bắc Ireland.^[27][31]

Dư luận tiếp tục đánh giá Brexit dựa trên kinh tế, nhập cư và khả năng làm luật. Trong dữ liệu British Social Attitudes năm 2024 được John Curtice phân tích vào tháng 1 năm 2026, 69% người trả lời cho rằng kinh tế Anh kém đi vì Brexit, còn 9% cho rằng tốt hơn. Trong nhóm đã bỏ phiếu rời EU năm 2016, 38% cho rằng kinh tế kém đi và 21% cho rằng tốt hơn. Đây là nhận thức của người được khảo sát về tác động, không phải phép đo tổn thất kinh tế.^[40][h]

Chuỗi khảo sát cho thấy đánh giá về kinh tế kém thuận lợi hơn sau khi Anh rời EU: tỷ lệ dự đoán hoặc nhận định kinh tế kém đi tăng từ 40% năm 2015 lên 69% năm 2024, trong khi tỷ lệ cho rằng tốt hơn giảm từ 24% xuống 9%. Tuy nhiên, trước khi rời EU câu hỏi đề cập hậu quả được kỳ vọng, còn các đợt 2023–2024 hỏi về hậu quả đã xảy ra. Vì thế, chuỗi này mô tả sự thay đổi nhận thức, không phải theo dõi cùng một nhóm người hay đo sự thay đổi GDP.^[40]

Công đảng lên cầm quyền năm 2024 chủ trương cải thiện quan hệ với EU nhưng chương trình tranh cử không cam kết trở lại thị trường chung, liên minh thuế quan hay tự do đi lại. Điều này đặt trọng tâm chính sách vào giảm những trở ngại cụ thể của quan hệ hậu Brexit, thay vì đảo ngược ngay tư cách ngoài EU. Tranh luận trong nước tiếp tục xoay quanh mức độ gắn kết có thể chấp nhận: tiếp cận thuận lợi hơn thường đi kèm những nghĩa vụ chung về quy tắc, tài chính hoặc quản trị.^[40][52]

Sau khi kế nhiệm Starmer tháng 7 năm 2026, Andy Burnham tiếp tục thúc đẩy điều chỉnh quan hệ với EU. Tháng 10, ông cho biết sẵn sàng thảo luận việc trở lại cơ chế tự do đi lại. Phát biểu này mở lại tranh luận chính sách, chưa tự thay đổi quy chế ngoài thị trường chung của Anh.^[45][53]