L-dwerg
'n Voorwerp van spektraaltipe L (ook genoem 'n L-dwerg) is óf 'n ster met 'n klein massa[1] óf 'n bruindwerg[2] óf 'n vrybewegende planetêremassavoorwerp (weesplaneet).[3] Hulle is warmer as beide T-dwerge en Y-dwerge.
Spektrale eienskappe
[wysig | wysig bron]
Voor 2MASS was daar slegs ses bekende voorwerpe met 'n spektraaltipe later as M9,5V. Met die ontdekking van 20 nuwe laattipe voorwerpe was dit nodig om die L-tipe en T-tipe spektraalklasse te definieer. Kirkpatrick et al. het dit in 1999 gedoen. In die L-dwerge word die metaliese oksiede (titanium(II)oksied, TiO) en vanadium(II)oksied, VO), wat in laat M-dwerge teenwoordig is, vervang met metaliese hidriede (bv. chroom(I)hidried, CrH) en ysterhidried (FeH) en neutrale alkalimetale (soos K, Rb en Cs). Die oorgang tussen L- en T-dwerge word gedefinieer deur die verskyning van metaan (CH4) in die spektrum.[4] M-dwerge toon absorpsie as gevolg van waterdamp (H2O) in hulle naby-infrarooi spektrum. Hierdie absorpsiekenmerk raak sterker met latere L-spektraaltipes. Die absorpsie as gevolg van koolstofmonoksied (CO) toon min variasie oor spektraaltipes.[5] CO word vervang deur CH4 in T-dwerge.[6]
Aanvanklik is beraam dat die warmste L0-dwerge 'n temperatuur van ongeveer 2 000 kelvin (K) het en die koudste L8-dwerge 'n temperatuur van omtrent 1 500 K.[4] Moderne beramings wissel van 'n maksimum van 2 500 K vir L0 tot 1 100 K vir L9.[7][8] L-dwerge het 'n rooi, violet of pers kleur as gevolg van absorpsie van die natrium-D-lyn.[6] Latere werk beskryf L-dwerge as violetkleurig.[9]
Verwysings
[wysig | wysig bron]- ↑ Zhang, Z. H.; Galvez-Ortiz, M. C.; Pinfield, D. J.; Burgasser, A. J.; Lodieu, N.; Jones, H. R. A.; Martín, E. L.; Burningham, B.; Homeier, D.; Allard, F.; Zapatero Osorio, M. R.; Smith, L. C.; Smart, R. L.; López Martí, B.; Marocco, F. (1 November 2018). "Primeval very low-mass stars and brown dwarfs - IV. New L subdwarfs, Gaia astrometry, population properties, and a blue brown dwarf binary". Monthly Notices of the Royal Astronomical Society. 480 (4): 5447-5474. arXiv:1807.10560. Bibcode:2018MNRAS.480.5447Z. doi:10.1093/mnras/sty2054. ISSN 0035-8711.
- ↑ Rothermich, Austin; Faherty, Jacqueline K.; Bardalez-Gagliuffi, Daniella; Schneider, Adam C.; Kirkpatrick, J. Davy; Meisner, Aaron M.; Burgasser, Adam J.; Kuchner, Marc; Allers, Katelyn; Gagné, Jonathan; Caselden, Dan; Calamari, Emily; Popinchalk, Mark; Suárez, Genaro; Gerasimov, Roman (1 Junie 2024). "89 New Ultracool Dwarf Comoving Companions Identified with the Backyard Worlds: Planet 9 Citizen Science Project". The Astronomical Journal. 167 (6): 253. arXiv:2403.04592. Bibcode:2024AJ....167..253R. doi:10.3847/1538-3881/ad324e. ISSN 0004-6256.
- ↑ Langeveld, Adam B.; Scholz, Aleks; Mužić, Koraljka; Jayawardhana, Ray; Capela, Daniel; Albert, Loïc; Doyon, René; Flagg, Laura; de Furio, Matthew (1 Augustus 2024). "The JWST/NIRISS Deep Spectroscopic Survey for Young Brown Dwarfs and Free-Floating Planets". AJ. 168 (4): 179. arXiv:2408.12639. Bibcode:2024arXiv240812639L. doi:10.3847/1538-3881/ad6f0c.
- 1 2 Kirkpatrick, J. Davy; Reid, I. Neill; Liebert, James; Cutri, Roc M.; Nelson, Brant; Beichman, Charles A.; Dahn, Conard C.; Monet, David G.; Gizis, John E.; Skrutskie, Michael F. (1 Julie 1999). "Dwarfs Cooler than M: The Definition of Spectral Type L Using Discoveries from the 2 Micron All-Sky Survey (2MASS)". The Astrophysical Journal. 519 (2): 802-833. Bibcode:1999ApJ...519..802K. doi:10.1086/307414. ISSN 0004-637X.
- ↑ Reid, I. Neill; Burgasser, A. J.; Cruz, K. L.; Kirkpatrick, J. Davy; Gizis, J. E. (1 Maart 2001). "Near-Infrared Spectral Classification of Late M and L Dwarfs". The Astronomical Journal. 121 (3): 1710-1721. arXiv:astro-ph/0012275. Bibcode:2001AJ....121.1710R. doi:10.1086/319418. ISSN 0004-6256.
- 1 2 Burrows, Adam; Hubbard, W. B.; Lunine, J. I.; Liebert, James (1 Julie 2001). "The theory of brown dwarfs and extrasolar giant planets". Reviews of Modern Physics. 73 (3): 719-765. arXiv:astro-ph/0103383. Bibcode:2001RvMP...73..719B. doi:10.1103/RevModPhys.73.719. ISSN 0034-6861.
- ↑ Sanghi, Aniket; Liu, Michael C.; Best, William M. J.; Dupuy, Trent J.; Siverd, Robert J.; Zhang, Zhoujian; Hurt, Spencer A.; Magnier, Eugene A.; Aller, Kimberly M.; Deacon, Niall R. (1 Desember 2023). "The Hawaii Infrared Parallax Program. VI. The Fundamental Properties of 1000+ Ultracool Dwarfs and Planetary-mass Objects Using Optical to Mid-infrared Spectral Energy Distributions and Comparison to BT-Settl and ATMO 2020 Model Atmospheres". The Astrophysical Journal. 959 (1): 63. arXiv:2309.03082. Bibcode:2023ApJ...959...63S. doi:10.3847/1538-4357/acff66. ISSN 0004-637X.
- ↑ Aniket, Sanghi (8 November 2023). "Table of Ultracool Fundamental Properties". zenodo. doi:10.5281/zenodo.10086810. Besoek op 28 September 2024.
- ↑ Cranmer, Steven R. (1 September 2021). "Brown Dwarfs are Violet: A New Calculation of Human-eye Colors of Main-sequence Stars and Substellar Objects". Research Notes of the American Astronomical Society. 5 (9): 201. Bibcode:2021RNAAS...5..201C. doi:10.3847/2515-5172/ac225c. ISSN 2515-5172.
Skakels
[wysig | wysig bron]
Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik uit die Engelse Wikipedia vertaal.