Zum Inhalt springen

Varallo

Us der alemannische Wikipedia, der freie Dialäkt-Enzyklopedy
Varallo
Varallo (Italien)
Varallo (Italien)
Varallo
Varallo
Staat Itaalie
Regioon Piemont
Browinz Vercelli (VC)
Koordinate 45° 49′ N, 8° 15′ OKoordinate: 45° 49′ 0″ N, 8° 15′ 0″ O
Hööchi 450 m s.l.m.
Flechi 102,97 km²
Iiwooner 6.832 (31. Dez. 2025)[1]
Bostläitzaal 13019
Vorwaal 0163
ISTAT-Nummere 002156
Bezäichnig vo de Iiwooner Varallesi, Varallini
Schutzpatron San Gaudenzio
Website Varallo
Dialäkt: Züritüütsch

Varallo – uf Piemontesisch Varal, uf Alagnatüütsch Vrol, uf Rimellatüütsch Vràl – oder au Varallo Sesia (zum s vo Varallo Pombia chönen underschäide) isch es Stedtli im Sesiataal im italienische Piemont. Es hät nöd ganz 7000 Ywoner. Birüemt isch es wäge sym Sacro Monte.

Varallo isch scho alewyl de wichtigscht Mèèrt gsy vom Taal. Früener händ d Walser vo Alagna, Rima und Rimella ires Vee und iri Waar daa une verchaufft. Hüt gits daa jede Juli e regionaali Mäss, d Alpaà, wo sich d Bitriib und d Gmäinde vom Taal zäiged – und dezue ane gits na e groossi Chilbi.

Di ganz Aalaag mit de Basilika und 45 Kapäle, wo i zwee Beräich stönd: Dèè am Hang isch wie-n-en Gaarte gstaltet und hät d Kapäle 2–19 mit de Gschicht bis zum Yzuug uf Jerusalem; der ander isch uf em flache Gupf vom Hoger mit de Kapäle 20–43, wo d Stadt Jerusalem und daas, was dänn ebe deet passiert isch, naabilded.

Uf em Hoger über em Stedtli isch de Sacro Monte di Varallo, es Wallfaartsoort. Mit andere Sacri Monti zäme ghöört er zum UNESCO-Wältkultuureerb. De Zwäck vo de Monti Sacri isch gsy, das d Pilger, wo nöd oder nüme händ chönen i s Häilig Land gaa, händ chöne di häilige Stett zmindscht dihäimen aaluege.

De Sacro Monte vo Varallo hät 45 verschideni Bouwèèrch. I dène findt me verschideni Szeenen us de Bible naapoue, bsunders us em Läben und Stèèrbe vom Jesus Christus, aber au öppe vom Sündefall und anderem. Ales i alem sind s öppe 600 läbesgroossi Figuuren us Holz und Terrakotta und dezue anen über 4000 gmaaleti Figuure.

Aagfange hät me mit dèren Aalaag im Jaar 1491, uf Iniziatyve vom Franziskaanermönch Nernard Caimi. E ganzi Räie vo Maaler und Bildhauer händ über vili Jaarzäänt draa gschaffet – eerscht um 1650 umen isch er fèrtig gsy. D Wallfaartschile sälber isch 1614 gweit woorde.

 Commons: Varallo – Sammlig vo Multimediadateie
 Commons: Sacro Monte di Varallo – Album mit Multimediadateie
  1. ↑ Bilancio demografico e popolazione residente per sesso al 31 dicembre 2025. ISTAT. (Bevölkerungsstatistiken des Istituto Nazionale di Statistica, Stand 31. Dezember 2025).