Məzmuna keç

Fusarium

Vikipediya, azad ensiklopediya
Fusarium
Elmi təsnifat
XƏTA: parent və rang parametrlərini doldurmaq lazımdır.
???:
Fusarium
Beynəlxalq elmi adı

Fusarium — Göbələklər aləminin Ascomycota şöbəsinin Hypocreales sırasının Hypocreaceallar ailəsinə daxildirlər. Fusarium cinsli göbələklər torpaqda və bitkilərdə geniş yayılmış filamentar göbələklərdirlər. Onlar düyü, paxla, soya və digər tipli məhsullların normal florasında olur. Bəzi Fusarium növləri termofilikdirlər. Bitki patogenləri olduqları kimi onlar eyni zamanda da insanlarda da patogenlik edə bilərlər.

Bu cins 20 dən artıq növü əhatə edir. Bunlardan ən geniş yayılanları Fusarium solani, Fusarium oxysporum, Fusarium chlamydosporumdur.

Patogenliyi və klinik xüsusiyyətləri

[redaktə | vikimətni redaktə et]

Bu cinsli göbələklər içərisində ən güclü virulent (zəhərli) Fusarium solanidir. Əksər Fusarium solani növləri mikotoksinlər əmələ gətirirlər ki, belə mikotoksinlərlə kirlənmiş taxıl məhsulllarının qəbulu zamanı bu məhsulllardakı mikotoksinlər allergik simptomlardan başlamış uzunmüddətli kanserogen təsirlərə səbəb olurlar. Fumonisinlər qarğıdalı bitkisində Fusarium moniliforme və Fusarium proliferatum tərəfindən əmələ gələn mikotoksinlərdirlər. Onlar qida borusu xərçənginə səbəb ola bilərlər. Digər qrup mikotoksinlərdən zearalenonlar da müəyyən taxıl bitkilərində bəzi Fusarium cinsli göbələklər tərəfindən sintez olunurlar.

Makroskopik əlamətləri

[redaktə | vikimətni redaktə et]

Fusarium cinsli göbələklər 25 °C-də SDA mühitində yaxşı inkişaf edirlər. Pambığabənzər, yayılmış koloniyalar əmələ gətirirlər. Yeganə yavaş böyüyən növ Fusarium dimerumdur. Sklerotsiyalar, hansı ki, hiflərin yığınından təşkil olunur — əlverişsiz mühit olarsa hərəkətsiz qalır və adətən mikroskop altında tünd mavi rəngdə olur.

Mikroskopik əlamətlər

[redaktə | vikimətni redaktə et]

Mikroskop altında hialin, arakəsməli hiflər, konidioforlar, makrokonidi və mikrokonidilər müşahidə edilir. Bir çox növlərdə xlamidosporlar da müşahidə edilir. Mikrokonidialar uzun yaxud qısa konidioforlardan əmələ gəlirlər. Onlar birhüceyrəlidirlər, nadir hallarda isə 2, yaxud 3 hüceyrəli ola bilərlər.

  1. ↑ Index Fungorum (ing.). (İstifadə tarixi: 16 noyabr 2022).

Xarici keçidlər

[redaktə | vikimətni redaktə et]