Otto Libman

Otto Libman
Otto Libman
	alm. Otto Liebmann‎
Doğum tarixi	25 fevral 1840
Doğum yeri	Aşağı Sileziya voyevodalığı[d], Polşa;
Vəfat tarixi	14 yanvar 1912 (71 yaşında)
Vəfat yeri	Yena, Saksen-Veymar-Eyzenax hersoqluğu[d], Almaniya Reyxi[d];
Dəfn yeri	Yena;
Əsas maraqları	fəlsəfə
	Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Fridrix Ernst Otto Libman (alm. Friedrich Ernst Otto Liebmann‎; 25 fevral 1840^[1]^[2], Aşağı Sileziya voyevodalığı^[d] – 14 yanvar 1912^[1]^[2], Yena, Saksen-Veymar-Eyzenax hersoqluğu^[d]^[3]) — alman neokantçı filosof.

Həyatı

Otto Libman Sileziyanın Lövenberq şəhərində (indiki Lvuvek-Şlonski, Polşa) yəhudi ailəsində anadan olmuşdur.^[4] O, Yena, Leypsiq və Halle-Vittenberq universitetlərində təhsil almışdır. Yenada olarkən İmmanuel Kant fəlsəfəsinin tədqiqatçısı Kuno Fişerin tələbəsi olmuşdur.^[5]

Libman 1872-ci ildə Strasburq Universitetində, 1882-ci ildə isə Yena Universitetində professor vəzifəsinə təyin edilmişdir.

O, 14 yanvar 1912-ci ildə Yena şəhərində vəfat etmişdir.

Riyaziyyatçı Henrix Libman onun oğlu idi. Həkim Otto Libman isə onun adını daşıyan nəticəsi idi.

Fəlsəfi fəaliyyəti

Neokantçılıq cərəyanının qabaqcıllarından biri olan Libman ən məşhur əsəri olan Kant und die Epigonen (1865) kitabında Kantdan sonrakı fəlsəfi cərəyanları araşdırmışdır. Əsərdə Fixtə, Şellinq, Hegel, Fris, Herbart və Şopenhauerin fəlsəfi baxışları müzakirə olunur.

Libman İmmanuel Kantın fəlsəfəsini yüksək qiymətləndirsə də, onun təlimindəki mühüm məqamlardan biri olan özündə şey anlayışını tənqid etmişdir. O, Kantın davamçılarının fəlsəfi yanaşmalarında çatışmazlıqlar görür və onların Kantın fəlsəfəsinə qayıtmalı olduqlarını müdafiə edirdi.

Kant, şübhəsiz ki, xristianlıq dövrünün ən əhəmiyyətli mütəfəkkiridir.

Libmanın fəlsəfi əsərləri onun Yena Universitetindəki həmkarı, riyaziyyatçı və filosof Qotlob Fregeyə də təsir göstərmişdir.^[6]

Əsərləri

Kant und die Epigonen (1865) — Kantın davamçılarının tənqidi və onun fəlsəfəsinə qayıdış çağırışı.
Ueber die Freiheit des Willens (1866) — İradə azadlığı haqqında.
Ueber den objektiven Anblick (1869) — Obyektiv baxış haqqında.
Vier Monate vor Paris (1871) — Paris qarşısındakı hadisələrə dair anonim nəşr edilmiş gündəlik.
Zur Analysis der Wirklichkeit (1876; 3-cü nəşr, 1900) — Gerçəkliyin təhlilinə dair.
Die Klimax der Theorien (1884) — Nəzəriyyələrin inkişafı haqqında.
Geist der Transcendentalphilosophie (1901) — Transsendental fəlsəfənin ruhu.
Grundriss der kritischen Metaphysik (1901) — Tənqidi metafizikanın əsasları.
Gedanken und Tatsachen (1882–1904) — Düşüncələr və faktlar, iki cilddə.

İstinadlar

1 2 3 4 Otto Liebmann (alm.). // Brockhaus Enzyklopädie. F.A. Brockhaus. (İstifadə tarixi: 9 oktyabr 2017).
1 2 3 4 Dalibor Brozović, Tomislav Ladan. Otto Liebmann (xorv.). // Hrvatska enciklopedija. Leksikografski zavod Miroslav Krleža. 1999. 9272 səh.
1 2 Либман Отто (rus.). // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.]. 3-е изд. Москва: Советская энциклопедия. 1969—1978.
↑ Paul W. Franks, "Jewish Philosophy after Kant: the Legacy of Salomon Maimon", Michael L. Morgan və Peter Eli Qordon (red.), The Cambridge Companion to Modern Jewish Philosophy, Cambridge University Press, 2007, s. 53.
↑ Chignell, Andrew. "Introduction: On Going Back to Kant". The Philosophical Forum (ingilis). 39 (2). 2008: 109–124. doi:10.1111/j.1467-9191.2008.00286.x.
↑ Gottfried Gabriel, "Frege, Lotze, and the Continental Roots of Early Analytic Philosophy", Erich H. Reck (red.), From Frege to Wittgenstein: Perspectives on Early Analytic Philosophy, Oxford University Press, 2002, s. 39–51.

[_e51b785477afaa1f-1] 1 2 3 4 Otto Liebmann (alm.). // Brockhaus Enzyklopädie. F.A. Brockhaus. (İstifadə tarixi: 9 oktyabr 2017).

[_8e493405300a0564-2] 1 2 3 4 Dalibor Brozović, Tomislav Ladan. Otto Liebmann (xorv.). // Hrvatska enciklopedija. Leksikografski zavod Miroslav Krleža. 1999. 9272 səh.

[_ff93fc569f9d8289-3] 1 2 Либман Отто (rus.). // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.]. 3-е изд. Москва: Советская энциклопедия. 1969—1978.

[4] Paul W. Franks, "Jewish Philosophy after Kant: the Legacy of Salomon Maimon", Michael L. Morgan və Peter Eli Qordon (red.), The Cambridge Companion to Modern Jewish Philosophy, Cambridge University Press, 2007, s. 53.

[5] Chignell, Andrew. "Introduction: On Going Back to Kant". The Philosophical Forum (ingilis). 39 (2). 2008: 109–124. doi:10.1111/j.1467-9191.2008.00286.x.

[6] Gottfried Gabriel, "Frege, Lotze, and the Continental Roots of Early Analytic Philosophy", Erich H. Reck (red.), From Frege to Wittgenstein: Perspectives on Early Analytic Philosophy, Oxford University Press, 2002, s. 39–51.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]