Məzmuna keç

Rindr

Vikipediya, azad ensiklopediya
Rindr
Mifologiya Skandinav mifologiyası
Cinsi Qadın
Atası Rutenlərin kralı
Uşaqları Váli, Bous

Rindr (q.skan. Rindr) Rindr, bəzən ingilis dilində Rind) — Skandinav mifologiyasında ilahələrdən biridir. Qədim skandinav mənbələrinə görə, o, Odinin oğlu Válinin anasıdır.[1] [2]

Danimarkalı tarixçi Sakson Qrammatikin evhemerist xarakter daşıyan Gesta Danorum əsərində isə Rindr rutenlər adlı slavyan xalqına mənsub insan şahzadəsi kimi təsvir olunur. Həmin rəvayətdə o, Odinin oğlu Bousun anası hesab edilir.[3]

Qədim skandinav mənbələri

[redaktə | vikimətni redaktə et]

Daha qədim şifahi ənənələrə əsaslanan Kiçik Eddanın Gylfaginning bölməsində Rindrin Odinin oğlu Válinin anası olduğu və Asinyalar (ilahələr) sırasında yer aldığı bildirilir.[4][5]

Rindrin Odinlə qarşılaşmasına X əsrin ortalarında Tronheym ətrafında hakimiyyət sürmüş Sigurðr Hlaðajarlın şərəfinə Kormákr Ögmundarson tərəfindən yazılmış skaldik Sigurðardrápa poemasının 3-cü bəndində işarə edilir. Şeirdə seið Yggr til Rindar («Yqqr (Odin) Rindri ovsunladı») ifadəsi işlədilir və burada qədim skandinav dilində síða felindən istifadə olunur.[6] Lakin hadisə barədə əlavə məlumat verilmir.

Rindrin adına müxtəlif skaldik şeirlərdə, həmçinin eddik Baldrs draumar poemasında rast gəlinir. Buradakı alliterasiya onun ilkin formasının Vrindr ola biləcəyini göstərir. Adın etimologiyası dəqiq məlum olmasa da, onun İsveçdə Norçöpinq[7][8] yaxınlığındakı Vrinnevi və ya Vrinnevid toponimləri ilə əlaqəli ola biləcəyi ehtimal edilir.[9]

Rani adlı şəxs eddik Grógaldr poemasının 6-cı bəndində də xatırlanır. Burada þann gól Rindi Rani («həmin sehri Rani Rindr üçün oxudu») ifadəsi işlədilir.

Gesta Danorum əsərinin XII–XIII əsrlərə aid əlyazmasından bir səhifə.

XII əsrdə danimarkalı tarixçi Sakson Qrammatik Gesta Danorum əsərinin III kitabında Odin və Rindr haqqında evhemerist xarakterli rəvayət təqdim etmişdir. Burada Rindr Rinda adlı insan şahzadəsi kimi təsvir olunur və rutenlər kralının qızı hesab edilir.[10] Baldrın ölümündən sonra Odin (Othinus) ondan qisas almağın yolunu öyrənmək üçün kahinlərə müraciət edir.

Kahinlərin məsləhəti ilə Odin Roster adlı döyüşçü qiyafəsində rutenlərin yanına gedir. Lakin Rinda onu iki dəfə rədd edir. Bundan sonra Odin ağac qabığı üzərinə runik işarələr yazaraq onun bədəninə toxundurur və Rindanı dəli edir. Daha sonra Wecha adlı qadın təbib qiyafəsinə girərək onu müalicə etmək bəhanəsi ilə yanına daxil olur.

Bir müddət sonra Rinda xəstələnir. Qadın təbib qiyafəsində olan Odin onu sağalda biləcək dərmanının olduğunu, lakin bunun güclü təsir göstərəcəyini bildirir. Onun məsləhəti ilə kral Rindanı yatağına bağlayır. Bundan sonra Odin ona qarşı zor tətbiq edir. Bu hadisədən Bous adlı oğul doğulur. Sonralar Bous Baldrın qisasını alır.[11] [12][13]

  1. ↑ https://vikings-valhalla.com/blogs/norse-mythology/rindr?srsltid=AfmBOopt4wEhWqUgSn5UsTA3Q4-zD_dSnG8BIXX5RsY-mFpS_nHSY3xR
  2. ↑ https://berloga-workshop.com/blog/8-viking-goddesses/page3/[ölü keçid]
  3. ↑ "Arxivlənmiş surət" (PDF). 19 oktyabr 2025 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 18 iyul 2026.
  4. ↑ Lindow, John. Norse Mythology: A Guide to the Gods, Heroes, Rituals, and Beliefs. Oxford; New York: Oxford University Press. 2001. səh. 262–263.
  5. ↑ Simek, Rudolf. A Dictionary of Northern Mythology. Angela Hall tərəfindən tərcümə olunub (Reprint 2000). Cambridge: D. S. Brewer. 1993. səh. 265–266.
  6. ↑ Jónsson, Finnur, redaktorDen norsk-islandske skjaldedigtning. 4. Copenhagen: Gyldendal. 1912–1915. səh. BI 69.
  7. ↑ Simek, Rudolf. A Dictionary of Northern Mythology. Angela Hall tərəfindən tərcümə olunub (Reprint 2000). Cambridge: D. S. Brewer. 1993. səh. 265–266.
  8. ↑ de Vries, Jan. Altgermanische Religionsgeschichte. 2 (2). Berlin: Walter de Gruyter. 1957. səh. 332.
  9. ↑ de Vries, Jan. Altgermanische Religionsgeschichte. 2 (2). Berlin: Walter de Gruyter. 1957. 79–80.
  10. ↑ "Arxivlənmiş surət" (PDF). 19 oktyabr 2025 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 18 iyul 2026.
  11. ↑ Lindow, John. Norse Mythology: A Guide to the Gods, Heroes, Rituals, and Beliefs. Oxford; New York: Oxford University Press. 2001. səh. 262–263.
  12. ↑ Simek, Rudolf. A Dictionary of Northern Mythology. Angela Hall tərəfindən tərcümə olunub (Reprint 2000). Cambridge: D. S. Brewer. 1993. səh. 265–266.
  13. ↑ de Vries, Jan. Altgermanische Religionsgeschichte. 2 (2). Berlin: Walter de Gruyter. 1957. 79–80.