Scania AB
| Scania AB | |
|---|---|
| | |
| Södertelyedə yerləşən baş ofis | |
| Ümumi məlumatlar | |
| Sənaye | avtomobil sənayesi |
| Məhsulları | Yük maşını, Dizel mühərriki, Şəhərlərarası avtobus, Kommersiya avtomobili |
| Təsis tarixi | 1911 |
| Baş qərargahın yeri |
|
| İqtisadi göstəriciləri | |
| Ümumi kapital |
|
| Ümumi aktivlər |
|
| Ümumi gəliri |
|
| Xalis mənfəəti |
|
| Əməliyyat mənfəəti |
|
| Struktur | |
| İşçi sayı |
|
| scania.com | |
Scania AB – SCANIA kimi üslublaşdırılmış, baş qərargahı İsveçin Södertəlye şəhərində yerləşən, ağır yük maşınları, avtobuslar və mühərriklər istehsal edən İsveç şirkətidir. Şirkət uzaq məsafəli daşımalar, tikinti və regional paylama üçün kommersiya nəqliyyat vasitələri, həmçinin dəniz və sənaye tətbiqləri üçün mühərriklər və enerji həlləri hazırlayır. Scania, Volkswagen Group-un tərkibinə daxil olan "Traton" şirkətinin törəmə müəssisəsidir.
2025-ci ildə Scania 198,5 milyard İsveç kronu xalis satış və 21,3 milyard İsveç kronu düzəliş edilmiş əməliyyat mənfəəti bəyan edib ki, bu da 10,7%-lik satış gəlirliliyinə uyğun gəlir. Bütün dünya üzrə 94 073 nəqliyyat vasitəsi çatdırılıb. Şirkətdə 53 000-ə yaxın insan çalışıb və o, 100-dən çox ölkədə fəaliyyət göstərib. İlə ərzində 602 sıfır emissiyalı nəqliyyat vasitəsi təhvil verilib.
Scania Avropa, Cənubi Amerika və Asiyada istehsal müəssisələrinə sahibdir və 2025-ci ilin oktyabrında Çinin Ruqao şəhərində istehsal mərkəzinin açılışını edib. Şirkətin qlobal fəaliyyətinə avtomobil yığılması, komponent istehsalı və maliyyə xidmətləri daxildir.[1]
2025-ci ildə Scania Aİ-nın Korporativ Davamlılıq Hesabatlılığı Direktivi çərçivəsində Avropa Davamlılıq Hesabatlılığı Standartlarına uyğun ilk Davamlılıq Bəyanatını dərc edib.
Şirkət 1996-cı ildən 2014-cü ildə siyahıdan çıxarılanadək NASDAQ OMX Stockholm fond birjasında kotirovka olunub.[2]
Scania-nın loqotipində Skaniya əyalətinin gerbindən götürülmüş qrifon təsvir edilib.[3]
Tarixçə
[redaktə | vikimətni redaktə et]Vabis və Maskinfabriks-aktiebolaget Scania
[redaktə | vikimətni redaktə et]





AB Scania-Vabis 1911-ci ildə Södertəlyedə yerləşən "Vabis" və Malmödə yerləşən "Maskinfabriks-aktiebolaget Scania" şirkətlərinin birləşməsi nəticəsində təsis edilib. "Vagnfabriks Aktiebolaget i Södertelge" (Vabis) 1891-ci ildə dəmir yolu vaqonları istehsalçısı kimi, "Maskinfabriks-aktiebolaget Scania" isə 1900-cü ildə velosiped istehsalçısı kimi yaradılmışdı. Hər iki şirkət minik avtomobilləri, yük maşınları və mühərriklər yığmaqda bəxtini sınasa da, müxtəlif uğurlar əldə etmişdi. 1910-cu ildə "Maskinfabriks-aktiebolaget Scania" etibarlı nəqliyyat vasitələri quraşdırmağı bacardığı halda, "Vabis" bağlanmaq ərəfəsində idi. "Maskinfabriks-aktiebolaget Scania" şirkətinin icraçı direktoru Per Alfred Nordemanın "Vabis"in sahibi olan "Surahammars Bruk" polad istehsalçısına etdiyi təklif 1910-cu ilin noyabrında razılaşma ilə nəticələndi və 1911-ci ildə birləşmə reallaşdı.
Mühərriklərin və yüngül nəqliyyat vasitələrinin işlənib hazırlanması və istehsalı Södertəlyeyə tapşırıldı, yük maşınları isə Malmödə istehsal olunurdu. Şirkətin loqotipi "Maskinfabriks-aktiebolaget Scania"nın orijinal loqotipi əsasında yenidən işlənildi; yeni dizaynda İsveçin Skaniya (Skåne) bölgəsinin gerbindən götürülmüş qrifon başı üçqollu velosiped şatun sisteminin mərkəzində yerləşdirilmişdi. Şirkətin baş qərargahı ilkin olaraq Malmödə yerləşsə də, 1912-ci ildə Södertəlyeyə köçürüldü.[4][5]
Birinci dünya müharibəsi və 1920-ci illər
[redaktə | vikimətni redaktə et]Həmin dövrdə İsveçdə xaricdən gətirilmiş ucuz avtomobillərin çoxluğu səbəbindən "Scania-Vabis" yüksək sinifli, lüks avtomobillər istehsal etmək qərarına gəldi. Məsələn, 1920-ci ilə aid "type III" limuzininin tavanında silindr papağı qoymaq üçün xüsusi yer var idi. İsveç şahzadəsi Karl 1913-cü il istehsalı olan "Scania-Vabis 3S" modelinə sahib idi; bu avtomobildə sərnişinin sürücü ilə əlaqə saxlaması üçün salon daxili düymələr quraşdırılmışdı. "Scania-Vabis" həmçinin ikiyerlik idman avtomobilləri ("sportautomobil") də istehsal edirdi.[6]
Növbəti bir neçə il ərzində şirkətin mənfəəti sabit qaldı, sifarişlərin təxminən üçdə biri xarici ölkələrdən daxil olurdu. Lakin Birinci Dünya Müharibəsinin başlaması şirkətin fəaliyyətini dəyişdi və demək olar ki, bütün istehsal İsveç Ordusuna yönəldildi. 1916-cı ilə qədər "Scania-Vabis" hər iki istehsal müəssisəsini yenidən qurmağa investisiya qoyacaq qədər kifayət qədər mənfəət əldə etmişdi.[4]
Müharibədən sonra, 1919-cu ildə "Scania" avtomobil və avtobus daxil olmaqla digər istehsal sahələrindən imtina edərək, tamamilə yük maşınlarının istehsalına diqqət yetirmək qərarına gəldi. Lakin müharibədən sonrakı bazara artıq hərbi nəqliyyat vasitələrinin bol axını təsir göstərdi və 1921-ci ilə qədər şirkət müflisləşdiyini elan etdi.[7]
1921-ci ildəki bəzi iqtisadi çətinliklərdən sonra, Vallenberq ailəsinə məxsus "Stockholms Enskilda Bank"dan yeni kapital cəlb edildi və "Scania-Vabis" sabit, eləcə də texniki baxımdan yüksək səviyyəli bir şirkətə çevrildi.
Danimarka
[redaktə | vikimətni redaktə et]1913-cü ilin sonlarına doğru şirkət Danimarkada törəmə müəssisəsini təsis etdi. Növbəti il şirkətin Kopenhagenin Frederiksberq fabrikində Danimarkada yığılmış ilk avtomobil — dördyerlik "Phaeton" modeli istehsal olundu. 1914-cü ildə fabrik Danimarkanın ilk "Scania-Vabis" yük maşınını buraxdı və bundan sonra dünyada ilk nümunələrdən biri olan V8 mühərrikini işləyib hazırladı. 1921-ci ildə təxminən 175 yük maşını və 75 minik avtomobili satdıqdan sonra Danimarkadakı fəaliyyət dayandırıldı.[7]
Norveç
[redaktə | vikimətni redaktə et]1917-ci ildə yeni yaradılmış Norveç şirkəti "Norsk Automobilfabrik A/S" ilə "Scania-Vabis" avtomobillərinin və yük maşınlarının lisenziya əsasında istehsalı haqqında müqavilə bağlandı. İstehsal 1919-cu ildə başladı, lakin əsasən İsveçdə istehsal olunmuş hissələrdən yığılan cəmi 77 yük maşını buraxıldıqdan sonra 1921-ci ildə dayandırıldı.
1930 və 1940-cı illər
[redaktə | vikimətni redaktə et]İkinci Dünya Müharibəsi zamanı "Scania" İsveç Ordusu üçün müxtəlif hərbi nəqliyyat vasitələri, o cümlədən lisenziya əsasında "Stridsvagn m/41" yüngül tanklarını istehsal edirdi.[3]
1950 və 1960-cı illər
[redaktə | vikimətni redaktə et]1950-ci illərdə şirkət fəaliyyətini yeni müştəri seqmentlərinə genişləndirərək "Willys Jeep" və "Volkswagen Beetle" brendlərinin agentinə çevrildi; xüsusilə "Beetle" modeli "Scania-Vabis" üçün böyük mənfəət gətirdi. Şirkət həmçinin 1954-cü ildə təqdim etdiyi yeni "L71 Regent" yük maşını ilə "Volvo"ya ciddi rəqib olmağa başladı.[8]
Bu dövrdə "Scania-Vabis" öz diler şəbəkəsini və ölkə miqyasında ixtisaslaşmış emalatxana müəssisələrini genişləndirdi. 1950-ci illərin sonuna qədər şirkətin İsveçdəki bazar payı 40–50% arasında idi və dilerlərin daşıma bazarındakı sahibkarlıq səyləri sayəsində ən ağır yük maşını sektorunda bu göstərici 70%-ə çatırdı.[8]
Şirkətin ən böyük təsiri, ehtimal ki, ixrac bazarlarında oldu. 1950-ci ildən əvvəl ixrac ümumi istehsalın cəmi 10 faizini təşkil edirdisə, bir onillik sonra bu göstərici 50%-ə çatdı. Niderlandın "Beers" şirkəti çox mühüm tərəfdaşa çevrildi. "Beers" "Scania-Vabis"in Niderlanddakı rəsmi idxalçısı oldu, diler şəbəkəsi qurdu, həmçinin mexaniklər və sürücülər üçün təlim proqramları təşkil etdi. "Beers" həm də müştərilərinin nəqliyyat vasitələrinə ildə iki dəfə pulsuz texniki baxış təklif edir və xüsusi təchiz olunmuş servis maşınları ilə bütün Niderland ərazisində mobil xidmət göstərirdi. "Beers"in məqsədyönlü səyləri sayəsində "Scania-Vabis"in ölkədəki bazar payı bu dövr ərzində sabit şəkildə 20% səviyyəsində qaldı. "Scania-Vabis" öz xarici satış fəaliyyətində məhz "Beers"in biznes modelini mənimsədi.[8]
1960-cı illərdə "Scania-Vabis" istehsal fəaliyyətini xarici ölkələrə doğru genişləndirdi. O vaxta qədər bütün "Scania-Vabis" istehsalı yalnız Södertəlyedə həyata keçirilirdi, lakin 1960-cı illərdə istehsalın xaricdə genişləndirilməsi ehtiyacı yarandı. Braziliya ağır yük maşınları üçün nəzərəçarpan bazara çevrilirdi və həm də şəhərlərarası avtobuslardan asılı idi; xüsusilə Braziliyanın zaman-zaman demək olar ki, keçilməz olan dağlıq yolları üçün xüsusi tələbat var idi. 1957-ci il iyulun 2-də Braziliya törəmə müəssisəsi olan "Scania-Vabis do Brasil S.A." (bu gün "Scania Latin America Ltda." kimi tanınır) təsis olundu və 1958-ci ildə bəzi nəqliyyat vasitələrini özü yığmağa başladı. 1959-cu il mayın 29-da San-Paulunun İpiranqa rayonunda yeni mühərrik zavodunun açılışı oldu və 1960-cı ilin iyunundan etibarən "Scania-Vabis do Brasil" bütün nəqliyyat vasitələrini özü yığdı. "Scania-Vabis" nəqliyyat vasitələri artıq bir neçə il idi ki, Braziliyada "Vemag" (Veículos e Máquinas Agrícolas S.A.) adlı yerli şirkət tərəfindən yığılırdı. "Scania-Vabis" Södertəlyedən kənarda ilk tam istehsal zavodunu San-Paulo yaxınlığındakı San-Bernardu-du-Kampuda yeni müəssisə tikərək qurdu; bu zavod 1962-ci il dekabrın 8-də açıldı və "Scania-Vabis"in beynəlxalq fəaliyyəti üçün yeni standart müəyyənləşdirdi.[9][10][11]
Ailəyə yaxın bölgələrdə, yeni yaradılmış Avropa İqtisadi Birliyi (AİB) əlavə imkanlar təqdim edirdi. Niderland bazarındakı artıq möhkəmlənmiş mövqeyinə əsaslanaraq, "Scania-Vabis" Zvolle şəhərində 1964-cü ildə tikintisi başa çatan yeni zavod qurdu. Bu yeni Niderland müəssisəsi "Scania-Vabis" üçün digər beş AİB ölkəsinə, xüsusən də Almaniya və Fransa bazarlarına daxil olmaq üçün tramplin rolunu oynadı.[9]
1966-cı ildə "Scania-Vabis" həmin dövrdə dəyərli bir tədarükçü olan, Oskarsxamnda yerləşən "Be-Ge Karosserifabrik" şirkətini satın alaraq mülkiyyətinə keçirdi. "Be-Ge" 1946-cı ildən bəri yük maşını kabinələri istehsal edirdi və kabinələri yalnız "Scania-Vabis"ə deyil, həm də onların İsveçdəki rəqibi olan "Volvo"ya tədarük edirdi. Yük maşını istehsalçılarının kabinə istehsalını müstəqil kuza istehsalçılarına həvalə etməsi adi hal idi, buna görə də bu şirkətin "Scania-Vabis" tərəfindən alınması uğurlu addım kimi görünürdü. "Be-Ge"nin sahibi Bror Göte Persson Meppeldə əlavə bir kabinə zavodu da təsis etmişdi.[9]
"Scania-Vabis" satın almalar vasitəsilə istehsal müəssisələrini genişləndirməyə davam etdi. 1967-ci ildə Katrineholmda yerləşən "Svenska Karosseriverkstäderna" (SKV) avtobus kuzası şirkətini alaraq yeni bir törəmə müəssisə — "Scania-Bussar"ı yaratdılar. Bir il sonra bütün avtobus istehsalı, eləcə də tədqiqat və işləmə (R&D) fəaliyyəti Katrineholma köçürüldü. Sibbhult və Falunda əlavə istehsal sahələri yaradıldı və "Scania"nın işçi sayı xüsusilə Södertəlyedə artdı ki, bu da şəhər əhalisinin iki dəfə çoxalmasına kömək etdi.[9]
"Scania-Vabis" öz tarixinin müəyyən mərhələlərində Botsvana, Braziliya, Cənubi Koreya, Tanzaniya, Niderland, Zimbabve və Birləşmiş Ştatlarda da yük maşınları istehsal edib.
Bir müddət "Daimler-Benz" şirkəti 1900-cü illər ərəfəsində "Scania" velosipedlərində yer alan "Scania-Vabis" pedal şatunu dizaynı ilə "Mercedes"in "üçguşəli ulduz"u arasında qarışıqlıq yarana biləcəyini iddia edərək "Scania-Vabis"ə qarşı "loqo müharibəsi" apardı. 1968-ci ildə "Daimler-Benz" qalib gəldi və "Scania-Vabis" loqosu ağ fonda sadə qrifon başı ilə əvəz olundu.
1968-ci ilin fevralında yük maşınlarının yeni modeli təqdim olundu və eyni zamanda şirkətin brend adı dəyişdirilərək sadəcə "Scania" oldu. "Vabis" sözünün addan çıxarılması və yeni loqotipdən əlavə, bütün mövcud modellər yeni model adları aldılar.[12][13]
1970 və 1980-ci illər
[redaktə | vikimətni redaktə et]1976-cı ildə Argentina sənaye kompleksi fəaliyyətə başladı. Bir neçə ay sonra, sentyabrın 10-da İsveçdən kənarda ilk sürət qutusu istehsal olundu və nəhayət dekabr ayında bir "L111" yük maşını Argentinada istehsal edilən ilk "Scania" oldu.[14] Tezliklə zavod həm Tukumanda, həm də Braziliyada istehsal olunan avtomobilləri təchiz edən sürət qutuları, oxlar və diferensialların istehsalı üzrə ixtisaslaşdı.[15]
Həmçinin Argentinada 1982-ci ildə "Scania Proqramı"nın hissəsi kimi iki kabinə versiyası, müxtəlif mühərrik və yük götürmə qabiliyyəti seçimlərinə malik "T-112"[16] və "R-112"[17] yük maşınlarından ibarət "Series 2" modeli təqdim olundu. 1983-cü ildə "BR-116" modelini əvəz etmək üçün Tukumanda (digər modeller kimi) istehsal olunan "K112" təqdim edildi.[18][19]
1985-ci ilin ortalarında "Scania" ilk dəfə ABŞ bazarına daxil oldu (1962-ci ildən 1975-ci ilə qədər "Mack" yük maşınlarına quraşdırılmış 12 000 dizel mühərrikinin satışını nəzərə almasaq) və mülayim bir addımla bütün 1987-ci il üçün 200 yük maşını hədəfi qoydu (1986-cı təqvim ili ərzində 121 yük maşını satılmışdı).[20] "Scania" öz marketinq fəaliyyətini şəraitin Avropaya daha çox bənzədiyi Yeni İngiltərə bölgəsi ilə məhdudlaşdırdı.[21]
"Scania", "Vabis" və "Scania-Vabis" kommersiya və hərbi nəqliyyat vasitələrinin bir çox nümunəsini Södertəlyedə yerləşən "Marcus Wallenberg-hallen"də ("Scania" Muzeyi) görmək mümkündür.
Prezident və Baş İcracı Direktorlar
[redaktə | vikimətni redaktə et]Sahibliyi
[redaktə | vikimətni redaktə et]Saab-Scania AB (1969–1995)
[redaktə | vikimətni redaktə et]1969-cu il sentyabrın 1-də "Scania" "Saab AB" şirkəti ilə birləşərək "Saab-Scania AB"ni təşkil etdi. 1995-ci ildə "Saab-Scania" ayrıldıqda, yük maşını və avtobus bölməsinin adı sadəcə "Scania AB" olaraq dəyişdirildi. Bir il sonra "Scania AB" fond birjasına çıxarıldı ki, bu da adın cüzi dəyişərək "Scania AB (publ)" olması ilə nəticələndi.[12]
Ləğv edilmiş "Volvo" satınalması
[redaktə | vikimətni redaktə et]1999-cu il avqustun 7-də "Volvo" "Scania"da daxili səs hüququna malik nəzarət səhm paketini əldə etmək barədə razılıq əldə etdiyini elan etdi. "Volvo" "Scania"nın həmin dövrdəki əsas səhmdarı olan "Investor AB"yə məxsus 49,3%-lik payı almağı planlaşdırırdı. 7,5 milyard ABŞ dolları (60,7 milyard İsveç kronu) dəyərində olan bu satınalma "DaimlerChrysler"dən sonra dünyada ikinci ən böyük ağır yük maşınları istehsalçısını yaradacaqdı. Sövdələşmə üçün lazım olan nağd vəsait "Volvo"nun minik avtomobilləri bölməsinin 1999-cu ilin yanvarında "Ford Motor Company"yə satışından əldə olunmalı idi.[26]
Lakin Avropa İttifaqının icazə verməməsindən sonra birləşmə baş tutmadı; Aİ bəyan etdi ki, bu addım nəticəsində vahid bir şirkət Skandinaviya bazarında demək olar ki, 100%-lik paya sahib olacaqdı.
Ləğv edilmiş "MAN" satınalması
[redaktə | vikimətni redaktə et]2006-cı ilin sentyabrında Almaniya yük maşını istehsalçısı "MAN AG" "Scania AB"ni almaq üçün 10,3 milyard avroluq düşməncəsinə satınalma təklifi (hostile takeover) irəli sürdü. "Scania"nın icraçı direktoru Leyf Estlinq "MAN"ın bu təklifini "Blitskriq"ə müqayisə etdikdən sonra üzr istəməyə məcbur oldu. "MAN AG" daha sonra bu təklifindən geri çəkildi, lakin 2008-ci ilin yanvarında "Scania"dakı səs hüququ payını 17 faizə qaldırdı.
"Volkswagen Group" dövrü
[redaktə | vikimətni redaktə et]Almaniya avtomobil konserni "Volkswagen Group", "Volvo"nun uğursuz satınalma cəhdindən sonra ilk olaraq 2000-ci ildə onun payını satın alaraq "Scania"ya sahiblik əldə etdi və 2007-ci ilin birinci rübündə bu payı 36,4%-ə qaldırdı.[27] Daha sonra 2008-ci ilin martında "Investor AB"nin payını alaraq öz səhmlərini 68,60%-ə çatdırdı.[28][29][30]
Sövdələşmə 2008-ci ilin iyulunda tənzimləyici qurumlar tərəfindən təsdiqləndi. Bundan sonra "Scania" "Volkswagen Group"un doqquzuncu markası oldu. 2015-ci il yanvarın 1-dək "Volkswagen Group" "Scania AB"nin səhmlərinin 100%-inə nəzarət edirdi.[31] 2018-ci ildə "Volkswagen Truck & Bus" brendi rebrendinq olunaraq "Traton" adlandırıldı.
Mübahisələr
[redaktə | vikimətni redaktə et]Qiymət razılaşdırılması cərimələri
[redaktə | vikimətni redaktə et]2017-ci ilin sentyabrında "Scania" 14 illik qiymət razılaşdırılması (kartel) sövdələşməsində iştirak etdiyinə görə Avropa İttifaqı tərəfindən 880 milyon avro (8,45 milyard İsveç kronu) məbləğində cərimələndi. Kartelin digər beş üzvü — "Daimler", "DAF", "MAN", "Iveco" və "Volvo/Renault" 2016-cı ildə komissiya ilə barışıq sazişi bağlamışdı.[32][33]
Rusiya bazarı üzrə fəaliyyət
[redaktə | vikimətni redaktə et]2022-ci ilin fevralında Rusiyanın Ukraynaya hərbi müdaxiləsindən sonra, Rusiyaya qarşı tətbiq edilən ixrac sanksiyaları və məhdudiyyətlərin fəaliyyəti gəlirsiz etməsi səbəbindən "Scania" 13 sentyabr 2022-ci il tarixindən etibarən bu ölkədəki fəaliyyətini dayandırdığını bəyan etdi. Mart ayında "Scania" Rusiyaya yük maşınları və ehtiyat hissələrinin çatdırılmasını, həmçinin ölkədəki bütün istehsalı dayandırmışdı. "Scania" Rusiyadakı aktivlərini 560 milyon ABŞ dollarına satacağını və beləliklə, Rusiya filialını ləğv edəcəyini elan etdi. Onlar Rusiyadakı aktivlərini yerli tərəfdaşlara satdılar.[34][35]
Məhsulları
[redaktə | vikimətni redaktə et]Yük və xüsusi nəqliyyat vasitələri
[redaktə | vikimətni redaktə et]


Scania uzaq məsafəli daşımalar, malların regional və yerli paylanması, eləcə də tikinti nəqliyyatı üçün nəzərdə tutulmuş, ümumi kütləsi 16 tondan (Class 8) çox olan yük avtomobilləri işləyib hazırlayır, istehsal edir və satır. Şirkət dizel və alternativ yanacaqlar da daxil olmaqla, ənənəvi daxili yanma mühərrikləri ilə yanaşı, hibrid və batareyalı elektrik güc aqreqatları ilə işləyən nəqliyyat vasitələri də təklif edir. 2025-ci ildə Scania qlobal miqyasda sıfır emissiyalı 602 nəqliyyat vasitəsi təhvil vermişdir.
1963-cü ilin kabinası mühərrikin üzərində yerləşən LB76 modeli Scania-Vabis brendinin beynəlxalq səviyyədə tanınmasına kömək etdi və qəza sınaqlarından keçmiş geniş kabina dizaynına malik ilk yük maşını modelləri arasında yer aldı.
Cari model sırası
[redaktə | vikimətni redaktə et]Bütün cari Scania yük avtomobilləri əsasən kabina hündürlüyünə və tətbiq sahəsinə görə fərqli seriyalar kimi təqdim edilən PRT model sırasına daxildir.
- L seriyası – 2017-ci ildə təqdim edilən L seriyası sürücünün daha yaxşı görünüşünü və kabinaya rahat giriş-çıxışını təmin edən, şəhəriçi paylama, tullantıların toplanması və digər qısaməsafəli daşımalar üçün optimallaşdırılmış alçaq girişli kabina ilə fərqlənir.
- P seriyası – 2004-cü ildə təqdim edilən P seriyası regional paylama, tikinti və xüsusi nəqliyyat əməliyyatları üçün nəzərdə tutulmuşdur. O, gündüz kabinası, yataqlı kabina və heyət kabinası variantları da daxil olmaqla, müxtəlif kabina konfiqurasiyaları ilə təklif olunur.
- G seriyası – 2007-ci ildə təqdim edilən G seriyası ölkədaxili uzaq məsafəli daşımaları və tikinti sahələrini hədəfləyir. O, bir neçə yataqlı və gündüz kabinası konfiqurasiyaları, eləcə də müxtəlif şassi və ox variantları ilə təklif olunur.
- R seriyası – 2004-cü ildə təqdim edilən R seriyası əsasən uzaq məsafəli daşımalar üçün nəzərdə tutulub və 2005 və 2010-cu illər də daxil olmaqla, bir neçə dəfə "İlin Beynəlxalq Yük Avtomobili" (International Truck of the Year) mükafatına layiq görülüb.[36] R 730 variantı Scania-nın 730 a.q. (540 kVt; 720 a.g.) güc və 3500 N⋅m fırlanma anı hasil edən 16,4 litrlik DC16 V8 mühərriki ilə təchiz edilmişdir.
- S seriyası – 2016-cı ildə təqdim edilən S seriyası uzaq məsafəli daşımalara yönəlmiş, hamar döşəmə dizaynına malik Scania-nın ən hündür kabina konfiqurasiyası ilə fərqlənir.
- Batareyalı elektrik yük avtomobilləri – Scania şəhəriçi, regional və seçilmiş uzaq məsafəli daşımalar üçün bir neçə seriya çərçivəsində batareyalı elektrik variantları təklif edir.[37]
Keçmiş modellər
[redaktə | vikimətni redaktə et]- CLb/CLc (1911–1927)
- DLa (1911–1926)
- ELa (1912–1926)
- FLa (1911–1924)
- GLa (1914–1923)
- Scania-Vabis 314/324/325 (1925–1936)
- Scania-Vabis 335/345/355 (1931–1944)
- Scania-Vabis L10/F10/L40/F40/L51 Drabant (1944–1959)
- Scania-Vabis L20/L60/L71 Regent (1946–1958)
- Scania-Vabis L75/L76/LB76 (1958–1968)
- Scania-Vabis L55/L56/L66 (1959–1968)
- Scania-Vabis L36 (1964–1968)
- 50, 80, 85, 110, 140 (1968–1974)
- 81, 86, 111, 141 (1974–1981)
- Scania 2-ci seriya: 82, 92, 112, 142 (1980–1988)
- Scania 3-cü seriya: 93, 113, 143 (1987–1997)
- Scania 4-cü seriya: 94, 114, 124, 144, 164 (1995–2004)
- Scania T-seriyası (2004–2005)
Avtobuslar və uzaqməsafəli avtobuslar
[redaktə | vikimətni redaktə et]Scania-nın avtobus və uzaqməsafəli avtobus fəaliyyəti ənənəvi olaraq turist avtobuslarından tutmuş şəhəriçi və regional ictimai nəqliyyata qədər geniş sahələr üçün şassilərin istehsalına yönəlmişdir. Şirkətin Scania-Vabis adı altında fəaliyyət göstərdiyi 1950-ci illərdən bəri o, İsveçdəki doğma bazarı və digər Skandinaviya ölkələri üçün tam yığılmış avtobuslar da istehsal etmişdir. 1990-cı illərdən etibarən isə tam yığılmış avtobus istehsalı digər Avropa pazarlarına da genişləndi.
Gövdə
[redaktə | vikimətni redaktə et]




Scania-Vabis fəaliyyətinin ilk illərindən avtobus istehsalı ilə məşğul olmuş və 1920-ci illərdə poçt avtobusları istehsal etmişdir. 1946-cı ildə şirkət mühərriki ön oxun üzərində yerləşən B seriyalı avtobus şassisini təqdim etdi. Bu quruluş qısa ön kənaraçıxmaya şərait yaradır və qapını oxun arxasında yerləşdirirdi. İlk nəslə əsasən çəki dərəcəsi və oxlararası məsafəyə görə fərqlənən B15/B16, B20/B21/B22 və B31 modelləri daxil idi. Bu modellər 1948-ci ildə 2B20/2B21/2B22 və 3B31 kimi yeniləndi. 1947-ci ildə isə T31/T32 trolleybus şassisi təqdim olundu. 1950-ci ildə B41/B42, B61/B62/B63/B64 və daha sonra B83 modelləri ilə yeni nəsil gəldi. Bu dövrdən etibarən Scania-Vabis mühərriki ön oxun qabağında yerləşən, daha uzun ön kənaraçıxma və fərqli qapı düzülüşü təmin edən BF seriyasını da (BF61/BF62/BF63) təklif etməyə başladı. 1950-ci illərdəki növbəti yeniləmələrə B51/B71 və BF71/BF73, daha sonra 1959-cu ildə B55/B65/B75 və BF75, 1963-cü ildən originates isə B56/B66/B76 və BF56/BF76 modelləri daxil idi. Şirkətin 1968-ci ildə Scania adını qəbul etməsindən az öncə, tam yığılmış CR76 avtobusu əsasında xarici kuzovlanma üçün məhdud sayda CR76 şassi çərçivələri təhvil verildi. 1968-ci ildən bu platforma BR110 kimi bazara çıxarıldı.[38] Digər şassi modellərinin adları dəyişdirilərək model nömrələri mühərrikin iş həcminə uyğunlaşdırıldı (məsələn, B80/B110 və BF80/BF110).
1971-ci ildə Scania arxada uzununa yerləşən mühərrikli yeni şassi sırasını təqdim etdi; buraya BR85 və uzaqməsafəli avtobus bazarına yönəlmiş, V8 mühərrikli 14 litrlik BR145 daxil idi. Braziliyada BR115 kimi tanınan variant standart 11 litrlik mühərrikdən istifadə edirdi. BR111 modeli BR110-u əvəz etdi və tam yığılmış CR111 avtobusundan törədildi. 1970-ci illərin ortalarındakı model yeniləmələri 86 və 111 kimi dəqiqləşdirilmiş adlandırmalara gətirib çıxardı, BR145 isə sonradan BR116 ilə əvəz olundu.
1978-ci ildə buraxılan BR112 modeli 2-ci seriyadan əvvəl gəldi və BR111-i əvəzlədi. 2-ci seriya 1981-ci ildə F82/F112, S82/S112 və K82/K112 modelləri ilə təqdim olundu. BR112 modeli 1984-cü ildə N112 modelinə çevrildi və K112-nin K112T indeksli üçoxlu versiyası təqdim edildi. 1985-ci ildə K82 və F82 modelləri 8,5 litrlik K92 və F92 ilə əvəz olundu. Ön mühərrikli modellər 1980-ci illərin ortalarında Avropa bazarlarında mərhələli şəkildə dayandırılsa da, Braziliyada istehsalı davam etdirildi.
3-cü seriya 2-ci seriyanın ümumi quruluşunu saxlayaraq 1988-ci ildə gəldi. 1990-cı ildə təqdim olunan L113 modeli ümumi hündürlüyü azaltmaq üçün arxada 60 dərəcə bucaq altında yerləşdirilmiş uzununa mühərriklə təchiz edilmişdi. 4-cü seriya 1997-ci ildə modulyar platforma kimi təqdim olundu; burada 8,5 litrlik mühərrik 9 litrlik aqreqatla, 11 litrlik mühərrik isə 11,7 litrliklə əvəz edildi. 2000-ci ildə isə sıraya 10,6 litrlik mühərrik əlavə olundu.
2006-cı ildən bəri Scania-nın avtobus və uzaqməsafəli avtobus şassiləri mühərrikin mövqeyinə əsasən K seriyası, N seriyası və F seriyası kimi təqdim olunur.[39] Dizel güc aqreqatları ilə yanaşı, bu sıra hibrid və batareyalı elektrik ötürmə sistemləri ilə də təklif edilir.
Hazırda
[redaktə | vikimətni redaktə et]Cari avtobus və uzaqməsafəli avtobus şassisi sırası aşağıdakı seriyalardan ibarətdir:[40]
- K seriyası – arxa mühərrikli (uzununa yerləşdirilmiş), dizel, hibrid və batareyalı elektrik güc aqreqatları ilə təklif olunur.
- N seriyası – arxa mühərrikli (köndələn yerləşdirilmiş), dizel, hibrid və batareyalı elektrik güc aqreqatları ilə təklif olunur.
- F seriyası – ön mühərrikli, əsasən dizel və hibrid güc aqreqatları ilə təklif olunur.
Batareyalı elektrik variantları əsasən şəhəriçi və regional ictimai nəqliyyat sahələri üçün təqdim edilir.
Kemiş modellər
[redaktə | vikimətni redaktə et]- Scania-Vabis BF75/BF75/BF76/BF80/BF110
- Scania BR110
- Scania BR145/BR115/BR145
- Scania B86/B111
- Scania BF86/BF111
- Scania BR111
- Scania BR86/BR116
- Scania 2-ci seriya: BR112/N112, F82/F92/F112, K82/K92/K112, S82/S112
- Scania 3-cü seriya: F93/F113, K93/K113, L113, N113, S113
- Scania 4-cü seriya: F94, K94/K114/K124, L94, N94
Avtobuslar
[redaktə | vikimətni redaktə et]



Scania-Vabis şirkətinin ilk tam avtobus modeli 1953–1954-cü illərdə Stockholms Spårvägar üçün Mack lisenziyası əsasında istehsal edilən, arxa hissədə eninə yerləşdirilmiş mühərrikli Metropol (C50) modeli olmuşdur. Bunun ardınca 1955-ci ildə daha qısa ölçülü Capitol (C70/C75/C76) modeli təqdim edilmiş və 1964-cü ilə qədər istehsal olunmuşdur. 1959-cu ildə presentsiya edilən ön mühərrikli CF seriyası (CF65/CF75, daha sonra CF66/CF76) isə 1966-cı ilə qədər istehsalda qalmışdır.
1965-ci ildə arxa mühərrikli CR76 modeli Capitol modelini əvəz etdi. İsveçinScania-Vabis şirkətinin ilk tam avtobus modeli 1953–1954-cü illərdə Stockholms Spårvägar üçün Mack lisenziyası əsasında istehsal edilmiş, mühərriki arxada köndələn yerləşən Metropol (C50) modeli olmuşdur. Bura 1955-ci ildə təqdim olunan və 1964-cü ilə qədər istehsal edilən daha qısa Capitol (C70/C75/C76) modeli davamçılıq etdi. 1959-cu ildə mühərriki öndə yerləşən CF seriyası (CF65/CF75, daha sonra CF66/CF76) təqdim olundu və 1966-cı ilə qədər istehsalatda qaldı.[3]
1965-ci ildə mühərriki arxada yerləşən CR76 modeli Capitol modelini əvəz etdi. İsveçin 1967-ci ildə sağtərəfli hərəkət sisteminə keçməsindən sonra sağ qapılı konfiqurasiyalara tələbat artdı. Şirkətin adı 1968-ci ildə Scania olaraq dəyişdirildikdən sonra bu model CR110 adlandırıldı. Həmin il Scania Katrineholm şəhərində yerləşən Svenska Karosseri Verkstäderna (SKV) şirkətini əldə edərək avtobus kuzovlarının istehsalını bir mərkəzdə cəmləşdirdi.
1970-ci illərdə Scania CR111 modelini, daha sonra isə CR85 və V8 mühərrikli CR145 uzaq məsafəli avtobuslarını (koç) təqdim etdi. 1978-ci ildə buraxılan CR112 modeli daha bucaqlı dizayn təqdim etdi və sonradan CN112 olaraq yenidən adlandırıldı. Şimali Amerika variantları məhdud sayda istehsal olundu. Sonrakı modellərə CK112/CK113 və CL113 daxil idi, lakin istehsal həcmi nisbətən aşağı səviyyədə qaldı.
1992-ci ildə təqdim edilən MaxCi (CN113CLL) Scania-nın ilk alçaq girişli (low-entry) avtobusu oldu. 1996-cı ildə alüminium kuzovlu OmniCity şirkətin ilk tam alçaq döşəməli avtobusuna çevrildi, daha sonra 1998-ci ildə OmniLink və 2000-ci ildə OmniLine modelləri təqdim olundu.
Scania 2007-ci ildə OmniExpress modeli ilə tam komplektasiyalı uzaq məsafəli avtobuslar bazarına yenidən daxil oldu. 2009-cu ildə təqdim edilən və Çində Higer Bus tərəfindən istehsal olunan Touring modeli brend üçün yeni dizayn dilinin başlanğıcını qoydu. 2011-ci ildə Citywide modeli OmniCity və OmniLink modellərini əvəz etdi. Hindistanda Metrolink modeli 2013-cü ildə satışa çıxarıldı. Interlink modeli isə 2015-ci ildə OmniExpress modelinin xələfi kimi təqdim olundu.
2021-ci ildə Scania Higer Bus ilə əməkdaşlıq çərçivəsində hazırlanan və ilk olaraq Böyük Britaniya bazarı üçün satışa çıxarılan Fencer model sırasını təqdim etdi.[41]
2023-cü ildə Scania tam avtobus kuzovlarının daxili istehsalını dayandıracağını və Higer, Irizar, Caetano və Carrocera Castrosua kimi kuzov istehsalçıları ilə tərəfdaşlıq edərək diqqətini şassi və güc aqreqatı təkliflərinə yönəldəcəyini elan etdi.[42]
Hazırda
[redaktə | vikimətni redaktə et]- Fencer — Higer Bus tərəfindən kuzovlanan, alçaq döşəməli şəhəriçi, şəhərlərarası və uzaq məsafəli avtobus modeli sırası.
- Touring — Higer Bus tərəfindən istehsal olunan uzaq məsafəli avtobus modeli.
Keçmiş modellər
[redaktə | vikimətni redaktə et]- Capitol (C70/C75/C76) — mühərriki arxada yerləşən, pilləkənli girişə malik şəhəriçi avtobus
- CF65/CF75/CF66/CF76 — mühərriki öndə yerləşən, pilləkənli girişə malik şəhəriçi və şəhərlərarası avtobus
- CR76/CR110/CR111 — mühərriki arxada yerləşən, pilləkənli girişə malik şəhəriçi və şəhərlərarası avtobus
- C80/C110/CF110 — mühərriki öndə yerləşən, pilləkənli girişə malik şəhəriçi və şəhərlərarası avtobus
- CR85/CR145 — mühərriki arxada yerləşən uzaq məsafəli avtobus (koç)
- CR112/CN112/CN113 — mühərriki arxada yerləşən, pilləkənli girişə malik şəhəriçi və şəhərlərarası avtobus (tək korpuslu və oynaqbirləşməli)
- CK112/CK113/CL113 — mühərriki arxada yerləşən şəhərlərarası avtobus
- MaxCi (CN113CLL) — alçaq girişli (low-entry) şəhəriçi avtobus
- OmniCity — alçaq döşəməli şəhəriçi avtobus (tək korpuslu, oynaqbirləşməli və ikimərtəbəli)
- OmniExpress — uzaq məsafəli (koç) və şəhərlərarası avtobus modeli sırası
- OmniLink — alçaq girişli şəhəriçi avtobus (tək korpuslu və oynaqbirləşməli)
- OmniLine — şəhərlərarası avtobus
- Metrolink — uzaq məsafəli şəhərlərarası avtobus (Hindistan)
- Citywide — alçaq döşəməli və alçaq girişli şəhəriçi avtobus modeli sırası
- Interlink — uzaq məsafəli (koç) və şəhərlərarası avtobus modeli sırası
Əməkdaşlıqla yaradılan avtobuslar
[redaktə | vikimətni redaktə et]


Şassi tədarükünü xarici kuzov istehsalçılarına həvalə etməklə və tam komplektasiyalı avtobuslar istehsal etməklə yanaşı, Scania həm qlobal miqyasda, həm də müəyyən regional bazarlarda nəqliyyat vasitələrini öz satış şəbəkəsi vasitəsilə pazara çıxarmaq üçün bir çox kuzov istehsalçısı ilə əməkdaşlıq etmişdir.
Metro Cammell Weymann (Birləşmiş Krallıq)
[redaktə | vikimətni redaktə et]1969-cu ildə Scania Böyük Britaniya bazarı üçün BR110MH, daha sonra isə BR111MH şassiləri əsasında hazırlanan bir Mərtəbəli Metro-Scania modelini istehsal etmək üçün MCW şirkəti ilə tərəfdaşlıq etdi. 1973-cü ildə bu model BR111DH şassisi üzərində yığılan Metropolitan ikimərtəbəli avtobusu ilə əvəz olundu. 1978-ci ildə BR111 şassisinin BR112 ilə əvəzlənməsi ilə istehsalat başa çatdı.
East Lancashire Coachbuilders (ELC) şirkəti 1993-cü ildə CN113 şassisi əsasında MaxCi modelini, 1995-ci ildə isə L113 şassisi əsasında European modelini təqdim etdi. 2003-cü ildə ELC Scania şassilərindən istifadə edərək OmniDekka ikimərtəbəli avtobusunu və OmniTown midibusunu satışa çıxardı.
Irizar
[redaktə | vikimətni redaktə et]1990-cı illərin ortalarından etibarən Scania İspaniyanın kuzov istehsalçısı "Irizar" şirkəti ilə uzunmüddətli əməkdaşlığa başladı və "Irizar" avtobuslarını (koç) Scania-nın satış şəbəkəsi vasitəsilə təqdim etdi. Uzun illər ərzində Scania Şimali Avropada "Irizar" avtobuslarının eksklüziv satış hüququna malik oldu. Əsas modellər sırasına "Irizar Century" və daha sonra "Irizar PB" daxil idi.
Norveç — Ajokki / Carrus
[redaktə | vikimətni redaktə et]1985-ci ildə Scania-nın Norveç distribütoru Finlandiyanın kuzov istehsalçısı "Ajokki" ilə əməkdaşlıq edərək eksklüziv olaraq Norveç üçün nəzərdə tutulmuş "Scania Classic" avtobusunu (koç) təqdim etdi. Sonrakı nəsillər "Ajokki"nin yenidən qurulmasından sonra "Carrus" adı altında istehsal olundu.[43] "Volvo" şirkətinin "Carrus"u əldə etməsindən sonra, 2000-ci illərin əvvəllərində istehsal başa çatdı. Norveçə özəl digər modellərə "Scania Cruiser", "Scania Universal" və "Scania InterClassic" daxil idi.
Higer Bus (Çin)
[redaktə | vikimətni redaktə et]2006-cı ildə Scania və "Higer Bus" Çində Scania şassisi üzərində yığılmış A80 uzaq məsafəli avtobusunu (koç) elan etdilər. "Higer A" seriyasından olan variantlar Asiya və Avropada satışa çıxarıldı. A80 modeli daha sonra qlobal miqyasda "Scania Touring" kimi tanındı.
Van Hool
[redaktə | vikimətni redaktə et]2012-ci ildən bəri Scania Belçikanın "Van Hool" istehsalçısının "TX" seriyasından seçilmiş "Astronef", "Astromega" və "Altano" modellərini Scania K EB şassisi üzərində təklif edir.[44] 2014-cü ildən etibarən "Exqui.City BRT" konsepti sıxılmış təbii qaz variantları da daxil olmaqla Scania N UA şassisi üzərində əlçatandır.[45]
Dizel mühərrikləri və güc qurğuları üçün həllər
[redaktə | vikimətni redaktə et]
Avtobuslar və yük avtomobilləri üçün mühərriklərlə yanaşı, Scania tikinti, dağ-mədən, materialların daşınması-boşaldılması, kənd təsərrüfatı, enerji istehsalı və dənizçilik sahələrində istifadə olunan sənaye və dəniz üçün güc qurğuları həlləri istehsal edir. Bu təkliflərə daxili yanma mühərrikləri ilə yanaşı, hibrid və tam elektrik güc sistemləri, o cümlədən müəyyən sahələr üçün sənaye batareya həlləri daxildir. Scania-nın daxili yanma mühərriklərinin işlənilməsindəki fəaliyyəti şirkətin ilk nəqliyyat vasitələri üçün mühərriklər istehsal etdiyi XIX əsrin sonlarına təsadüf edir.[46][47] Zaman keçdikcə Scania məhsul çeşidini genişləndirərək dünya üzrə pazarlara təqdim edilən yük avtomobilləri, avtobuslar, dəniz hərəkətverici sistemləri və sənaye tətbiqləri üçün güc aqreqatlarını bura əlavə etmişdir.
Mötərizədə göstərilən illər avtomobil nəqliyyatında ilk tətbiq ilini bildirir.
Hazırda
[redaktə | vikimətni redaktə et]- DC07 I6 6,692 cc (2014-)
- DC09/DI09 I5 9,291 cc (2007-)
- DC13/DI13 (Super 13) I6 12,742 cc (2007-)
- DC16/DI16 V8 16,353 cc (2010-)
Keçmişdə
[redaktə | vikimətni redaktə et]- D10/DS10 I6 10,261 cc (1958)
- D7 I6 7,167 cc (1959)
- D8/DS8 I6 7,790 cc (1962)
- D11/DN11/DS11/DSC11/DSI11 I6 11,021 cc (1963)
- D5/DS5 I4 5,193 cc (1964)
- DI14/DS14/DSC14/DSI14 V8 14,188 cc (1969)
- DC9/DI9/DN9/DS9/DSC9 I6 8,476 cc (1984)
- DC9 I6 8,974 cc (1996)
- DH12/DI12/DSC12/DSI12/DT12 I6 11,705 cc (1996)
- DC11 I6 10,641 cc (1999)
- DC16 V8 15,607 cc (2000)
- DC9 I5 8,867 cc (2004)
Digər məhsulları
[redaktə | vikimətni redaktə et]Scania geyim və miqyaslı modellər kimi brend məhsulların lisenziyalaşdırılmasını həyata keçirir.[48]
İstehsal sahələri
[redaktə | vikimətni redaktə et]Aşağıdakı cədvəldə "Scania AB" şirkətinin nəqliyyat vasitələrinin yığılması zavodları və komponent istehsalı müəssisələri də daxil olmaqla, hazırda fəaliyyət göstərən və keçmiş istehsal obyekti siyahıya alınmışdır. 2025-ci il məlumatına görə, Scania müxtəlif nəqliyyat vasitələri platformalarında ümumi komponentlərdən istifadə etməyə imkan verən modullu istehsal sistemi əsasında Avropa, Cənubi Amerika və Asiyada istehsal müəssisələrini idarə edir. 2025-ci ilin oktyabr ayında şirkət Çinin Ruqao şəhərində istehsalat mərkəzinin açılışını etmişdir.[1]
| Fabrik adı | Fabrikin identifikasiya nömrəsi | Yeri | Cari istehsal | Keçmiş istehsal | İstehsal olunan hissələr | Açılma ili | Qeyd | Koordinatlar |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Angers | VLU | Men və Luara, Fransa
|
Scania yük maşını yığımı | 1992 | Scania AB şirkətinin tərkibinə daxil olan Scania Production Angers S.A.S. fabriki və yığım xətti | 47°30′04″ şm. e. 0°30′55″ q. u.HGYO | ||
| Katrineholm | YS4 | Katrineholm, İsveç | Scania avtobus şassisi və kuzov yığımı | 1967-ci ildə Scania-Vabis tərəfindən əldə edilən Scania-Bussar AB | 58°59′42″ şm. e. 16°10′07″ ş. u.HGYO | |||
| Lahti | YK900L | Lahti, Finlandiya | Scania avtobus yığımı | 2007 | 2014-cü ildən Scania AB şirkətinin tərkibinə daxil olan SOE Busproduction Finland Oy (keçmiş Lahden Autokori) | 60°57′00″ şm. e. 25°36′03″ ş. u.HGYO | ||
| Luleo[51][52] | Luleo, İsveç | Scania yük avtomobili çərçivə elementləri, Arxa körpü korpusları | Scania AB şirkətinin tərkibinə daxil olan Ferruform AB fabriki | 65°36′48″ şm. e. 22°07′45″ ş. u.HGYO | ||||
| Meppel | Meppel, Niderland | Scania yük avtomobili komponentləri və rəngləmə sexi | Scania AB şirkətinin tərkibinə daxil olan Scania Production Meppel B.V. fabriki | 52°41′25″ şm. e. 6°10′24″ ş. u.HGYO | ||||
| Oskarşamn[52][54] | Oskarşamn, İsveç | Scania yük avtomobili kabinlərinin istehsalı | 57°15′24″ şm. e. 16°25′42″ ş. u.HGYO | |||||
| Ruqao | Nantonq, Çin | Scania yük maşınları | 2025 | |||||
| Sao Bernardo do Kampo[56] | 9BS | Sao Bernardo do Kampo, Braziliya | Scania yük avtomobilləri və avtobus şassisi | Mühərriklər, sürətlər qutusu, komponentlər, oxlar, yük avtomobili kabinləri | 1962 | Scania AB-yə daxil olan Scania Latin America Ltda. | 23°42′49″ c. e. 46°33′58″ q. u.HGYO | |
| Slupsk[57] | SZA | Slupsk, Polşa | Scania avtobusu kuzov yığılması | 1993 | Scania AB-yə daxil olan Scania Production Slupsk S.A fabriki və yığım xətti | 54°28′42″ şm. e. 17°00′46″ ş. u.HGYO | ||
| Södertelye[58] | YS2 | Södertelye, İsveç | Scania yük avtomobilləri və Scania avtobus şassisi | Hissələr, mühərriklər | 1891 | Scania AB mənzil-qərargahı, tədqiqat və işlənmə mərkəzi və əsas istehsalat zavodu | 59°10′14″ şm. e. 17°38′26″ ş. u.HGYO | |
| Turkuman[59] | 8A3 | San Migel de Turkuman, Argentina | Arxa ox dişliləriSürətlər qutularıDiferensiallarÖtürücü vallar | 1976 | Scania AB-yə daxil olan Scania Argentina S.A. fabriki | 26°52′47″ c. e. 65°07′38″ q. u.HGYO | ||
| Zvolle[60] | XLE | Zvolle, Niderland | Scania yük avtomobili yığımı | 1964[61] | Scania AB-yə daxil olan Scania Production Zwolle B.V. fabriki | 52°30′46″ şm. e. 6°03′48″ ş. u.HGYO |
2015-ci ildə Scania Asiyadakı ilk zavodunu Hindistanın Karnatak ştatının Banqalor şəhərində açdı. Bu zavod avtobus və uzaq məsafəli avtobusların (koçların) istehsalı üzrə ixtisaslaşır.
2020-ci ilin noyabrında Scania Çində avtomobil istehsalını yaratmaq planlarının tərkib hissəsi olaraq Çzyansu əyalətinin Ruqao şəhərində yerləşən Çin yük avtomobili istehsalçısı "Nantong Gaokai" şirkətini əldə etdi.[62]
İstinadlar
[redaktə | vikimətni redaktə et]- 1 2 "Swedish truckmaker Scania launches new China manufacturing hub". Reuters. 15 oktyabr 2025. İstifadə tarixi: 10 fevral 2026.
- ↑ "Volkswagen completes takeover of Scania". Reuters. 13 may 2014. İstifadə tarixi: 10 mart 2026.
- 1 2 3 "The history of Scania". TruckerLinks. DK. 8 mart 2009 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 3 iyun 2009.
- 1 2 "Scania". Autoevolution. SoftNews NET. 15 fevral 2012 tarixində arxivləşdirilib.
- ↑ "The history of Scania: 1910 − A new company is born". Scania AB. 25 sentyabr 2015 tarixində arxivləşdirilib.
- ↑ Ekström, Gert. Svenska bilbyggare. Allt om hobby. 1984. ISBN 91-85496-22-7.
- 1 2 "History of Scania". Scania AB. İstifadə tarixi: 10 mart 2026. [ölü keçid]
- 1 2 3 "1950 – Growth and new frontiers". Scania. 29 oktyabr 2009 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 7 oktyabr 2009.
- 1 2 3 4 "1960 – Expanding production". Scania. 29 oktyabr 2009 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 7 oktyabr 2009.
- ↑ "História 1957–1966" (portuqal). Scania Latin America. 17 sentyabr 2009 tarixində arxivləşdirilib.
- ↑ Shapiro, Helen. "Determinants of Firm Entry into the Brazilian Automobile Manufacturing Industry, 1956–1968". The Business History Review. 65 (4, The Automobile Industry). Winter 1991: 897. doi:10.2307/3117267. JSTOR 3117267.
- 1 2 Berg, Jørgen Seemann. King of the road i femti år: Norsk Scania AS 1945–1995 (norveç). Oslo, Norway: Norsk Scania AS. 1995. səh. 85. ISBN 82-993693-0-4.
- ↑ "Scania buses 100 years – public service on road" (PDF). Scania. aprel 2011. 5 yanvar 2016 tarixində arxivləşdirilib (PDF).
- ↑ Dl, Esteban. "Camión Argentino: Scania L/LT 111". camionargentino.blogspot.com.ar. 16 iyun 2012. 1 dekabr 2017 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 4 may 2018.
- ↑ Dl, Esteban. "Camión Argentino: Scania". camionargentino.blogspot.com.ar. 16 fevral 2012. 20 oktyabr 2017 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 4 may 2018.
- ↑ Camionero, El. "Camión Argentino: Scania T 112H 4x2". camionargentino.blogspot.com.ar. 2 sentyabr 2012. 20 noyabr 2017 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 4 may 2018.
- ↑ Dl, Esteban. "Camión Argentino: Scania R 112H 4x2". camionargentino.blogspot.com.ar. 30 yanvar 2013. 20 oktyabr 2017 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 4 may 2018.
- ↑ Camionero, El. "Camión Argentino: Scania K 112". camionargentino.blogspot.com.ar. 30 iyun 2012. 1 dekabr 2017 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 4 may 2018.
- ↑ Dl, Esteban. "Camión Argentino: Scania BR 116". camionargentino.blogspot.com.ar. 28 may 2012. 1 dekabr 2017 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 4 may 2018.
- ↑ Stark, Harry A., redaktorWard's Automotive Yearbook 1987. 49. Detroit, MI: Ward's Communications, Inc. 1987. səh. 174. ISBN ((0910589007)).
- ↑ Kerr, John. Barden, Paul (redaktor). "View: USA". TRUCK. London, UK: FF Publishing Ltd. dekabr 1986: 30, 34.
- ↑ "Leif Östling – former President and CEO of Scania". Scania AB. İstifadə tarixi: 10 mart 2026. [ölü keçid]
- ↑ "Martin Lundstedt appointed CEO of Scania". Scania AB. 2 iyun 2012. 6 yanvar 2026 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 10 mart 2026.
- ↑ "Henrik Henriksson to become Scania's new President and CEO". Scania AB. 9 noyabr 2015. İstifadə tarixi: 10 mart 2026. [ölü keçid]
- ↑ "Christian Levin appointed President and CEO of Scania". Scania AB. 10 mart 2021. İstifadə tarixi: 10 mart 2026. [ölü keçid]
- ↑ "Volvo buys Scania". Diesel Net. Ecopoint. 7 avqust 1999. 19 aprel 2010 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 6 oktyabr 2009.
- ↑ "January–March 2007 Interim Report" (PDF). Wolfsburg: Volkswagen. may 2007. 1, 3. 29 oktyabr 2008 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 6 oktyabr 2009.
- ↑ Bloomberg/Stockholm. "Investment kings of Sweden shrug off loss of five CEOs at once". Gulf Times (ingilis). 20 yanvar 2017. İstifadə tarixi: 5 aprel 2025.
- ↑ "VW CEO hints there will be no merger of Scania and MAN". Thomson Financial. İstifadə tarixi: 21 mart 2008.
- ↑ "Scania (publ.) AB" (PDF). scania.com. 13 yanvar 2026 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 5 sentyabr 2025.
- ↑ "Scania has become the ninth brand in the Volkswagen Group" (Press-reliz). Volkswagen. 1 dekabr 2008. 1 oktyabr 2011 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 10 noyabr 2009.
- ↑ "VW's truckmaker Scania fined 880 million euros for price fixing". Reuters. 27 sentyabr 2017. 30 sentyabr 2017 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30 sentyabr 2017.
- ↑ "VW's Scania truck firm fined €880m by EU for price fixing". The Guardian. 27 sentyabr 2017. 30 sentyabr 2017 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30 sentyabr 2017.
- ↑ Bratthall, Erik. "Scania makes a provision for Russia". Scania Corporate website (Press-reliz) (ingilis). 13 sentyabr 2022. 28 aprel 2025 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 14 aprel 2025.
- ↑ "Traton sells some assets in Russia, incurs 550 million euro loss". Reuters. 13 sentyabr 2022. 9 iyun 2023 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 14 aprel 2025.
- ↑ "International Truck and Van of the Year 2005". Transport News Network. 4 avqust 2005. 28 noyabr 2010 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 6 oktyabr 2009.
- ↑ "Scania electric trucks". Scania AB. 6 mart 2026 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 10 fevral 2026.
- ↑ "Scania CR76". Bussnack (isveç və norveç). 2008. 4 mart 2016 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 22 oktyabr 2015.
- ↑ "Type designation system for buses and coaches, STD4218-2" (PDF). Scania. 11 yanvar 2012. 2 iyul 2015 tarixində arxivləşdirilib (PDF).
- ↑ "Buses and coaches". Scania AB. 18 fevral 2026 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 10 fevral 2026.
- ↑ "Scania's new Fencer single-deck bus offers multiple alternative fuel options". www.transportengineer.org.uk. 19 may 2021. 23 may 2021 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 23 may 2021.
- ↑ "Scania reshapes its bus and coach business". 30 may 2023. 14 oktyabr 2025 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 7 oktyabr 2025.
- ↑ "Kort historikk om Norsk Scania AS per 2013" [Brief history of Scania in Norway] (PDF) (norveç). Norsk Scania. 2013. 4 mart 2016 tarixində arxivləşdirilib (PDF).
- ↑ "New luxury coach with theatre floor from Scania". Scania. 28 noyabr 2012. 17 noyabr 2015 tarixində arxivləşdirilib.
- ↑ "New city travel in great style – Scania Van Hool Exqui.City, gas" (PDF). Scania. 28 oktyabr 2014. 17 noyabr 2015 tarixində arxivləşdirilib (PDF).
- ↑ "Power solutions". Scania AB. 24 yanvar 2026 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 10 fevral 2026.
- ↑ "Industrial batteries". Scania AB. İstifadə tarixi: 10 fevral 2026.
- ↑ "Scania Official Webshop". Scania AB. 17 fevral 2026 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 10 fevral 2026.
- ↑ "Production Plants". Volkswagen. 31 dekabr 2008. 7 yanvar 2010 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 4 oktyabr 2009.
- ↑ "France, Angers". Scania. 2008. 8 iyun 2010 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 4 oktyabr 2009.
- ↑ "Production Plants". Volkswagen. 31 dekabr 2008. 7 yanvar 2010 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 4 oktyabr 2009.
- 1 2 3 4 "Sweden, Luleå". Scania. 2008. 16 iyul 2011 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 4 oktyabr 2009.
- ↑ "The Nederlands, Meppel". Scania. 2008. 16 iyul 2011 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 4 oktyabr 2009.
- ↑ "Sweden, Oskarshamn". Scania. 2008. 16 iyul 2011 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 4 oktyabr 2009.
- ↑ "China, Rugao". Scania. 2025. 11 sentyabr 2025 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 16 oktyabr 2025.
- ↑ "Brazil, São Paulo". Scania. 2008. 16 iyul 2011 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 4 oktyabr 2009.
- ↑ "Poland, Slupsk". Scania. 2008. 13 mart 2010 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 4 oktyabr 2009.
- ↑ "Sweden, Södertälje". Scania. 2008. 5 may 2010 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 4 oktyabr 2009.
- ↑ "Argentina, Tucamán". Scania. 2008. 16 iyul 2011 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 4 oktyabr 2009.
- ↑ "The Nederlands, Zwolle". Scania. 2008. 16 iyul 2011 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 4 oktyabr 2009.
- ↑ "Scania Production Zwolle - scaniaproductionzwolle.com". 2 aprel 2015 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 19 mart 2015.
- ↑ "Sweden's Scania to start making trucks in China after acquisition". Reuters. 24 noyabr 2020. 29 aprel 2023 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 10 fevral 2026.