Joshpara
Pig-andam an Düşbərə para sa pagluto | |
| Alternatibong ngaran | Chuchvara, chüchüre, chüchpara, düshbärä, shishbarak, shushbarak, tatarbari, tushbera, tushpara |
|---|---|
| Klase | Dumpling |
| Rehiyon o estado | Sulnopan na Asya, Katahawan na Asya |
| Temperatura nin pagsirbe | Mainit o malipot |
| Pangenot na salak | Masa (harina, sugok, tubig, asin), giniling na karne, mga sibuyas, mga hilamon, asin, itom na paminta |
An Joshpara sarong klase nin dumpling na popular sa Sentral Asya, Habagatan na Kawkasus asin sa Tahaw na Sirangan. An mga ini gibo sa mga kwadradong minasang trigo na pano nin giniling na karne asin mga rekado.[1]
Ginikanan-na-ngaran
[baguhon | baguhon an source]An Josh nangangaboot ipasabot na "magpakalagakaga" mantang an para sarong termino para sa "dikit" o sa Ingles na bit sa Persyano.[1] An tataramon na ini komun na ginagamit bago an ika-10 siglo, kan ini sinalidahan kan modernong pangaran na Persiano na gosh e-barreh, na an boot sabihon "talinga nin kordero". Igwa nin nagkapirang pagkakaiba-iba kan pangaran sa ibang mga tataramon kabali an Aserbayhani (düşbərə, dushbara), Bashkir (сөсбәрә, süsbərə) Kasak (тұшпара, tushpara), Kyrgyz (чүчпара, chuchpara), Tadyik (тушбера, tushbera), Usbek (chuchvara) asin Uyghur (چۆچۈرە, chöchürä).[1] An tataramon na Arabe na shishbarak (Arabiko: شيشبرك) o shushbarak (Arabiko: شُشْبَرَك) pighuhuna na gikan sa joshpara kan mga panahon bago an Islam.[1][2]
An saro pang teorya manungod sa ginikanan-na-ngaran kan mga taga iyo na an taga gikan sa tataramon na Turko na düşbərə. An mga taga na tosh asin dash, boot sabihon na "napano" asin "naula", asin an berek, boot ipasabot, "kakanon" (mga putahe na gibo sa minasa). Ini nagtutukdo sa bagay na an düşbərə dapat na idagdag kun an tubig nagkakalagakaga asin nagbubulos paluwas sa kaserola.[3]
An sarong komun na suba kan Aserbayhani nagsusuherir na an taga gikan sa "düş bəri", na an boot sabihon "mahulog digdi": sa ibang pagtaram, naghahagad na panoon an kutsara nin pinakadakol na mga dumpling sagkod sa mapupuwede.[3]
Kasaysayan
[baguhon | baguhon an source]An Shishbarak nasambitan sa ika-13 asin ika-15 siglong mga libro nin pagluto kan Ehipto.[2][4]
Susog sa historyador na Daniel Newman, posibleng pigdara ini sa Ehipto kan mga tribong Turko gikan sa Mga Kapatagan sa Kapatagan na Asya.[4]
Mga baryasyong panrehiyon
[baguhon | baguhon an source]Mga lutuon nin Turkiko asin Persyano
[baguhon | baguhon an source]An putahe mahihiling sa Aserbayhani, Irananon, Tadyik, Usbek, Uyghur, asin iba pang mga Lutuon nin Katahawan na Asyano.[1][5][6]

An minasa para sa chuchvara o tushbera sa Katahawan na Asya gibo sa harina, sugok, tubig, asin asin. Ini piglulukot sa sarong manipis na patong, asin pinutol sa mga kwadrado. An sarong dollop nin palaman na karne, na tinimplahan nin tinadtad na mga sibulyas, itom na paminta, asin asin thyme, ibinubugtak sa sentro kan lambang kwadrado, asin an mga kanto kan dumpling pigkukurot asin pigtitiklop. An mga dumplings pigluluto sa sabaw nin karne sagkod na sinda mag-itaas sa ibabaw. An Chuchvara pwedeng iserbi sa sarong malinaw na sopas o sa sadiri, na may suka o sarsa na nakabase sa pinong tinadtad na mga berde, mga kamatis asin maharang na sili. An saro pang popular na paagi nin pagserbi nin chuchvara iyo an pagbugtak sa mga dumplings nin syuzma (Sinala na qatiq) o nin smetana (maalsom na krema). An huri midbid bilang estilo nin Ruso.[6]

Sa Aserbayhan, an mga dumpling mas saradit asin an minasa mas mahibog.[5] An Düşbərə tipikal na gibo sa minasa (harina nin trigo, sugok, tubig), karneng karnero (daing tulang), sibulyas, suka, pinaalang na mint, paminta, asin asin. An putahe pig-aandam gamit an tubig o sabaw nin karne. An karneng karnero pwedeng salidahan nin karneng baka, o dawa nin manok.[3] An sabaw gibo sa mga tulang nin karnero, asin an giniling na karne pig-aandam na may sibulyas asin mga rekado. Dangan an minasa piglulukot, pinutol sa saradit na kwadrado, asin pinalalaman nin giniling na karne. An mga kwadrado pinatos na garo mga triyanggulong asin an mga gilid pinagdukot, na naggigibo nin mga pigura na korteng bingkay. An mga dumpling idinadagdag sa nagkakalagakaga na maasin na tubig asin linuto sagkod na an mga dumpling magluwas.[3][7] An Düşbərə pigsisirbe na may iwisik na pinaalang na mint. An suka na sinalak sa ginunting na bawang idinudugang o pigsisirbe nin suway susog sa namit.[3] An 5-8 düşbərəs parati na nakabugtak sa kutsara; alagad, sa mga rural na lugar kan Absheron, an mga ini ginibong sadit na igo na an sarong kutsara pwedeng maglaog nin sagkod sa 20. [3]
Mga lutuon na Arabo
[baguhon | baguhon an source]
An Shishbarak pig-aandam sa Irak, Palestina, Lebanon, Sirya, Yordan, Hejaz, asin sa amihanan na lugar kan Saudi Arabia.[8] Pagkatapos na palamanon nin giniling na karneng baka asin mga rekado, an manipis na mga pidaso nin minasa pigluluto sa yogurt asin pigsisirbe na mainit sa saindang sarsa.[9] Sarong parte kan lutong Arabo sa laog nin mga siglo, an sarong resipe para sa shushbarak minalataw sa ika-15 siglong libro nin pagluto nin Arabo gikan sa Damascus, Kitab al-tibakha.[2]
Sa nagkapirang lugar sa Palestina, arog kan Hebron, inaapod ining dnein qtat (Arabiko: دنين قطاط, lit. 'cat ears') huli sa saindang porma, asin sinda tradisyonal na ginigibo gamit an kashk o jameed.[10]
Mga katakod na putahe
[baguhon | baguhon an source]- An mga tawong Finno-Ugriko sa Sulnopan na Siberya nalantad sa putahe kan mga negosyanteng Irananon kan Panahon nin Medibal asin nginaranan ining pelnan, na an boot sabihon "tinapay na talinga". Ini inadaptar sa Rusya kan ika-17 siglo, kun sain an putahe inaapod na pelmeni.[1]
- Manti saro pang klase nin dumpling na popular sa Sentral asin Sulnopan na Asya.
Kaladawanan
[baguhon | baguhon an source]Hilingon man
[baguhon | baguhon an source]Mga toltolan
[baguhon | baguhon an source]- 1 2 3 4 5 6 Alan Davidson (2014). The Oxford Companion to Food. Oxford University Press. p. 434. ISBN 9780199677337.
- 1 2 3 Uvezian, Sonia (2001), Recipes and remembrances from an Eastern Mediterranean kitchen: a culinary journey through Syria, Lebanon, and Jordan (illustrated ed.), Siamanto Press, p. 261, ISBN 9780970971685
- 1 2 3 4 5 6 Ministry of Culture and Tourism Republic of Azerbaijan (2013). Teymur Karimli; Emil Karimov; Afag Ramazanova, eds. Azerbaijani Cuisine (A Collection of Recipes of Azerbaijani Meals, Snacks and Drinks) (PDF). Baku: INDIGO print house. p. 93. ISBN 978-9952-486-00-1.
- 1 2 Newman, Daniel (7 February 2021). "Mediaeval Egyptian ravioli (شيشبرك, shishbarak)". Eat Like A Sultan (in English). Retrieved 20 September 2025.
- 1 2 Mar (2019). "The Best Azerbaijan Food". Once in a Lifetime Journey.
- 1 2 D. Rahimov, ed. (2017). "6. Traditional Food". Intangible Cultural Heritage in Tajikistan (PDF). Dushanbe: R-graph Publisher House. Archived from the original (PDF) on 2023-05-07. Retrieved 2020-08-30. Unknown parameter
|url-status=ignored (help) - ↑ Ahmedov, Ahmed-Jabir (1986). Azərbaycan kulinariyası, Азербайджанская кулинария, Azerbaijan Cookery - cookbook, in Azeri, Russian & English. Baku: Ishig. p. 40.
- ↑ Kummer, Corby (2007), 1,001 Foods to Die For
, Madison Books, Andrews McMeel Publishing, LLC, p. 215, ISBN 9780740770432 - ↑ Basan, Ghillie; Basan, Jonathan (2006), The Middle Eastern Kitchen: A Book of Essential Ingredients with Over 150 Authentic Recipes, Hippocrene Books, p. 42, ISBN 9780781811903
- ↑ Kassis, Reem (23 October 2017). The Palestinian Table (in English). Phaidon Press. pp. 29,204,284. ISBN 978-0-7148-7496-8. Retrieved 18 August 2025.
Mga panluwas na takod
[baguhon | baguhon an source]- AZ Cookbook
- Chuchvara sa lutong Usbek (na may retrato)