661.
| Godine:
◄◄ | ◄ | 657. | 658. | 659. | 660. | 661. | 662. | 663. | 664. | 665. | ► | ►► |
| Decenije:
◄ | 630-e | 640-e | 650-e | 660-e | 670-e | 680-e | 690-e | ► |
| Vijekovi: |
| Gregorijanski kalendar | 661 DCLXI |
| Ab Urbe condita | 1414 |
| Asirski kalendar | 5411 |
| Bengalski kalendar | 68 |
| Berberski kalendar | 1611 |
| Budistički kalendar | 1205 |
| Burmanski kalendar | 23 |
| Bizantijski kalendar | 6169–6170 |
| Kineski kalendar | 庚申年 (Metalni Majmun) 3357 ili 3297 — do — 辛酉年 (Metalni Pijetao) 3358 ili 3298 |
| Koptski kalendar | 377–378 |
| Diskordijanski kalendar | 1827 |
| Etiopijski kalendar | 653–654 |
| Hebrejski kalendar | 4421–4422 |
| Hindski kalendari | |
| - Vikram Samvat | 717–718 |
| - Šaka Samvat | 583–584 |
| - Kali Juga | 3762–3763 |
| Holocenski kalendar | 10661 |
| Iranski kalendar | 39–40 |
| Islamski kalendar | 40–41 |
| Julijanski kalendar | 661 DCLXI |
| Korejski kalendar | 2994 |
| Minguo kalendar | 1251 prije Tajvana 民前1251年 |
| Seleukidska era | 972/973 AG |
| Tajlandski solarni kalendar | 1203–1204 |
Godina 661. (DCLXI) bila je redovna godina koja počinje u petak u julijanskom kalendaru. Oznaka 661. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina.
Događaji
[uredi | uredi izvor]Evropa
[uredi | uredi izvor]- Kralj Klotar III od Neustrije i kraljica regentica Balthild osnovali su opatiju Corbie u Pikardiji (sjeverna Francuska), dajući joj imunitet od oporezivanja i posjeta lokalnih biskupa u zamjenu za molitvu.
- Perctarit i Godepert postali su suvladari Langobarda nakon smrti svog oca Ariperta I. Podijelili su kraljevstvo i uspostavili svoje prijestolnice u Milanu i Paviji (sjeverna Italija).
- Bizantijski car Konstans II imenuje vojvodu Bazilija u Napulju.[1]
Islamski Halifat
[uredi | uredi izvor]- 26. januar – Ubistvo Alija: Ali ibn Abi Talib, četvrti halifa Rašidunskog halifata, udaren je u glavu otrovnim mačem od strane haridžita Abdulrahmana ibn Muljama, dok se molio u svetištu u Kufi, da bi umro dva dana kasnije. Njegov sin, Hasan ibn Ali, izabran je od strane muslimana Medine, Meke i Kufe da ga naslijedi kao sljedeći vođa. Ipak, Hasanovo pomirenje s Muavijom, rezultiralo je time da Muavija prima halifat direktno od Hasana, što privremeno sprječava otpor alidskih protivnika izboru halife.[2] Muavija je sazvao savjetodavno vijeće (šuru) u Damasku i provincijama, što je potaklo podršku plemena i omogućilo mu da dotadašnji izborni sistem zamijeni dinastičkim: on lično imenuje svog sina Jazida za svog nasljednika i taj izbor ratificira šura koju je ranije sazvao. Ovim je osnovan Emevijski Halifat, a okončan Rašidunski halifat. Muavija je svoje sjedište vlade premjestio u Damask.[3]
- Približan datum – Muavija I zatvara patrijarha Givargisa I, nakon što je odbio platiti danak.
Britanija
[uredi | uredi izvor]- Bitka kod Posburyja: Kralj Cenwalh od Wessexa napao je Dumnoniju (jugozapadna Engleska). Pobjedio je domaća britanska plemena u blizini Creditona u Devonu i protjerao ih do obale.
- Kralj Wulfhere od Mersije i njegova vojska pustošili su Berkshire Downs (južno od Thamea) i kretali se na jug kako bi osvojili Meonwaru i otok Wight.
- Wulfhere je imenovao Æthelwealha za kralja Sussexa, a Æthelwealh je kršten u Mersiji. Dobija nedavno osvojene teritorije u današnjem Hampshireu.
Azija
[uredi | uredi izvor]- Približan datum – Japanska carska flota napada Kjušu po naređenju carice Saimei. Na putu, princeza Nukata komponuje poznatu pjesmu u Nikitatsu u provinciji Ijo.
- Približno maj – Carica Saimei gradi palatu Asakura u Kjušuu, od drveća posječenog iz svetišta. Dva mjeseca kasnije umire. Šire se glasine među stanovništvom da je to zato što su bogovi ljuti na nju zbog uništavanja svetišta.
- 24. jula – Car Tendži stupa na japanski prijestol nakon smrti svoje majke, carice Saimei, koja je umrla dok se dok se pripremala da predvodi japanske trupe u podršku savezničkom koreanskom kraljevstvu Baekje.[4] Tendži šalje ekspedicijske snage pod komandom Abe no Hirafua u Koreju, kako bi pomogli kraljevstvu Baekje.
- Kralj Munmu postaje 30. vladar koreanskog kraljevstva Silla.[5]
661 u temama
[uredi | uredi izvor]Religija
[uredi | uredi izvor]- Maksim Ispovjednik, kršćanski monah, pozvan je iz progonstva u Trakiji. Osuđen je na sakaćenje. Jezik i desna ruka su mu odsječeni kako bi se spriječilo njegovo daljnje protivljenje monotelitima.
- Približan datum – U Galiji su svi rimski biskupi zamijenjeni franačkim biskupima. Postaju sve češći, jer franačke vođe kontrolišu episkopat.
- 12. februar – Ōku, japanska princeza (umrla 702.)
- Početak juna – Al-Hadžadž ibn Jusuf, arapski guverner (umrla 714.)
- Približan datum – Ælfwine, nortumbrijski kralj Deire (umrla 679.)
- Čen Zi'ang, kineski pjesnik i zvaničnik (umrla 702.)
- Liu Zhiji, kineski historičar (umrla 721.)
- 3. januar – Benjamin, koptski pravoslavni patrijarh Aleksandrije (r. oko 590.)
- 29. januar – Ali ibn Ebu-Talib, četvrti rašidunski halifa (r. 601.) (mučenik)
- 17. februar – Finan od Lindisfarnea, biskup rođen u Irskoj
- 24. juli – Kōgyoku (također Saimei), dva puta carica Japana (r. 594.)
- Aripert I, kralj Langobarda
- Cenberht, zapadnosaksonski kralj u Wessexu[6]
- Cuthred, zapadnosaksonski princ u Wessexu
- Približan datum – Landry, biskup Pariza
- Eš'as Ibn Kajs, Muhamedov ashab
Reference
[uredi | uredi izvor]- ↑ Charles Diehl Diehl/etudes Byzantines
- ↑ Jean-Charles-Léonard Simonde Sismondi Histoire de la chute de l'Empire romain, H. Dumont, 1837
- ↑ Roberts, J.M. (1994). History of the World. Penguin.
- ↑ Gary L. Ebersole Ritual Poetry and the Politics of Death in Early Japan . Princeton University Press, 1992 (ISBN 978-0-691-01929-1)
- ↑ "List of Rulers of Korea". www.metmuseum.org.
- ↑ Anglo-Saxon Chronicle.
