28 Hydref
| << | Hydref | >> | ||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Ll | Ma | Me | Ia | Gw | Sa | Su |
| 1 | 2 | 3 | 4 | |||
| 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 |
| 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 |
| 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 |
| 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 | |
| 2026 | ||||||
| Rhestr holl ddyddiau'r flwyddyn | ||||||
28 Hydref yw'r tri-chant ac unfed (301fed) dydd o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (302il mewn blynyddoedd naid). Mae 64 diwrnod arall yn weddill hyd ddiwedd y flwyddyn.
Digwyddiadau
[golygu | golygu cod]
- 312 - Brwydr Pont Milfian.
- 1420 - Cyhoeddi Beijing yn brifddinas Tsieina.
- 1492 - Christopher Columbus yn glanio yng Nghiwba.
- 1636 - Sefydlu Prifysgol Harvard.
- 1869 - Dmitri Mendeleev yn creu'r Tabl Cyfnodol.
- 1886 - Agoriad swyddogol Cerflun Rhyddid (Statue de la Liberté).
- 1905 - Caerdydd yn ennill statws dinas: daeth yn brifddinas Cymru yn 1955
- 1918 - Tsiecoslofacia yn ennill ei hannibyniaeth oddi wrth Awstria-Hwngari.
- 1940 - Yr Ail Ryfel Byd: yr Eidal yn goresgyn Gwlad Groeg.
- 1954 - Ernest Hemingway yn ennill Gwobr Lenyddol Nobel.
- 1958 - Ethol Pab Ioan XXIII.
- 1962 - Diwedd Argyfwng Taflegrau Ciwba.
- 2018 - Ethol Jair Bolsonaro yn Arlywydd Brasil.
Genedigaethau
[golygu | golygu cod]
- 1585 - Cornelius Jansen, diwinydd (m. 1638)
- 1875 - Gerda Koppel, arlunydd (m. 1941)
- 1902 - Elsa Lanchester, actores (m. 1986)
- 1903 - Evelyn Waugh, nofelydd (m. 1966)
- 1912
- William Trevor Anthony, canwr opera (m. 1984)[1]
- Syr Richard Doll, meddyg (m. 2005)
- 1914 - Jonas Salk, firolegydd (m. 1995)
- 1920 - Luchita Hurtado, arlunydd (m. 2020)
- 1923 - Linda Kohen, arlunydd
- 1926 - Marija Solomonovna Davidson, arlunydd (m. 2019)
- 1927 - Cleo Laine, actores a chantores
- 1929 - Fonesig Joan Plowright, actores
- 1938 - Anne Perry, awdures (m. 2023)[2]
- 1946 - Wim Jansen, pêl-droediwr (m. 2022)
- 1950 - Paul Woods, chwaraewr rygbi (m. 2007)
- 1952 - Annie Potts, actores
- 1953 - Phil Dwyer, pêl-droediwr (m. 2021)
- 1955 - Bill Gates, mentrwr busnes
- 1956 - Mahmoud Ahmadinejad, Arlywydd Iran
- 1957 - Graham Jones, seiclwr
- 1967 - Julia Roberts, actores[3]
- 1974 - Joaquin Phoenix, actor
- 1980 - Agnes Obel, cantores
- 1982 - Matt Smith, actor
- 1998 - Nolan Gould, actor
Marwolaethau
[golygu | golygu cod]
- 312 - Maxentius, ymerawdwr Rhufain, 34
- 1412 - Margrete I, brenhines Denmarc, 59
- 1704 - John Locke, athronydd, 72[4]
- 1708 - Siôr, Tywysog Denmarc, priod Anne, brenhines Prydain Fawr, 55
- 1740 - Anna, tsarina Rwsia, 47
- 1774 - John Ewer, Esgob Llandaf, ??
- 1789 - Mari'r Fantell Wen (Mary Evans), cyfrinwraig, tua 54[5]
- 1792 - John Smeaton, peiriannydd sifil, 68
- 1895 - Henry Davis Pochin, fferyllydd a diwydiannwr, 71[6]
- 1921 - William Speirs Bruce, fforiwr, 54[7]
- 1952 - Billy Hughes, Prif Weinidog Awstralia, 90[8]
- 1974 - David Jones, bardd ac arlunydd, 78[9]
- 1998
- Ted Hughes, bardd, 68
- Margaret Marley Modlin, arlunydd, 71
- 2000 - Dorothy Hood, arlunydd, 81
- 2007 - Harry Hall, seiclwr, 78
- 2013 - Tadeusz Mazowiecki, gwleidydd, 86
- 2014 - Michael Sata, Arlywydd Sambia, 77
- 2022 - Jerry Lee Lewis, cerddor, 87[10]
- 2023 - Matthew Perry, actor, 54[11]
Gwyliau a chadwraethau
[golygu | golygu cod]- Diwrnod sefydlu'r wladwriaeth annibynnol Tsiecoslofacia (Den vzniku samostatného československého státu)
- Diwrnod Ochi (Gwlad Groeg)
- Diwrnod Rhyddhau (Wcráin)
- Diwedd Amser Haf Prydain (pan fydd disgyn ar ddydd Sul)
Cyfeiriadau
[golygu | golygu cod]- ↑ Rhidian Griffiths (2016). "Anthony, William Trevor (1912-1984), canwr". Y Bywgraffiadur Cymreig. Llyfrgell Genedlaethol Cymru. Cyrchwyd 7 Awst 2026.
- ↑ Gates, Anita (12 Ebrill 2023). "Anne Perry, Crime Writer With Her Own Dark Tale, Dies at 84". The New York Times (yn Saesneg). Cyrchwyd 12 Ebrill 2023.
- ↑ "Julia Roberts | Biography, Movies, & Facts | Britannica" (yn Saesneg). 16 Mehefin 2023. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 15 Chwefror 2023. Cyrchwyd 16 Ionawr 2022.
- ↑ "John Locke". Royal Society (yn Saesneg). Cyrchwyd 28 Hydref 2026.
- ↑ Robert Thomas Jenkins. "Evans, Mary ('Mari'r Fantell Wen'; 1735-1789), cyfrinwraig". Y Bywgraffiadur Cymreig. Llyfrgell Genedlaethol Cymru. Cyrchwyd 28 Hydref 2026.
- ↑ Trevor Boyns (2004). "Pochin, Henry Davis (1824–1895)". Oxford Dictionary of National Biography. Gwasg Prifysgol Rhydychen.
- ↑ Speak, Peter (2003). William Speirs Bruce: Polar Explorer and Scottish Nationalist (yn Saesneg). Caeredin: NMS Publishing. t. 133.
- ↑ "Family Notices". The Sydney Morning Herald (yn Saesneg) (35, 836). New South Wales, Australia. 29 Hydref 1952. t. 24 – drwy Trove.
- ↑ Luke Thurston (2015). "Jones, Walter David Michael (1895-1974), arlunydd a bardd". Y Bywgraffiadur Cymreig. Llyfrgell Genedlaethol Cymru. Cyrchwyd 28 Hydref 2026.
- ↑ Michael Gray (28 Hydref 2022). "Jerry Lee Lewis obituary". The Guardian (yn Saesneg). Cyrchwyd 28 Hydref 2022.
- ↑ Anthony Hayward (29 Hydref 2023). "Matthew Perry obituary". Guardian (yn Saesneg). Cyrchwyd 27 Hydref 2026.