Ecosystem
| Enghraifft o: | math o system |
|---|---|
| Math | cyfundrefn o fewn bywydeg |
| Rhan o | bioregion, amgylchedd |
| Yn cynnwys | Cadwyn fwyd, hunanborthwr, heterotroph, primary producer, consumer, cylch biogemegol |
| Dynodwyr | |
| Freebase | /M/02mhj |
| Thesawrws y BNCF | 8629 |
Cymdeithas o organebau mewn ecoleg sy'n cynnwys planhigion, anifeiliaid a chreaduriaid byw eraill yn ogystal a'u hamgylchedd yw ecosystem.[1] Fel arfer, maent yn ffurfio cadwyni a gweoedd bwydydd.
Arthur Tansley oedd y gwyddonydd cyntaf a ddefnyddiodd y term ecosystem mewn traethawd ym 1935, ond roedd Roy Clapham yn defnyddio'r un term ym 1930 i ddisgrifo undeb creaduriaid gyda'u hamgylchedd.
Peth deinamig a chymhleth yw ecosystem ac mae egni a defnyddiau'n llifo ynddi. Mae ecosystemau mawr - er enghraifft coedwig gyfan - a bach - er enghraifft pwll. Fel arfer, mae rhwystrau fel anialwch, mynyddoedd neu foroedd rhwng ecosystemau, neu mae ecosystem yn system annibynnol, fel pwll neu afon.
Mewn ecosystem, mae cydbwysedd rhwng y creaduriaid, ond mae'n bosib fod amgylchedd yn newid neu greadur newydd yn dod i'r ecosystem yn dymchwel popeth ac o ganlyniad mae'n bosib fod llawer o greaduriaid neu hyd yn oed rhywogaethau yn marw.
Cyfeiriadau
[golygu | golygu cod]- ↑ ecosystem. Geiriadur Prifysgol Cymru. Adalwyd ar 22 Medi 2026.