Paralelogram

Paralelogram
Math	parallelogon, parallelotope, zonogon, pedrochr Watt, trapesiwm, bisect-diagonal quadrilateral
Yn cynnwys	fertig
Dynodwyr
Freebase	/M/0_86w
Quora	Parallelograms
	Ffeiliau perthnasol ar Gomin Wicimedia

Mewn geometreg Ewclidaidd, ystyrir y paralelogram yn bedrochr syml, gyda dau bâr o ochrau cyfochrog (neu 'baralel')^[1]. Mae'r llinellau cyferbyn o'r un hyd ac mae'r onglau cyferbyn hefyd yn gyfartal. Bathiad o'r Groeg yw paralelogram: παραλληλ-όγραμμον, sef siâp wedi'i lunio "allan o linellau cyfochrog").

Gellir cymharu'r pararelogram gyda'r trapesoid (weithiau: trapesiwm), sy'n bedrochr gyda dim ond un pâr o linellau paralel.

Y ffurf tebyg i'r paralelogram (dau ddimensiwn), mewn tri dimensiwn yw'r paralelepiped.

Mathau

Rhomboid - pedrochor gyda'i ochrau cyferbyniol yn paralel, a hyd yr ochrau cyfagos ddim yn hafal. nid oes ganddo ongl sgwâr.^[2]
Petryal - paralelogram gyda'i bedair ongl yn hafal.
Rhombws – paralelogram gyda'i bedair llinell yn hafal.
Sgwâr – paralelogram gyda'i bedair llinell o'r un hyd a'r bedair ongl yn hefyd yn hafal (4 ongl sgwâr)

Arwynebedd

Gellir rhannu paralelogram gyda sylfaen b ac uchder h yn drapesiwm ac yn driongl ongl sgwâr, a'u hail-drefnu i fod yn betryal. Golyga hyn fod arwynebedd y pararelogram yr un fath â phetryal gyda'r un sylfaen a'r un uchder:

K = b h .

Mae arwynebedd paralelogram gydag ochrau B a C (B ≠ C) ac ongl $γ$ ar groestoriad y croesliniau yn cael ei roi fel:^[3]

K = \frac{| \tan γ |}{2} \cdot | B^{2} - C^{2} | .

Yr hafaliad o ddefnyddio fformwla Heron yw

K = 2 \sqrt{S (S - B) (S - C) (S - D_{1})}

Cyfeiriadau

↑ 'paralel' yw'r term Cymraeg yn ôl Y Termiadur Addysg - Ffiseg a Mathemateg Archifwyd 2022-04-13 yn y Peiriant Wayback adalwyd 25 Medi 2018.
↑ "CIMT - Page no longer available at Plymouth University servers" (PDF). www.cimt.plymouth.ac.uk. Archifwyd o'r gwreiddiol (PDF) ar 14 Mai 2014.
↑ Mitchell, Douglas W., "The area of a quadrilateral", Mathematical Gazette, Gorffennaf 2009.

[1] 'paralel' yw'r term Cymraeg yn ôl Y Termiadur Addysg - Ffiseg a Mathemateg Archifwyd 2022-04-13 yn y Peiriant Wayback adalwyd 25 Medi 2018.

[2] "CIMT - Page no longer available at Plymouth University servers" (PDF). www.cimt.plymouth.ac.uk. Archifwyd o'r gwreiddiol (PDF) ar 14 Mai 2014.

[3] Mitchell, Douglas W., "The area of a quadrilateral", Mathematical Gazette, Gorffennaf 2009.

[1]

[2]

[3]