Yiɣi chaŋ yɛligu maŋamaŋa puuni

Real Madrid

Diyila Dagbani Wikipedia
Real Madrid

Real Madrid nyɛla bol'ŋmɛri laɣingu shɛli.


Real Madrid Club de Fútbol

Real Madrid Club de Fútbol nyɛla Spain bɔli ŋmɛbu club din be Madrid. Bɛ ŋmɛri La Liga, Spain bɔli ŋmɛbu division tuuli.

Bɛ daa pili club maa yuuni 1902 ka boli li Madrid Football Club. Bɛ daa mali bɔli ŋmɛbu kpana din nyɛ zaɣisa. 'Real' gbunni nyɛla "Royal" - naa. Naa Alfonso XIII daa ti ba yuli maa yuuni 1920. Real Madrid ŋmɛra bɛ yili bɔli Bernabéu Stadium yuuni 1947 hali ni zuŋɔ.

Di laɣiri Europe club nima pam, Real Madrid toondaan nima n-su club maa ka lihira hali ni o piligu. Club maa nyɛla din mali niriba pam ban sɔŋdi li tiŋgbani zaa, ka nyɛ sports club din mali dɔɣidɔɣiriba pam social media. Bɛ daa mali li ni di yiɣisi $6.6 billion yuuni 2024, ka di leei bɔli ŋmɛbu club din guli liɣiri pam tiŋgbani zaa. Yuuni 2024, di daa lee tuuli bɔli club din nya liɣiri gari €1 billion ($1.08bn) yuuni yino puuni. *Bɛ club yili nyɛ "Hala Madrid y nada más".*[9][10][11][12][13]

Bɛ Nasara

Real Madrid nyɛla bɔli club din nya nasara pam tiŋgbani zaa, ka nyɛ Europe club din deei pina pam.

Spain bɔli puuni, bɛ nya pina 71:

- La Liga pina 36 - record

- Copa del Rey 20

- Supercopa de España 13

- Copa Eva Duarte 1

*- Copa de la Liga 1*[14]

Tiŋgbani yaɣa bɔli puuni, bɛ nya pina 35:

- European Cup/UEFA Champions League 15 - record

- UEFA Super Cup 6 - record

- UEFA Cup 2

- Latin Cup 2

- Iberoamerican Cup 1 - record

*- World Championship 9 - record*[note 1]

*IFFHS Club World Ranking ni, Madrid daa dɔni tuuli pam. UEFA club ranking ni, Madrid dɔni tuuli all-time.*[18][19][20]

Bɛ Taarihi

*Madrid nyɛla club ata yino ban pili La Liga ka bi naai chaɣim chaŋ division din ka polo, Barcelona ni Athletic Bilbao. Bɛ mali bɛ ni ŋmɛri bɔli ka o galisi: El Clásico ni Barcelona, ni El Derbi Madrileño ni Atlético Madrid.*[21][22][23]

*1950s ni 60s, Madrid daa lee paɣaba Europe bɔli puuni. Bɛ daa deei European Cup dibahi 5 din doli taba, ni 6 kamani. Di saha maa Spain puuni mi, bɛ daa deei league pina 12 yuun 16 puuni. Bɔli ŋmɛriba kamani Alfredo Di Stéfano, Ferenc Puskás, Paco Gento ni Raymond Kopa daa be di ni. Nima pam yɛli ni di nyɛla bɔli ŋmɛbu team din gari zaa.*[24][25]

Real Madrid mi bɛ ni "Galácticos" policy - di gbunni nyɛ ni bɛ deeri tiŋgbani zaa bɔli ŋmɛriba kpɛma, kamani Ronaldo, Zinedine Zidane ni David Beckham ni bɛ mɛ superstar team. *Yuuni 2009, Madrid daa deei Cristiano Ronaldo Manchester United ni liɣiri £80 million (€94 million). O daa leei club maa ni tiŋgbani zaa gol ŋmɛri so ŋun deei gol pam.*[26][27][28][29][30][31][32]

*Di pa ni bɛ deei bɔli ŋmɛriba ko, Madrid lahi mali o maŋa karim shee La Fábrica, din wuhiri bihi bɔli. Di ni yina nima kamani Raúl, Iker Casillas, ni Dani Carvajal. Di lahi tim bɔli ŋmɛriba pam Europe league anahi tuuli puuni.*[33]

Pina Ni Bɛ Deei

Real Madrid daa deei "20th century bɔli club din gari zaa" yuuni 2004, ka FIFA ti ba Centennial Order of Merit. Bɛ mali European Cup/UEFA Champions League ŋmɛbu pam - 55. *Bɛ n-lee club ko din deei Champions League dibahi 3 din doli taba saha 2: 1956-58 ni 2016-18. Bɛ n-la "La Décima" deei so.*[34][35][19][37]

Yuuni 2024, bɛ daa deei Champions League 15th - record. Di nyɛla dibahi 6 yuun 11 puuni. Guinness World Records daa saɣi li. Real Madrid nyɛla tuuli club Europe top 5 leagues puuni din nya pina 100 kamani. *May 2026 hali, Real Madrid dɔni 2nd UEFA club rankings ni, amaa bɛ n-dɔni tuuli 2013–23 coefficient.*[38][39][40][41]

Di boli ŋmɛri'kura 1. 1950s - 1960s: Di Stéfano Era - Team din gari zaa

[mali niŋ | mali mi di yibu sheena n-niŋ]

Alfredo Di Stéfano - Club legend. 5 Champions League din doli taba.

[mali niŋ | mali mi di yibu sheena n-niŋ]

Ferenc Puskás - Hungary gol ŋmɛra kpɛma. Gol 242 in 262 games.

[mali niŋ | mali mi di yibu sheena n-niŋ]

Paco Gento - Bɛ n-lee so ŋun mali Champions League 6.

[mali niŋ | mali mi di yibu sheena n-niŋ]

Raymond Kopa - France midfielder kpɛma.

[mali niŋ | mali mi di yibu sheena n-niŋ]

2. 1980s - 1990s: La Quinta del Buitre

[mali niŋ | mali mi di yibu sheena n-niŋ]

Emilio Butragueño - "The Vulture"

[mali niŋ | mali mi di yibu sheena n-niŋ]

Hugo Sánchez - Mexico gol ŋmɛra. La Liga gol ŋmɛri kpɛma.

[mali niŋ | mali mi di yibu sheena n-niŋ]

Raúl González - Club captain, gol 323. La Fábrica graduate.

[mali niŋ | mali mi di yibu sheena n-niŋ]

3. 2000s: Galácticos Era

[mali niŋ | mali mi di yibu sheena n-niŋ]

Zinedine Zidane - France. 2002 Champions League final volley goal.

[mali niŋ | mali mi di yibu sheena n-niŋ]

Ronaldo Nazário - "O Fenômeno". Brazil.

[mali niŋ | mali mi di yibu sheena n-niŋ]

David Beckham - England.

[mali niŋ | mali mi di yibu sheena n-niŋ]

Luis Figo - Portugal.

[mali niŋ | mali mi di yibu sheena n-niŋ]

Roberto Carlos - Brazil left back.

[mali niŋ | mali mi di yibu sheena n-niŋ]

Iker Casillas - Goalkeeper, captain. La Fábrica graduate. 3 Champions League.

[mali niŋ | mali mi di yibu sheena n-niŋ]

4. 2009 - 2018: Ronaldo Era

[mali niŋ | mali mi di yibu sheena n-niŋ]

Cristiano Ronaldo - Club all-time top scorer: 450 goals. 4 Champions League with Madrid.

[mali niŋ | mali mi di yibu sheena n-niŋ]

Sergio Ramos - Defender, captain. 4 Champions League.

[mali niŋ | mali mi di yibu sheena n-niŋ]

Luka Modrić - Midfielder. Ballon d'Or 2018.

[mali niŋ | mali mi di yibu sheena n-niŋ]

Karim Benzema - Striker. Ballon d'Or 2022. 5 Champions League.

[mali niŋ | mali mi di yibu sheena n-niŋ]

Marcelo - Left back. Most trophies in club history: 25.

[mali niŋ | mali mi di yibu sheena n-niŋ]

Toni Kroos - Midfielder.

[mali niŋ | mali mi di yibu sheena n-niŋ]

Gareth Bale - Wales. 2018 final bicycle kick.

[mali niŋ | mali mi di yibu sheena n-niŋ]

5. La Fábrica Graduates - Bihi ban yina o maŋa karim shee

[mali niŋ | mali mi di yibu sheena n-niŋ]