Μετάβαση στο περιεχόμενο

F-35 Lightning II

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
F-35 Lightning II
Το F-35 Lightning II απογειώνεται στην πρώτη του πτήση στις 15 Δεκεμβρίου 2006.
ΤύποςΠολεμικό αεροσκάφος
ΚατασκευαστήςLockheed Martin
ΣχεδιασμόςLockheed Martin
Πρώτη πτήση15 Δεκεμβρίου 2006
Πρώτη παρουσίασημετά το 2016
Κύριος χειριστήςΑμερικανική Πολεμική Αεροπορία

Σώμα Πεζοναυτών των ΗΠΑ

Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ

Βασιλική Π.Α. Ηνωμένου Βασιλείου
Άλλοι χειριστέςΑυστραλιανή Βασιλική Πολεμική Αεροπορία

Ισραηλινή Πολεμική Αεροπορία

Ιταλική Πολεμική Αεροπορία

Ιαπωνική Πολεμική Αεροπορία

Ολλανδική Βασιλική Πολεμική Αεροπορία

Νορβηγική Βασιλική Πολεμική Αεροπορία

Πολεμική Αεροπορία Νότιας Κορέας
Παραγωγή2006–σήμερα
Μονάδες που παρήχθησαν615+ (Φεβρ. 2021)
1.230+ (Αύγ. 2025)[1]

Το Lockheed Martin F-35 Lightning II είναι ένα μονοθέσιο, μονοκινητήριο, χαμηλής παρατηρησιμότητας (stealth) μαχητικό αεροσκάφος πέμπτης γενιάς. Κατασκευάζεται από μια κοινοπραξία εταιριών της οποίας ηγείται η Lockheed Martin με σημαντικότερους εταίρους τις Northrop Grumman και BAe Systems. Το F-35 πέταξε για πρώτη φορά το 2006 και τέθηκε σε υπηρεσία τον Ιούλιο του 2015 ως F-35B του Σώματος Πεζοναυτών των ΗΠΑ. Ακολουθήσε το F-35A της Πολεμικής Αεροπορίας των ΗΠΑ τον Αύγουστο του 2016 και το Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ με το F-35C τον Φεβρουάριο του 2019.[2][3][4] Το αεροσκάφος χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά σε μάχη το 2018 από την Ισραηλινή Πολεμική Αεροπορία.[5] Οι ΗΠΑ σχεδιάζουν να αγοράσουν 2.456 F-35 έως το 2044, τα οποία θα αντιπροσωπεύουν το μεγαλύτερο μέρος του ιπταμένου στόλου της Πολεμικής Αεροπορίας, του Ναυτικού και του Σώματος Πεζοναυτών των ΗΠΑ για αρκετές δεκαετίες. Το αεροσκάφος σχεδιάζεται να είναι ο ακρογωνιαίος λίθος της αεροπορικής δύναμης του ΝΑΤΟ και των ΗΠΑ ως και το 2070.[6][7]

Προδιαγραφές εκδόσεων

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το F-35 προέκυψε από την ανάγκη των Ενόπλων Δυνάμεων των ΗΠΑ να αντικαταστήσουν έναν αριθμό διαφορετικών μαχητικών αεροσκαφών με έναν μόνο τύπο. Γι’ αυτό το λόγο το αεροσκάφος έχει τρεις υποεκδόσεις.[8]

Σχεδιαγράμματα (υπο-)εκδόσεων F-35
F-35A, συμβατικής απογείωσης και προσγείωσης (CTOL).
F-35B, σύντομης απογείωσης και κάθετης προσγείωσης (STOL).
F-35C, για επιχειρήσεις με βάση αεροπλανοφόρα (CV CATOBAR).

Στόχος του προγράμματος είναι η παραγωγή ενός αεροσκάφους πολλαπλού ρόλου με χαμηλό κόστος πτήσης και συντήρησης, ικανού να αναλαμβάνει αποστολές αναχαίτισης, κρούσης και υποστήριξης και να τις φέρνει εις πέρας αποτελεσματικά και με αυξημένες πιθανότητες επιβίωσης.

Το F-35 ενσωματώνει χαρακτηριστικά χαμηλής παρατηρησιμότητας που το κάνουν δύσκολο να εντοπιστεί από αντίπαλα αεροσκάφη ή ραντάρ περιορίζοντας έτσι τη δυνατότητα του αντιπάλου να επιτεθεί ή να αμυνθεί αποτελεσματικά. Διαθέτει εσωτερικές αποθήκες οπλισμού προκειμένου να μην προσμετράται το ίχνος ραντάρ του οπλισμού στο συνολικό ίχνος του αεροσκάφους. Βέβαια το F-35 δύναται να φέρει οπλισμό και εξωτερικά, θυσιάζοντας έτσι όμως ως ένα βαθμό τη χαμηλή του παρατηρησιμότητα.

Ηλεκτρονικός εξοπλισμός

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το F-35 φέρει το ραντάρ AN/APG-81 (στα αεροσκάφη εώς και Αριθμό Παρτίδας 17) ή AN/APG-85 (Παρτίδα 17 και άνω)[9] - ανάλογα με το πότε κατασκευάστηκε το καθένα αεροσκάφος - τύπου AESA. Επίσης διαθέτει το συστήματα στόχευσης EOTS και το σύστημα προειδοποίησης AN/AAS-37. Αυτά σε συνδυασμό με τους προηγμένους αισθητήρες δίνουν στον πιλότο την εικόνα του πεδίου μάχης.

Το αεροσκάφος θα μπορεί να δεχθεί εντολές μέσω της φωνής του πιλότου μέσω του συστήματος Direct Voice Input. Επίσης θα διαθέτει σύστημα απεικόνισης επί κάσκας (HMDS) το οποίο θα προβάλλει πληροφορίες κατ’ ευθείαν στη κάσκα του πιλότου.

  • Το F-35 πρόκειται να αντικαταστήσει τα αεροσκάφη F-16, A-10, F-18, και AV-8B.
  • Συνολικά μόνο για τις παραπάνω χώρες αναμένεται να κατασκευαστούν πάνω από 3000 F-35 και των τριών τύπων.

Σε ελληνική υπηρεσία

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Προσομοιωμένη απεικόνιση ενός F-35A με διακριτικά της Ελληνικής Πολεμικής Αεροπορίας. Lockheed.

Η Ελλάδα το 2023 εξέφρασε στις ΗΠΑ την πρόθεση για την απόκτηση 20 με 24 αεροσκαφών F-35A.[10]

Το 2024, η Ελλάδα παρήγγειλε 20 F-35A για παράδοση στα τέλη του 2027 έως τις αρχές του 2028,[11][12] με δυνατότητα αγοράς 20 επιπλέον.[13] Η αρχική αγορά των 20 αεροσκαφών, μαζί με υποστηρικτικό εξοπλισμό θα κοστίσει περί τα 3.5 δισ. δολάρια, ενώ εάν η Ελλάδα αποφασίσει μελλοντικά να προχωρήσει με την επιλογή αγοράς επιπλέον 20, το κόστος θα φτάσει περίπου τα 8,6 δισ. δολάρια.[12][14] Η παραγωγή των 20 ελληνικών F-35A θα ξεκινήσει με την Παρτίδα 20, με την πλήρη παραγωγή να αρχίζει το 2027 και την πρώτη παράδοση στο τέλος του 2028, ενώ η άφιξη του πρώτου αεροσκάφους στην Ελλάδα αναμένεται για το 2030, σύμφωνα με την αντιπρόεδρο Στρατηγικής και Επιχειρηματικής Ανάπτυξης και τον αντιπρόεδρο Πελατειακών Απαιτήσεων της Lockheed Martin Aeronautics.[15][16] Τα αεροσκάφη θα επιχειρούν από την 117 Πτέρυγα Μάχης στην αεροπορική βάση της Ανδραβίδας.[17]

Αεροσκάφη F-35A της 3ης Μοίρας της Αυστραλιανής Αεροπορίας, Δεκέμβριος 2022
Αυστραλία: Παραγγελία — 72 F-35A, με τον πλήρη αριθμό αεροσκαφών να έχει παραδοθεί ως τις 19 Δεκεμβρίου 2024.[18]


Βέλγιο: Παραγγελία — 34 F-35A[1] το 2019,[19] με 8 να έχουν παραδοθεί επισήμως[20], τα οποία ως τις 25 Μαρτίου 2024 παρέμεναν στις ΗΠΑ.[21]


Δανία: Παραγγελία — 27 F-35A[1], με 17 να έχουν παραδοθεί, συμπεριλαμβανομένου 6, τα οποία σταθμεύουν στην αεροπορική βάση της USAF, Luke Air Force Base για εκπαίδευση.[22][23][24]
F-35A της Αμερικανικής Πολεμικής Αεροπορίας και F-35B της Βασιλικής Πολεμικής Αεροπορίας του ΗΒ στην βάση RAF Lakenheath[en], Ιανουάριος 2025


Ηνωμένο Βασίλειο:[1]


Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής:[1]


Ιαπωνία: Παραγγελία — 105 F-35A, 42 F-35B[1]


Ιταλία: Παραγγελία — 75 F-35A, 40 F-35B[1]


F-35A (γνωστό και ως Adir[en]) της Ισραηλινής Πολεμικής Αεροπορίας, Μάρτιος 2023
Ισραήλ: Παραγγελία — 75 F-35A[1]


Νορβηγία: Παραγγελία — 52 F-35A[1]


Νότια Κορέα: Παραγγελία — 60 F-35A[1]


Ολλανδία: Παραγγελία — 57 F-35A[1]


Πολωνία: Παραγγελία — 32 F-35A[1]


Μελλοντικοί χρήστες

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Γερμανία: Παραγγελία — 35 F-35A[1]


Ελβετία: Παραγγελία — 36 F-35A[1]


Ελλάδα: Παραγγελία — 20 F-35A[1]


Καναδάς: Παραγγελία — 88 F-35A[1]


Ρουμανία: Παραγγελία — 32 F-35A[1]


Σιγκαπούρη: Παραγγελία — 8 F-35A, 12 F-35B[1]


Τσεχία: Παραγγελία — 24 F-35A[1]


Φινλανδία: Παραγγελία — 64 F-35A[1]

Παρόμοια αεροσκάφη πέμπτης γενιάς

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 «F-35 Lightning II Fast Facts [Γρήγορα Στοιχεία για το F-35 Lightning II]» (στα αγγλικά) (PDF). F-35 by the Numbers (Lockheed Martin). 29 Αυγ. 2025. 2 Σεπτ. 2025. 25-00149_001A. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 19 Σεπτ. 2025. https://web.archive.org/web/20250919124800/https://www.f35.com/content/dam/lockheed-martin/aero/f35/documents/25-00149_001A%20F-35FastFacts_09_2025.pdf. Ανακτήθηκε στις 26 Σεπτ. 2025.
  2. ↑ Eckstein, Megan (28 Φεβρουαρίου 2019). «Navy Declares Initial Operational Capability for F-35C Joint Strike Fighter» (στα Αγγλικά). Ναυτικό Ινστιτούτο των ΗΠΑ (USNI). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 17 Φεβρουαρίου 2026. Ανακτήθηκε στις 22 Φεβρουαρίου 2026.
  3. ↑ Drew, James. «First operational F-35 squadron declared ready for combat». Flight Global (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 4 Δεκεμβρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 18 Σεπτεμβρίου 2023. (Απαιτείται εγγραφή (help)).
  4. ↑ Insinna, Valerie (2 Αυγούστου 2016). «Air Force Declares F-35A Ready for Combat». Defense News (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 18 Νοεμβρίου 2017. Ανακτήθηκε στις 18 Σεπτεμβρίου 2023.
  5. ↑ Ahronheim, Anna (23 Μαΐου 2018). «IAF commander: Israel first to use F-35 jet in combat» (στα Αγγλικά). The Jerusalem Post. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 29 Μαΐου 2018. Ανακτήθηκε στις 18 Σεπτεμβρίου 2023.
  6. ↑ Drew, James (25 Μαρτίου 2016). «Lockheed F-35 service life extended to 2070» (στα Αγγλικά). Flight Global. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 16 Δεκεμβρίου 2019.
  7. ↑ Wolfe, Frank (14 Ιουνίου 2021). «US European Command/NATO May Have 450 F-35s by 2030». Avionics International (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 1 Αυγούστου 2021. Ανακτήθηκε στις 18 Σεπτεμβρίου 2023.
  8. ↑ «About the F-35». www.f35.com (στα Αγγλικά). Lockheed Martin. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 22 Αυγούστου 2025. Ανακτήθηκε στις 25 Σεπτεμβρίου 2025.
  9. ↑ Wolfe, Frank (11 Ιανουαρίου 2023). «Northrop Grumman Developing New AN/APG-85 Radar for F-35 Lot 17 and Beyond». Defense Daily (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 22 Φεβρουαρίου 2026. Ανακτήθηκε στις 22 Φεβρουαρίου 2026. (Απαιτείται συνδρομή (help)).
  10. ↑ «Παναγιωτόπουλος: Πάμε για μια Μοίρα F-35 από το 2028-29, επιμένουμε στην ισχυρή αποτροπή». Πτήση. 31 Μαρτίου 2023. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 8 Οκτωβρίου 2024.
  11. ↑ Lee, Matthew (27 Ιανουαρίου 2024). «US approves sale of F-16 jets to Turkey, F-35s to Greece». Defense News (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 25 Σεπτεμβρίου 2025. Ανακτήθηκε στις 2 Φεβρουαρίου 2024.
  12. 1 2 «Greece signs deal to buy 20 US-made F-35 jets in major military overhaul» (στα Αγγλικά). Associated Press. 25 Ιουλίου 2024. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 18 Αυγούστου 2025. Ανακτήθηκε στις 16 Αυγούστου 2024.
  13. ↑ «Greece Becomes Newest Member Of The F-35 Lightning II Global Alliance». news.lockheedmartin.com (στα Αγγλικά). Lockheed Martin. 25 Ιουλίου 2024. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 25 Ιουλίου 2024.
  14. ↑ «Ν. Δένδιας: Υπεγράφη η επιστολή αποδοχής για τα F-35». Ρεπορτάζ του Δημήτρη Θωμά. ΕΡΤ. 25 Ιουλίου 2024. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 25 Ιουλίου 2024. Ανακτήθηκε στις 22 Φεβρουαρίου 2026.
  15. ↑ Ιωαννίδης, Σταύρος (14 Μαΐου 2025). «F-35: Από το 2027 η παραγωγή των ελληνικών μαχητικών». Καθημερινή. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 21 Ιουλίου 2025. «Η παραγωγή των ελληνικών αεροσκαφών ξεκινά στην Παρτίδα 20, για την οποία έχει αρχίσει η προμήθεια μακροχρόνιων υλικών, ενώ η πλήρης παραγωγή προγραμματίζεται για το 2027. Μετά την παραγωγή, η πρώτη παράδοση αναμένεται στα τέλη του 2028, με την άφιξη του πρώτου αεροσκάφους στην Ελλάδα να έχει προγραμματιστεί για το 2030. Ολα τα αεροσκάφη της Ελλάδας θα είναι στην πιο πρόσφατη διαθέσιμη διαμόρφωση», σημειώνει η κ. Μάδεργουεϊ [...].(απαιτείται συνδρομή)
  16. ↑ Βασίλης, Νέδος (15 Σεπτεμβρίου 2025). «Γκάρι Νορθ στην «Κ»: Το 2028 το πρώτο ελληνικό F-35». Καθημερινή. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 16 Σεπτεμβρίου 2025. Η Πολεμική Αεροπορία (Π.Α.), το Γραφείο Κοινού Προγράμματος και η Lockheed Martin ξεκίνησαν επίσημα το ελληνικό πρόγραμμα F-35 τον Μάιο. Η παραγωγή ελληνικών αεροσκαφών ξεκινάει στην παρτίδα 20, για την οποία έχει ξεκινήσει η μακροχρόνια προμήθεια. Η πλήρης παραγωγή έχει προγραμματιστεί για το 2027, με την πρώτη παράδοση να αναμένεται προς το παρόν στα τέλη του 2028.(απαιτείται συνδρομή)
  17. ↑ Ιωαννίδης, Σταύρος (17 Φεβρουαρίου 2026). «Η Ελλάδα προετοιμάζεται για τα F-35 – Πότε ξεκινούν τα έργα στην 117ΠΜ». Η Καθημερινή. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 17 Φεβρουαρίου 2026. Ανακτήθηκε στις 22 Φεβρουαρίου 2026.
  18. ↑ Υπουργείο Άμυνας της Αυστραλίας (2024-12-19). Final F-35A aircraft delivered. Δελτίο τύπου. Ανακτήθηκε στις 2024-12-20. Αρχειοθετήθηκε 2025-07-31 στο Wayback Machine.
  19. ↑ Emmott, Robin (25 Οκτωβρίου 2018). «Belgium picks Lockheed's F-35 over Eurofighter on price» [Το Βέλγιο διαλέγει το F-35 της Lockheed αντί για το Eurofighter λόγω τιμής]. Reuters (στα Αγγλικά). Βρυξέλλες. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 25 Οκτωβρίου 2018.
  20. ↑ «Belgium receives first F-35». Janes.com (στα Αγγλικά). 11 Δεκεμβρίου 2023. Ανακτήθηκε στις 22 Απριλίου 2024.
  21. ↑ «F-35 delivery delays: a problem for European air forces» [Καθυστερήσεις στην παράδοση των F-35: ένα πρόβλημα για τις ευρωπαϊκές αεροπορικές δυνάμεις]. War Wings Daily (στα Αγγλικά). 25 Μαρτίου 2024. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 17 Αυγούστου 2025. Ανακτήθηκε στις 22 Απριλίου 2024.
  22. ↑ «Danish F-35 aircraft achieve new milestone in the USA». Air Recognition. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 8 Δεκεμβρίου 2023. Ανακτήθηκε στις 17 Νοεμβρίου 2021.
  23. ↑ «Agreement on Procurement for New Fighters» (PDF) (στα Δανικά). Υπουργείο Άμυνας της Δανίας. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο (PDF) στις 6 Οκτωβρίου 2019. Ανακτήθηκε στις 9 Ιουνίου 2016.
  24. ↑ Ruitenberg, Rudy (11 Μαρτίου 2025). «F-35 partners fully committed to program, Dutch defense minister says». Defense News (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 12 Μαρτίου 2025. Ανακτήθηκε στις 25 Απριλίου 2025.
  25. ↑ «2025 Marine Aviation Plan» (PDF). Υπουργείο Άμυνας των ΗΠΑ. 3 Φεβρουαρίου 2025. σελ. 9. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο (PDF) στις 4 Φεβρουαρίου 2025.
  26. ↑ «Lockheed has delivered the 100th F-35C»Απαιτείται δωρεάν εγγραφή [Η Lockheed Martin παρέδωσε το 100ο F-35C] (στα Αγγλικά). The Aviationist. 20 Δεκεμβρίου 2024. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 24 Αυγούστου 2025. Ανακτήθηκε στις 23 Φεβρουαρίου 2025.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
  • Πολυμέσα σχετικά με το θέμα F-35 Lightning II στο Wikimedia Commons