Lars Berg
| Lars Berg | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Persona informo | |||||
| Naskiĝo | 16-an de majo 1901 en Kvaløya | ||||
| Morto | 11-an de januaro 1969 (67-jaraĝa) en Kvaløya | ||||
| Lingvoj | norvega • Nynorsk vd | ||||
| Ŝtataneco | Norvegio | ||||
| Familio | |||||
| Gefratoj | Hanna Berg Angell (mul) | ||||
| Profesio | |||||
| Okupo | poeto • instruisto • dramaturgo • verkisto | ||||
| Laborkampo | literaturo • dramo vd | ||||
| |||||
| vd | Fonto: Vikidatumoj | ||||
Lars BERG (naskita kiel Lars Kornelius Edvard Berg, la 16-an de majo 1901 en Hillesøy, mortis la 11-an de januaro 1969) estis norvega romanisto, dramisto, instruisto kaj kultura kaj politika aktivulo, verkanta en la nynorsk-lingvo.[1]
Vivo
[redakti | redakti fonton]Lars Berg frekventis instruistan altlernejon en Tromsø de 1919 ĝis 1922. Antaŭ ol publikigi sian unuan libron, li laboris kiel instruisto dum 12 jaroj. Li debutis en 1934 per la romano Men det var det ingen som visste (Tion estis kion neniu sciis).
Lars Berg ankaŭ estis konata kontraŭulo de Nacisocialismo. En 1936, Berg estis unu el 33 homoj, kiuj protestis kontraŭ Knut Hamsun, kiam li atakis la germanan ĵurnaliston kaj pacifiston Carl von Ossietzky, gajninton de la Nobel-premio pri paco en 1935.
Dum la okupacio de Norvegio fare de Nazia Germanio, Berg estis membro de la rezista movado en Troms. Li estis arestita en 1942 kaj malliberigita en la koncentrejo Grini.[1] Dum la milito, la libroj de Berg estis forigitaj el bibliotekoj kaj librovendejoj, kaj ilia publikigo estis malpermesita.
Kiam Berg estis liberigita el kaptiteco, li retiriĝis al Tromsø kaj establis mezlernejon en malnova kazerno. La lernejo malfermiĝis en la aŭtuno de 1945. Ĝi fariĝis lia eduka kaj kultura "bazo" dum la sekvaj 20 jaroj. Berg faris grandan kontribuon al la norvega lingvo en Norvegio. Li verkis kaj kampanjis en Nynorsk, instruis en Nynorsk kaj evoluigis la lingvon. Li fondis la Hålogaland Instruistan Lingvan Asocion, poste ankaŭ la Norvegan Instruistan Lingvan Asocion, kaj estis prezidanto de ambaŭ. En 1947 li pretigis norman Nynorsk bazitan sur la Troms-dialektoj.
Verkado
[redakti | redakti fonton]Inter liaj plej bonaj romanoj estas Og landet tok til å leve kaj Kvinna og havet (Virino kaj la Maro). Berg skribis pri la vivoj de fiŝkaptistoj ĉe la marbordo de norda Norvegio, kaj precipe pri ilia seksa vivo - ĉefe la sekseco de viroj ligitaj de la puritana moraleco de sia ĉirkaŭaĵo. Pro sia malferma diskuto pri ĉi tiu temo, Berg estis nomita la "pornografisto de la regno".
La ĉefaj verkoj de Berg estas la kvar romanoj, kiuj aperis inter 1936 ĝis 1939. Ĉi tie li sekvas membrojn de la familio Skarnes dum du generacioj. Berg rakontas la historion de la familio Skarnes dum du generacioj. La alie prudenta kaj bela Rønnaug Skarnes enamiĝas al la fifama psikopato Kristian Skarnes, kiu ravas ŝin per siaj "vermokuloj" kaj sia fizika sekseco. La priskribo de ilia unua seksa renkonto estas potenca kaj konkreta, rekta kaj realisma, riĉa je detaloj kaj je la psikologia kaj fiziologia niveloj - kaj kio distingas ĝin de preskaŭ ĉiuj prezentoj de ĉi tiu speco en la norvega literaturo estas la priskribo de sekseco kiel naturo. Inter liaj postmilitaj romanoj estas Kvinna og havet el 1950, Vi må ro i natt el 1951, kaj Den lange vegen el 1967.[2]
Lars Berg estas konsiderata la patro de la Hålogaland-teatro. Jam en 1938, li antaŭenigis la ideon de teatro prezentanta teatraĵojn en la nynorsk kaj rilataj dialektoj. Berg dediĉis 30 jarojn de sia vivo al la establado de la teatro.
Referencoj
[redakti | redakti fonton]- 1 2 “Lars Berg”, Norsk Biografisk Leksikon.
- ↑ “Lars Kornelius Edvard Berg”, Store norske leksikon.

