Matthias Stom

Matthias Stom
Sankta Sebastiano, eble memportreto je ĉ. 1652; oleo sur tolo
Persona informo
Naskiĝo	1-an de januaro 1600 (1600-01-01) en Amersforto
Morto	30-an de novembro 1659 (1659-11-30) (59-jaraĝa) en Sicilio
Ŝtataneco	Respubliko de la Sep Unuiĝintaj Provincoj Habsburga Nederlando vd
Profesio
Okupo	pentristo vd
Verkado
Verkoj	St John the Baptist ❦ Ecce Homo ❦ Adoration of the Magi ❦ Salome with the head of Saint John the Baptist vd
Ekspoziciejoj Prado-Muzeo, Muzeo Thyssen-Bornemisza, Muzeo de Arto Nelson-Atkins, Nationalmuseum, Nacia Galerio de Kanado, Metropola Muzeo de Arto, Centra Muzeo, Bob Jones University Museum and Gallery (en) , Nord-Karolina Muzeo de Arto, Rijksmuseum, Muzeo de la Aŭgustenanoj, Nantes Museum of Arts (en) , Belarta Muzearo de San-Francisko, Nacia Artmuzeo de Danio, Arta Galerio de Nov-Sud-Kimrio, Ermitejo, Muzeo Nacia de Arto de Katalunio, Nacia Galerio, Nacia Muzeo en Varsovio, Arthistoria Muzeo, Muzeo de Belarto Houston, Nacia Galerio de Armenio, Bavaria Ŝtata Pentraĵaro, Galleria Nazionale d'Arte Antica, Rijksmuseum Twenthe (mul) , Ŝtata Artkolekto de Dresdeno, Ernest Zmeták Art Gallery (en) , Artmuzeo Currier, Musée Fesch (en) , Muzeo de Rod-Insula Lernejo de Dezajno, Muzeo de Grenoblo, Nacia Galerio de Irlando, Musée des beaux-arts de Marseille (en) , Muzeo de Belarto de Rueno, Uffizi, Musei di Strada Nuova (en) , Gotenburga Muzeo de Arto, Milvokia Arta Muzeo, Muzeo de la Civilizacio, Barber Institute of Fine Arts (en) , Muzeo Condé, Gvidantomuzeo, Gemäldegalerie, National Art Gallery of the Netherlands (en) , Staatliche Kunsthalle Karlsruhe (en) , Palazzo Abatellis (en) , Bode Museum (en) , Artmuzeo de Bazelo, Galleria Sabauda (en) , Accademia Carrara (en) , Fondazione Roberto Longhi (en) , Museum Bredius (en) , Arta Muzeo de Worcester, Belarta muzeo de Rennes, Norton Simon Museum (en) , Muzeo de Belarto de Montrealo, Palazzo Bianco (en) , Hesia Ŝtata Muzeo Darmstadt, Muzeo Kapodimonte, MUŻA (en) , Schloss Weißenstein (en) , Liechtenstein Museum (en) , Tosio Martinengo Gallery (en) , Pinacoteca Civica "il Guercino" (en) , Temple Newsam (mul) , Schorr Collection (en) , Artodomo Zuriko, Muzeo Legio de Honoro kaj Civic Museum of Catania (en) vd
vd	Fonto: Vikidatumoj
v • d • r

Matthias STOM aŭ Matthias STOMER (naskiĝis je ĉ. 1600 – mortis post 1652) estis nederlanda, aŭ eble flandra, pentristo konata nur pro la verkoj, kiujn li produktis dum sia restado en Italio. Lin influis la verkoj de ne-italaj sekvantoj de Caravaggio en Italio, precipe liaj nederlandaj sekvantoj ofte nomataj la Utrecht-Karavagistoj, same kiel Jusepe de Ribera kaj Peter Paul Rubens.^[1] Li ne dividis la preferon de la aliaj nordaj Karavagistoj por humuraj, kaj foje skabiaraj, ĝenroscenoj kaj kompleksaj ornamaj alegorioj, sed anstataŭe preferis rakontojn el la Biblio. Li laboris en diversaj lokoj en Italio, kie li ĝuis la patronecon de religiaj institucioj same kiel de elstaraj membroj de la nobelaro.^[2][1]

Dum en la pasinteco la artisto kutime estis nomata Stomer, nun oni kredas, ke lia vera nomo estis Stom, ĉar ĉi tiu estas la nomo, kiun li uzis kiel sian subskribon. Antaŭe oni sugestis, ke lia nomo 'Stom', kiu signifas 'stulta' aŭ 'malsaĝa' en la nederlanda, estis donita al la artisto kiel kromnomo, supozante, ke li suferis de ĉi tiu handikapo. Tamen, ne ekzistas pruvoj por ĉi tiu tezo. ^[3]

Stom pasigis la plejparton de sia artista vivo en Italio, kie li kreis proksimume 200 plurestantajn verkojn. Liaj temoj estas ĉefe rakontoj el la Nova kaj Malnova Testamentoj, religiaj bildoj, kaj malpligrade scenoj el klasika historio, mitologio kaj ĝenraj scenoj. ^[4]

Oni diris, ke la stilo de Stom estas tre rekonebla kaj ke atribuoj al li estas sufiĉe facilaj. ^[5] Lia stilo ne multe ŝanĝiĝis dum lia kariero, kaj eblas, ke lia sukceso en la diversaj lokoj, kie li laboris, povas esti klarigita per la fakto, ke li kunportis sian propran stilon, kio estis novaĵo en ĉiu loko, kiun li elektis. Ekzistas pluraj evidentaj influoj sur lia verkaro. La influo de la Utrecht-aj Karavagistoj estas tre evidenta, kaj precipe tiu de Gerard van Honthorst. Van Honthorst estis konata en Italio kiel Gherardo della Notte aŭ Gherardo delle Notti (Gerard de la Nokto(j)) pro siaj kandel-lumaj scenoj. La verkoj de Stom ofte uzas la aparaton de kovrita kandelo aŭ alia lumfonto por krei dramajn klaraoskurajn efikojn. Ekzistas ankaŭ influoj de la Antverpena Baroka skolo, precipe de la fruaj sekvantoj de Caravaggio, kiel Rubens kaj Abraham Janssens. Ĉiuj ĉi tiuj artistoj estis influitaj de la itala pentristo Caravaggio kaj liaj sekvantoj dum sia tempo en Italio kaj montris preferon por klaraoskuraj efektoj en siaj verkoj. ^[4]

Stom ankaŭ uzis dramecan chiaroscuron en siaj verkoj, ofte kreitan per ununura lumfonto kiel ekzemple kandelo. Ruĝa kaj flava estas la dominaj koloroj. La drameco de liaj scenoj estas emfazita per la viglaj gestoj kaj mimikoj de la figuroj. ^[6] Tipa trajto estas la uzo de vivgrandaj, duonlongaj figuroj, montritaj de proksime por altiri la spektanton en la agon. Male al Caravaggio, kiu metis siajn figurojn en ĉirkaŭan lumon kaj ombron, Stom kutime lumigis siajn scenojn per la sobra brilo de kandelo aŭ alia lumfonto, kiu ĝenerale estis kovrita. ^[7] Liaj kapoj estas eksterordinare vivsimilaj kaj ofte havas personan, eĉ portretecan kvaliton. ^[6] La haŭto de la figuroj estas pentrita por aspekti argilsimila. ^[8] La esprimiveco estas plue plifortigita per la sulkiĝintaj trajtoj, kiuj estas vualitaj per forta chiaroscuro. ^[6] La verkoj transdonas fortan psikologian intensecon en la figuroj. ^[8]

• Elektitaj verkoj
• 
  Sara montrante Hagaron al Abraham
• 
  La juĝo de Salomono
• 
  La Dianonco
• 
  Adoro de la Magoj
• 
  Kristo sur la Monto de Olivoj
• 
  Dubanta Tomaso
• 
  Maljunulino preĝanta
• 
  Gaius Mucius Scaevola en la ĉeesto de Lars Porsena