Edukira joan

Albuñán

Albuñán
Espainiako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Espainia
Autonomia Andaluzia
ProbintziaGranadako probintzia
AlkateaAntonio Hidalgo Hidalgo
Izen ofizialaAlbuñán
Posta kodea18518
INEk ezarritako kodea18005
HerriburuaAlbuñán
Geografia
Koordenatuak37°13′38″N 3°08′00″W / 37.2271°N 3.1332°W / 37.2271; -3.1332
Mapa
Azalera8 km²
Altitudea1.120 m
MugakideakCogollos de Guadix, Guadix, Jérez del Marquesado eta Valle del Zalabí
Demografia
Biztanleria422 (2025)
alt_left 205 (%49) (%51) 213 alt_right
Dentsitatea53 bizt/km²
MatrikulaGR
albunan.es

Albuñán Espainiako udalerria da, Granadako probintziakoa. Azken erroldaren arabera 422 biztanle zituen 8 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Cogollos de Guadix, Guadix, Jérez del Marquesado eta Valle del Zalabí.

Biztanleriaren tamainaUrtea400410420430440450460470200020052010201520202025AlbuñánBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2025
Guztira: 213 gizon, 205 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
100+
 
0.00
0.00
 
95-99
 
0.98
0.94
 
90-94
 
2.93
0.94
 
85-89
 
2.44
2.35
 
80-84
 
6.34
6.57
 
75-79
 
8.29
6.57
 
70-74
 
6.34
8.45
 
65-69
 
3.41
8.92
 
60-64
 
10.24
8.92
 
55-59
 
9.76
7.98
 
50-54
 
4.39
9.39
 
45-49
 
6.83
5.16
 
40-44
 
5.85
4.23
 
35-39
 
5.37
4.23
 
30-34
 
5.85
5.63
 
25-29
 
4.39
5.16
 
20-24
 
3.90
6.10
 
15-19
 
2.93
3.29
 
10-14
 
1.95
1.88
 
5-9
 
1.46
3.29
 
0-4
 
6.34
Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1]

Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 56,7 udalerri berean jaioak ziren[2], probintziako batez bestekoaren (% 46) gainetik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 9,1 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 5,3 —probintzian % 12,3—.

Biztanleria jaiolekuaren arabera Granadako mapa
Udal
Prob
Best
Udalerri berean · % 56,7Probintzia berean · % 23,7Erkidegoan · % 5,3Beste erkidegoa · % 9,1Estatutik kanpo · % 5,3
Jaiolekua bizilekuarekin alderatuta (2025). Iturria: INE.

Biztanleria atzerritarra

Espainiar estatutik kanpo jaiotako 22 biztanleren artean, gehienak Amerikan jaioak dira (% 54,5)[3]. Jaiotza herrialde nagusiak Alemania, Peru, Argentina dira.

Atzerrian jaiotakoak, eskualdeka
Amer
Euro
Amerika · % 54,5Europa · % 45,5
Espainiar estatutik kanpo jaiotakoak, eskualdeka (2025). Iturria: INE.
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera (2025). Iturria: INE.

INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 388 etxebizitza zeuden: 204 (% 52,6) nagusiak eta 184 (% 47,4) ez-nagusiak.[4] INEren estatistika esperimentalaren arabera, 2026ko maiatzean 3 etxebizitza turistiko zeuden udalerrian, guztira 20 plazarekin (6,67 plaza etxebizitzako).[5]

Tasazio-datuen arabera, 2023an udalerrian tasatutako etxebizitzen batez besteko prezioa 359 €/m²-koa zen (desbideratze tipikoa: 259 €/m²), eta prezio-tarte ohikoena 100-200 €/m² artekoa. Tasatutako etxebizitzen batez besteko azalera 210 m²-koa zen. 2022tik 2023ra % 25,5 jaitsi zen (482 €/m²). Balio hori Granadako udalerrien medianaren (717,5 €/m²) % 50,0 azpitik zegoen.[6]

388etxebizitza
204etxegune
3etxebizitza turistiko (2026) Granadako mapa
359€/m² batez beste (2023) Granadako mapa

Etxebizitza multzoa Granadako mapa

204
184
Etxebizitza nagusia (204)Ez-nagusia (bigarrena edo hutsa) (184)

Guztira 204 etxegune zeuden, eta horietatik 88 (% 43,1) pertsona bakarrekoak ziren.[7]

Etxeguneak tamainaren arabera

Pertsona 188
2 pertsona62
3 pertsona34
4 pertsona11
5 edo gehiago9

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 388 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 26,8 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 17,0; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 33,5; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 22,7.[8] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 24,6 zen 2021ean eta % 26,8 2024an; beraz, 2,2 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 28,4 izatetik % 22,7 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 27,3 ziren, eta gizonen artean % 26,3; aldea, beraz, txikia da. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 29,0 eta gizonen % 17,1 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.

388biztanle 15 urte edo +, 2024
% 26,8goi-mailako ikasketak+2,2 puntu 2021etik mapa
% 22,7lehen hezkuntza edo gutxiago−5,7 puntu 2021etik mapa
% 22,7
% 33,5
% 17,0
% 26,8
Lehen hezkuntza edo gutxiago · % 22,7Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) · % 33,5Bigarren hezkuntzako bigarren etapa · % 17,0Goi-mailako ikasketak · % 26,8
Lortutako ikasketa-mailarik altuena, 15 urte edo gehiagoko biztanleen artean (2024). Granadako mapa
Sexuaren araberako banaketa
15 urte edo gehiagoko biztanleria ikasketa-mailaren eta sexuaren arabera, Albuñán, 2024
Ikasketa-mailaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Goi-mailako ikasketak104% 26,854% 26,350% 27,3
Bigarren hezkuntzako bigarren etapa66% 17,041% 20,025% 13,7
Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH)130% 33,575% 36,655% 30,1
Lehen hezkuntza edo gutxiago88% 22,735% 17,153% 29,0
Guztira388% 100,0205% 100,0183% 100,0
Urtez urteko bilakaera
Ikasketa-mailaren bilakaera (%), Albuñán, 2021–2024
UrteaGoi-mailakoakBatx. / erdi LHDBHLehen H. edo gutx.15 urte edo +
2021% 24,6% 16,9% 30,1% 28,4366
2022% 25,7% 17,0% 31,9% 25,4370
2023% 26,1% 18,3% 31,5% 24,0387
2024% 26,8% 17,0% 33,5% 22,7388
500 biztanletik beherako udalerrietan, INEk ikasketa-maila lau multzo nagusitan baino ez du argitaratzen, eta ez du jaiolekuaren araberako daturik ez ikasten ari direnei buruzkorik ematen.

Diru-sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2024. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 14.324 euro-koa zen[9], eta etxegune bakoitzeko 26.629 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (13.509 euro) gainetik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.948 euro) azpitik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 17.150 euro zen. Errenta gordina 16.622 euro-koa izan zen pertsonako.

Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 44,2[10]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 29,8), beste diru-sarrerak (% 15,4), langabezia-prestazioak (% 3,1), beste prestazioak (% 7,5).

44%
30%
15%
Soldata · % 44,2Pentsioak · % 29,8Langabezia · % 3,1Beste prestazioak · % 7,5Beste sarrerak · % 15,4
Diru-sarreren banaketa iturriaren arabera.

Desberdintasuna

Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[11][oh 1]. Udalerrian indizea 29,3 da, probintziakoaren (32; Granadako mapa) azpitik eta Espainiakoaren (31,9) azpitik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,1 da, probintziakoaren (2,7; Granadako mapa) azpitik eta Espainiakoaren (2,6) azpitik.

Jarduera ekonomikoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Albuñán udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 197 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 51,2; gainerako % 48,8 inaktibo zeuden.[12] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 14,7 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 55,0 zen eta emakumezkoena % 47,0; langabezia-tasa, aldiz, % 11,7 eta % 18,6 zen, hurrenez hurren.[12]

Okupatuen kopurua 165 zen 2023ean, 2021eko 144etik gora.[13] Emakumeek okupatuen % 41,2 osatzen dute, eta gizonek % 58,8.

165okupatu, 2023+% 14,6 2021etik
% 41,2emakumeak okupatuen artean
% 51,2jarduera-tasa, 2024
% 14,7langabezia-tasa, 2024
16 urte edo gehiagoko biztanleria jarduerarekiko loturaren arabera (2024)
% 43,6
% 48,8
Okupatuak · % 43,6Langabeak · % 7,5Inaktiboak · % 48,8
16 urte edo gehiagoko biztanleria jardueraren eta sexuaren arabera, Albuñán, 2024
EgoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Okupatuak168% 43,698% 48,570% 38,3
Langabeak29% 7,513% 6,416% 8,7
Inaktiboak188% 48,891% 45,097% 53,0
Guztira385% 100,0202% 100,0183% 100,0

Jarduera-sektoreak

Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 64,8), nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 13,3), eraikuntza (% 11,5) eta industria (% 10,3).[13]

Okupatuak jarduera-sektorearen arabera (2023) Granadako mapa
% 13,3
% 10,3
% 11,5
% 64,8
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza · % 13,3Industria · % 10,3Eraikuntza · % 11,5Zerbitzuak · % 64,8

Okupazioa eta lan-egoera

Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 60,0; ondoren, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak daude (% 27,3), eta oinarrizko okupazioak % 9,1.[14] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 63,9 eta emakumeen % 54,4).

% 27,3
% 60,0
% 9,1
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak · % 27,3Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak · % 60,0Oinarrizko okupazioak · % 9,1Ez dago jasota · % 3,6
Okupatuak okupazioaren eta sexuaren arabera, Albuñán, 2023
OkupazioaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak45% 27,320% 20,625% 36,8
Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak99% 60,062% 63,937% 54,4
Oinarrizko okupazioak15% 9,111% 11,34% 5,9
Ez dago jasota6% 3,64% 4,12% 2,9
Guztira165% 100,097% 100,068% 100,0

Okupatuen % 69,1 besteren konturako langileak dira, eta % 30,9 norberaren konturakoak.[15]

% 30,9
% 69,1
Norberaren kontura · % 30,9Besteren kontura eta beste egoera bat · % 69,1
Okupatuak lan-egoeraren eta sexuaren arabera, Albuñán, 2023
Lan-egoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Norberaren kontura51% 30,928% 28,923% 33,8
Besteren kontura114% 69,169% 71,145% 66,2
Guztira165% 100,097% 100,068% 100,0

Lehen sektorea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nekazaritza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 67 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 593 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[16][oh 2]. Udalerriaren azalera 8 km² denez, NAE lurraldearen % 74,1 da[17]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 64,9 lur goldagarria (385 ha, 50 ustiategitan), % 27,7 arbolak (164 ha, 47 ustiategitan), % 7,4 larre iraunkorrak (43,8 ha, 14 ustiategitan) eta norberaren kontsumorako baratzeak (0,09 ha, 5 ustiategitan)[oh 3].

Nekazaritzako azalera erabilgarria (NAE)
NAE udalerriaren azaleran
74%
26%
NAE · 593 ha (% 74,1)Gainerako azalera · 207 ha (% 25,9)
NAE, lur-erabileraren arabera
65%
28%
Lur goldagarria · 385 ha (% 64,9)Larre iraunkorrak · 43,8 ha (% 7,4)Arbolak · 164 ha (% 27,7)Baratzeak · 0,09 ha (< % 0,1)
Iturria: INE, Nekazaritza Errolda 2020; udalerriaren azalera: Wikidata.

Abeltzaintza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerriko abeltzaintza-ustiategietan 1.680 ardi eta ahuntz eta 107.960 hegazti zeuden[18][oh 4].

Ibilgailu-parkea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 257 gidari zeuden erroldatuta: 162 gizon (% 63) eta 95 emakume (% 37)[19]. Biztanleen % 61,5 gidatzeko gai zen.

Ibilgailu-parkea 554 ibilgailuk osatzen zuten: 322 turismo, 61 motozikleta, 54 ziklomotor, 50 furgoneta eta 45 kamioi[19]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 770 turismokoa zen, probintziako (536) eta Espainiako (525) batez bestekoen gainetik.

Turismoen batez besteko adina 14,1 urtekoa zen; turismoen % 5,9k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 21,7k 25 urte baino gehiago[19]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 58 diesel zen eta % 41,3 gasolinazko; 3 ibilgailu elektrifikatu zeuden (% 0,6; probintzian % 0,7). Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 1,7k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 43,5k ez zuen etiketarik[oh 5].

Ibilgailu-parkea (2025)
Ingurumen-etiketa
25%
30%
43%
0 etiketa · 2 (% 0,4)ECO · 7 (% 1,3)C etiketa · 134 (% 24,7)B etiketa · 164 (% 30,2)Etiketarik gabe · 236 (% 43,5)
Turismoak, adinaren arabera
13%
20%
39%
22%
< 4 urte · 19 (% 5,9)4–8 urte · 43 (% 13,4)8–15 urte · 64 (% 19,9)15–25 urte · 126 (% 39,1)≥ 25 urte · 70 (% 21,7)
Iturria: DGT, «Datos municipales general» (2025).
  1. ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
  2. ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
  3. ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
  4. ↑ Beste abere mota batzuen datuak ez dira argitaratu, sekretu estatistikoa dela eta (ustiategi gutxi dagoenean, INEk ez ditu datuak zabaltzen, ustiategiak identifika ez daitezen).
  5. ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
  2. ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Granada.tab.
  3. ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Granada.tab.
  4. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  5. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitza turistikoak, plazak eta plazak etxebizitza turistiko bakoitzeko. Udalerriak» Etxebizitza turistikoen kopuruaren neurketa (estatistika esperimentala) (Espainiako Estatistika Institutua).
  6. ↑ (Gaztelaniaz) Mapa interactivo de precios de la vivienda en España. CoHispania.
  7. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  8. ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo y nivel de estudios (agregado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  9. ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Granada.tab.
  10. ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente Granada.tab.
  11. ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
  12. 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo y relación con la actividad (agrupado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  13. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y rama de actividad (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  14. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y ocupación (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  15. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  16. ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Granada.tab (Wikimedia Commons).
  17. ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q564593.
  18. ↑ INE, «Explotaciones ganaderas por tipo de ganado», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE abeltzaintza Granada.tab (Wikimedia Commons).
  19. 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Granada.tab (Wikimedia Commons).

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Geografia
Andaluzia
Artikulu hau Andaluziako geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.