Albuñán
| Albuñán | |||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Espainiako udalerria | |||||||||||
| Administrazioa | |||||||||||
| Estatu burujabe | |||||||||||
| Autonomia | |||||||||||
| Probintzia | Granadako probintzia | ||||||||||
| Alkatea | Antonio Hidalgo Hidalgo | ||||||||||
| Izen ofiziala | Albuñán | ||||||||||
| Posta kodea | 18518 | ||||||||||
| INEk ezarritako kodea | 18005 | ||||||||||
| Herriburua | Albuñán | ||||||||||
| Geografia | |||||||||||
| Koordenatuak | 37°13′38″N 3°08′00″W / 37.2271°N 3.1332°W | ||||||||||
![]() | |||||||||||
| Azalera | 8 km² | ||||||||||
| Altitudea | 1.120 m | ||||||||||
| Mugakideak | Cogollos de Guadix, Guadix, Jérez del Marquesado eta Valle del Zalabí | ||||||||||
| Demografia | |||||||||||
| Biztanleria | 422 (2025) | ||||||||||
| |||||||||||
| Dentsitatea | 53 bizt/km² | ||||||||||
| Matrikula | GR | ||||||||||
| albunan.es | |||||||||||
Albuñán Espainiako udalerria da, Granadako probintziakoa. Azken erroldaren arabera 422 biztanle zituen 8 km²-ko azaleran.
Geografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Udalerri mugakideak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Honako udalerri hauek ditu mugakide: Cogollos de Guadix, Guadix, Jérez del Marquesado eta Valle del Zalabí.
Demografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]| Biztanleria-piramidea 2025 Guztira: 213 gizon, 205 emakume | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1] | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Jatorria
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 56,7 udalerri berean jaioak ziren[2], probintziako batez bestekoaren (% 46) gainetik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 9,1 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 5,3 —probintzian % 12,3—.
Biztanleria atzerritarra
Espainiar estatutik kanpo jaiotako 22 biztanleren artean, gehienak Amerikan jaioak dira (% 54,5)[3]. Jaiotza herrialde nagusiak Alemania, Peru, Argentina dira.
Etxebizitza
[aldatu | aldatu iturburu kodea]INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 388 etxebizitza zeuden: 204 (% 52,6) nagusiak eta 184 (% 47,4) ez-nagusiak.[4] INEren estatistika esperimentalaren arabera, 2026ko maiatzean 3 etxebizitza turistiko zeuden udalerrian, guztira 20 plazarekin (6,67 plaza etxebizitzako).[5]
Tasazio-datuen arabera, 2023an udalerrian tasatutako etxebizitzen batez besteko prezioa 359 €/m²-koa zen (desbideratze tipikoa: 259 €/m²), eta prezio-tarte ohikoena 100-200 €/m² artekoa. Tasatutako etxebizitzen batez besteko azalera 210 m²-koa zen. 2022tik 2023ra % 25,5 jaitsi zen (482 €/m²). Balio hori Granadako udalerrien medianaren (717,5 €/m²) % 50,0 azpitik zegoen.[6]
Etxebizitza multzoa
Granadako mapa
Guztira 204 etxegune zeuden, eta horietatik 88 (% 43,1) pertsona bakarrekoak ziren.[7]
Etxeguneak tamainaren arabera
Hezkuntza-maila
[aldatu | aldatu iturburu kodea]INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 388 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 26,8 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 17,0; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 33,5; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 22,7.[8] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 24,6 zen 2021ean eta % 26,8 2024an; beraz, 2,2 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 28,4 izatetik % 22,7 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 27,3 ziren, eta gizonen artean % 26,3; aldea, beraz, txikia da. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 29,0 eta gizonen % 17,1 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.
| Ikasketa-maila | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Goi-mailako ikasketak | 104 | % 26,8 | 54 | % 26,3 | 50 | % 27,3 |
| Bigarren hezkuntzako bigarren etapa | 66 | % 17,0 | 41 | % 20,0 | 25 | % 13,7 |
| Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) | 130 | % 33,5 | 75 | % 36,6 | 55 | % 30,1 |
| Lehen hezkuntza edo gutxiago | 88 | % 22,7 | 35 | % 17,1 | 53 | % 29,0 |
| Guztira | 388 | % 100,0 | 205 | % 100,0 | 183 | % 100,0 |
| Urtea | Goi-mailakoak | Batx. / erdi LH | DBH | Lehen H. edo gutx. | 15 urte edo + |
|---|---|---|---|---|---|
| 2021 | % 24,6 | % 16,9 | % 30,1 | % 28,4 | 366 |
| 2022 | % 25,7 | % 17,0 | % 31,9 | % 25,4 | 370 |
| 2023 | % 26,1 | % 18,3 | % 31,5 | % 24,0 | 387 |
| 2024 | % 26,8 | % 17,0 | % 33,5 | % 22,7 | 388 |
Ekonomia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Diru-sarrerak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2024. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 14.324 euro-koa zen[9], eta etxegune bakoitzeko 26.629 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (13.509 euro) gainetik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.948 euro) azpitik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 17.150 euro zen. Errenta gordina 16.622 euro-koa izan zen pertsonako.
Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 44,2[10]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 29,8), beste diru-sarrerak (% 15,4), langabezia-prestazioak (% 3,1), beste prestazioak (% 7,5).
Desberdintasuna
Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[11][oh 1]. Udalerrian indizea 29,3 da, probintziakoaren (32;
Granadako mapa) azpitik eta Espainiakoaren (31,9) azpitik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,1 da, probintziakoaren (2,7;
Granadako mapa) azpitik eta Espainiakoaren (2,6) azpitik.
Jarduera ekonomikoa
[aldatu | aldatu iturburu kodea]INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Albuñán udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 197 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 51,2; gainerako % 48,8 inaktibo zeuden.[12] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 14,7 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 55,0 zen eta emakumezkoena % 47,0; langabezia-tasa, aldiz, % 11,7 eta % 18,6 zen, hurrenez hurren.[12]
Okupatuen kopurua 165 zen 2023ean, 2021eko 144etik gora.[13] Emakumeek okupatuen % 41,2 osatzen dute, eta gizonek % 58,8.
| Egoera | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Okupatuak | 168 | % 43,6 | 98 | % 48,5 | 70 | % 38,3 |
| Langabeak | 29 | % 7,5 | 13 | % 6,4 | 16 | % 8,7 |
| Inaktiboak | 188 | % 48,8 | 91 | % 45,0 | 97 | % 53,0 |
| Guztira | 385 | % 100,0 | 202 | % 100,0 | 183 | % 100,0 |
Jarduera-sektoreak
Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 64,8), nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 13,3), eraikuntza (% 11,5) eta industria (% 10,3).[13]
Okupazioa eta lan-egoera
Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 60,0; ondoren, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak daude (% 27,3), eta oinarrizko okupazioak % 9,1.[14] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 63,9 eta emakumeen % 54,4).
| Okupazioa | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak | 45 | % 27,3 | 20 | % 20,6 | 25 | % 36,8 |
| Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak | 99 | % 60,0 | 62 | % 63,9 | 37 | % 54,4 |
| Oinarrizko okupazioak | 15 | % 9,1 | 11 | % 11,3 | 4 | % 5,9 |
| Ez dago jasota | 6 | % 3,6 | 4 | % 4,1 | 2 | % 2,9 |
| Guztira | 165 | % 100,0 | 97 | % 100,0 | 68 | % 100,0 |
Okupatuen % 69,1 besteren konturako langileak dira, eta % 30,9 norberaren konturakoak.[15]
| Lan-egoera | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Norberaren kontura | 51 | % 30,9 | 28 | % 28,9 | 23 | % 33,8 |
| Besteren kontura | 114 | % 69,1 | 69 | % 71,1 | 45 | % 66,2 |
| Guztira | 165 | % 100,0 | 97 | % 100,0 | 68 | % 100,0 |
Lehen sektorea
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Nekazaritza
2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 67 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 593 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[16][oh 2]. Udalerriaren azalera 8 km² denez, NAE lurraldearen % 74,1 da[17]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 64,9 lur goldagarria (385 ha, 50 ustiategitan), % 27,7 arbolak (164 ha, 47 ustiategitan), % 7,4 larre iraunkorrak (43,8 ha, 14 ustiategitan) eta norberaren kontsumorako baratzeak (0,09 ha, 5 ustiategitan)[oh 3].
Abeltzaintza
2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerriko abeltzaintza-ustiategietan 1.680 ardi eta ahuntz eta 107.960 hegazti zeuden[18][oh 4].
Ibilgailu-parkea
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 257 gidari zeuden erroldatuta: 162 gizon (% 63) eta 95 emakume (% 37)[19]. Biztanleen % 61,5 gidatzeko gai zen.
Ibilgailu-parkea 554 ibilgailuk osatzen zuten: 322 turismo, 61 motozikleta, 54 ziklomotor, 50 furgoneta eta 45 kamioi[19]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 770 turismokoa zen, probintziako (536) eta Espainiako (525) batez bestekoen gainetik.
Turismoen batez besteko adina 14,1 urtekoa zen; turismoen % 5,9k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 21,7k 25 urte baino gehiago[19]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 58 diesel zen eta % 41,3 gasolinazko; 3 ibilgailu elektrifikatu zeuden (% 0,6; probintzian % 0,7). Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 1,7k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 43,5k ez zuen etiketarik[oh 5].
Oharrak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
- ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
- ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
- ↑ Beste abere mota batzuen datuak ez dira argitaratu, sekretu estatistikoa dela eta (ustiategi gutxi dagoenean, INEk ez ditu datuak zabaltzen, ustiategiak identifika ez daitezen).
- ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
- ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Granada.tab.
- ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Granada.tab.
- ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitza turistikoak, plazak eta plazak etxebizitza turistiko bakoitzeko. Udalerriak» Etxebizitza turistikoen kopuruaren neurketa (estatistika esperimentala) (Espainiako Estatistika Institutua).
- ↑ (Gaztelaniaz) Mapa interactivo de precios de la vivienda en España. CoHispania.
- ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo y nivel de estudios (agregado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Granada.tab.
- ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente Granada.tab.
- ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
- 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo y relación con la actividad (agrupado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y rama de actividad (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y ocupación (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Granada.tab (Wikimedia Commons).
- ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q564593.
- ↑ INE, «Explotaciones ganaderas por tipo de ganado», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE abeltzaintza Granada.tab (Wikimedia Commons).
- 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Granada.tab (Wikimedia Commons).
Kanpo estekak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- (Gaztelaniaz) Albuñángo Udala
| Artikulu hau Andaluziako geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz. |

