Asiento

Asiento (euskaraz: «idazpen») bake-itun batzuetan sartzen zuten dokumentu bat izan zen, zeinaren bidez merkatari-talde batek merkataritza-bide edo produktu baten gaineko monopolioa jasotzen baitzuen.^[1] Estankoa bezala, asientoa Espainiako Koroak emandako lizentzia bat izaten zen, non merkatari talde batek- eta ez gizabanako batek- merkataritza-bide edo produktu baten monopolioa jasotzen zuen.

Testuinguru komertzial batean, "kontratua, akordio komertziala" esan nahi du asientok (gaztelaniazko sentar, sentarse aditzetik- euskaraz: «eseri»-, eta era berean latinezko sedere aditzetik ekarria). Georges Scelleren hitzetan, "Espainiako zuzenbide publikoko termino bat, Espainiako gobernuaren eta partikularren artean onura publikorako egindako kontratu guztiak izendatzen zituena" izaten zen.^[2]

Kasu askotan, eskala-ekonomien kasuan, finantziazio moduko asiento baten emaitza konpainia pribilegiodun (italieraz: compagna) bat zen, hau da, bere jarduerek Estatuaren babesa zuten pribilegio berezi baten bidez merkataritza-konpainia bat; pribilegio horrek, beti erabateko monopolioa ez izan arren, berezko monopolio bat ezartzen zuen Estatuaren esku. Konpainia pribilegiodunak XIV. mendean jaio ziren Italian, Genovako Konpainia sortuz; gero, Ekialdeko Indietako Britainiar Konpainia, Mendebaldeko Indietako Herbeheretar Konpainia edo Sevillako Indietako Kontratazio Etxea nabarmendu ziren.

Asientoak bake-itun batzuetan sartu ziren. Asientorik eztabaidagarriena "asiento de negros" izenekoa izan zen, esklabo-trafikoaren monopolioa ezartzen baitzuen, baina "tinduen eta koloreen asientoa" ere egon zen (geroago estanko bihurtua), besteak beste.