Bamberg
| Bamberg Bamberg | |||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| unibertsitate-hiria | |||||||||||||||||||||
 | |||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||
| Administrazioa | |||||||||||||||||||||
| Antzinako herrialdea |  Alemaniar Inperioa | ||||||||||||||||||||
| Antzinako herrialdea |  Bavariako Erresuma | ||||||||||||||||||||
| Gobernu-eskualde | Frankonia Garaia | ||||||||||||||||||||
| Alkatea | Sebastian Niedermaier | ||||||||||||||||||||
| Izen ofiziala | Bamberg | ||||||||||||||||||||
| Jatorrizko izena | Bamberg | ||||||||||||||||||||
| Posta kodea | 96001 eta 96052 | ||||||||||||||||||||
| Udalerri kodea | 09461000 | ||||||||||||||||||||
| Geografia | |||||||||||||||||||||
| Koordenatuak | 49°53′30″N 10°53′30″E / 49.8917°N 10.8917°E | ||||||||||||||||||||
 | |||||||||||||||||||||
.svg) | |||||||||||||||||||||
| Azalera | 54,62 km² | ||||||||||||||||||||
| Altitudea | 262 m | ||||||||||||||||||||
| Mugakideak | Bamberg | ||||||||||||||||||||
| Demografia | |||||||||||||||||||||
| Biztanleria | 77.218 (2025eko abenduaren 31) | ||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||
| Dentsitatea | 1.414 bizt/km² | ||||||||||||||||||||
| Informazio gehigarria | |||||||||||||||||||||
| Telefono aurrizkia | 0951 | ||||||||||||||||||||
| Hiri senidetuak | Esztergom, Bedford, Feldkirchen in Kärnten, Praga, Rodez, Villach, Fredonia, Nagaoka, Carlos Paz (en)  eta Prague 1 (en) | ||||||||||||||||||||
| Matrikula | BA | ||||||||||||||||||||
| stadt.bamberg.de | |||||||||||||||||||||
Bamberg Alemaniako hiri bat da, Bavaria estatuko Frankonia Garaia eskualdean dagoena. Nurenbergetik 63 km iparraldera kokatzen da eta 80.000 biztanle inguru zituen 2026an.
Geografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Regnitz ibaiaren ertzean dago, honek Main ibaiarekin bat egin baino hiru kilometro lehenago hain zuzen ere. Regnitz ibaia bitan banatzen da eta tartean eratu diren uharteetan daude auzo batzuk, beste batzuk ibaiaren ertzetan eta azkenik Bergstadt auzoa Steigerwald mendizerraren aurreko muinoetan kokatzen da.
Historia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Erromatarrek ingurua utzi eta germaniarrak iristean Bambergeko elizbarrutia sortu zen, biztanle gehienak eslaviarrak zirelarik. Hiria lehenengo aldiz 902 urteko idatzi batean aipatzen da, Babenberch izenarekin, bertan ba omen zen Babenberg familiaren gaztelu bat. Familia ondorengorik gabe gelditu zenean saxoien esku gelditu zen eta hauek Würzburgeko elizbarrutian sartu zuten, 1007an Henrike II.a Germaniako Erromatar Inperio Santukoak berriro elizbarrutik biak banatu zituen arte. Enperadore berak katedrala (1012an) eta Michaelsberg Apaizetxe beneditarra (1017an) eraiki arazi zituen.
XIII mendetik aurrera Bambergeko apezpikuak Inperioko printze ere izan ziren eta Bambergetik haratago zeuden lurralde askoren jabe bihurtu ziren, tartean Salzburgo, Karintia, Turingia eta Danubio ertzetako lursail ederrak. Sorginen aurkako auzi gogorrak ere burutu zituzten apezpikuek, batez ere 1626 eta 1631 urteen artean. 1647an Unibertsitatea sortu zen Academia Bambergensis izena zuena.
Bambergeko eslaviarrek Poloniara egin zuten alde 1719 eta 1753, gaur egun oraindik Bambrzy izena mantentzen dute eta Alemaniar jatorriko poloniarrak kontsideratzen dira. 1759an elizbarrutia eta barruan zituen ondasun guztiak Austriari saldu zitzaizkion baina Napoleondar Gerren ondoren Bavariaren barnean gelditu zen.
Lehen Mundu Gerran Munichen matxinada komunista bat izan zen eta Bavariako gobernuak Bambergera egin zuen alde egoera itzuli artean.
Gizateriaren Ondare
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Bigarren Mundu Gerran bonbardatu ez zuten alemaniar hiri gutxienetariko bat izan zen, hiritik gertu artilleria-lantegi bat zelako. UNESCOk hirigunea Gizateriaren Ondare izendatu zuen.
Bambergeko hirigunea1 UNESCOren gizateriaren ondarea | |
 | |
| Mota | Kulturala |
| Irizpideak | ii, iv |
| Erreferentzia | 624 |
| Kokalekua |  Alemania |
| Eskualdea2 | Europa eta Iparramerika |
| Izen ematea | 1993 (XVII. bilkura) |
| 1 UNESCOk jarritako izen ofiziala (euskaratua) 2 UNESCOren sailkapena | |
Ondasun nabarmenak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Bambergeko katedrala (Bamberger Dom): 1004 eta 1012 artean eraiki zen. Sutea izan zuen eta 1111ean sagaratu zen katedrale berria. Erromanikoaren eta gotikoaren arteko nahasketa bat da. Dorreak 81 metrotako altuera dauka eta hiriaren sinbolo den zaldun baten estatua (Bamberger Reiter) ederra dauka.
- Michaelsberg abadia (Kloster Michelsberg): XII mendeko abade-etxe beneditarra.
- Jauregi berria (Neue Residenz): Apezpikuen XVII mendeko jauregi ederra. Aipatzekoa da Rosengarten lorategia ere.
Hiri senidetuak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Galeria
[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Venezia txikia
San Martin
Obere Pfarre
San Gangolf
San Jakob
San Otto
San Stephan
Neue Residenz: Arrosen Lorategia
Demografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2022ko zentsuaren arabera 72.764 biztanle zituen: 35.067 gizonezko (% 48,2) eta 37.695 emakumezko (% 51,8); 100 emakumeko 93,0 gizonezko zeuden. Biztanleen % 15,0 18 urtetik beherakoak ziren eta % 20,4 65 urte edo gehiagokoak. Biztanleen % 14,8 atzerriko herritartasuna zuen. Biztanleen % 48,0 ezkongabeak ziren eta % 36,1 ezkonduta edo izatezko bikote erregistratuan.[1]
| Biztanleria-piramidea 2022 Guztira: 35.073 gizon, 37.695 emakume | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Iturria: Datu hauek Alemaniako erroldatik hartu dira (Alemanez) Personen: Alter (11 Altersklassen) - Familienstand (ausführlich)/Familienstand - Geschlecht. Statistisches Bundesamt (Destatis) / Zensusdatenbank 2024-07-11 (kontsulta data: 2026-09-05).. | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Jatorria
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2022ko erroldaren arabera, udalerrian biztanleen % 74,1ek ez zuen inolako migrazio-jatorririk, ez berak ez gurasoek. % 24,4k migrazio-jatorri osoa zuten: beraiek etorkinak ziren edo bi gurasoak ziren etorkinak; eta % 1,5k gurasoetako bat bakarrik zuten etorkina. Migrazio-jatorri osoa zutenen artean, % 89,2 beraiek etorritakoak ziren eta % 10,8 bi guraso etorkinen ondorengoak ziren.[2]
Migrazio-jatorria
Etxebizitza
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2022ko erroldaren arabera, udalerrian 44.491 etxebizitza zeuden. Horietatik gehienak (30.658, % 68,9) alokairuan ziren. Etxebizitzen batez besteko azalera 82,04 m²-koa zen eta batez besteko alokairua 7,66 €/m²-koa. Hutsik zeuden etxebizitzen tasa % 4,8 zen, eta okupatutako etxebizitzen artean % 28,7 jabeak okupatzen zituzten.[3]
Erabilera
Gela kopuruari dagokionez, etxebizitza gehienek 3 gela zituzten (11.882). Etxebizitza gehienak 1919 aurretik artean eraiki ziren (8.290); eraikin guztien % 87,7 1980 baino lehen eraiki zen. Berogailuari dagokionez, berogailu zentrala (zentralheizung) zen nagusi (28.464 etxebizitza).[3]
Gela kopurua
Eraikuntza garaia
Berogailu mota
Guztira 13.583 bizitegi-eraikin zeuden. Eraikinen gehiengoa ilarako etxea zen (7.473, % 55,0). Eraikinen artean, gehienek etxebizitza bakarra zuten (6.468).[3] Guztira 41.075 etxegune zeuden. Etxegune gehienak pertsona bakarrekoak ziren (22.483, % 54,7).[4]
Eraikin mota
Etxebizitza kopurua eraikineko
Etxegunearen tamaina
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ (Alemanez) Zensus 2022 – Regionaltabellen. Statistisches Bundesamt (Destatis) (kontsulta data: 2026-09-05).
- ↑ (Alemanez) Zensus 2022 – Regionaltabelle: Demografie. Statistisches Bundesamt (Destatis) 2024-07-11.
- 1 2 3 (Alemanez) Zensus 2022 – Regionaltabelle: Gebäude und Wohnungen. Statistisches Bundesamt (Destatis) 2024-07-11.
- ↑ (Alemanez) Zensus 2022 – Regionaltabelle: Haushalte und Familien. Statistisches Bundesamt (Destatis) 2024-07-11.
Kanpo estekak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]
.svg){kind=small} |
Bavaria estatuko hiriak | |
|---|---|---|
|
| ||
_COA.svg){kind=small}
.svg){kind=small}
