Edukira joan

Biol

Biol
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Auvernia-Rodano-Alpeak
Departamendua Isère
Izen ofizialaBiol
Posta kodea38690
Geografia
Koordenatuak45°29′30″N 5°23′07″E / 45.4917°N 5.3853°E / 45.4917; 5.3853
Mapa
Azalera15,51 km²
Altitudea438 m, 691 m eta 562 m
MugakideakSuccieu, Torchefelon, Belmont, Châteauvilain, Doissin, Eclose-Badinières eta Montrevel
Demografia
Biztanleria1.594 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 791 (%51,4) (%48,6) 747 alt_right
Dentsitatea103 bizt/km²
biol.fr

Biol Frantziako udalerri bat da, Isère departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. Azken erroldaren arabera 1.594 biztanle zituen 15,5 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Succieu, Torchefelon, Belmont, Châteauvilain, Doissin, Eclose-Badinières eta Montrevel.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
BiolBiol
Població amb 452 habitants (2000)Montrevel (2,2 km)
Població amb 416 habitants (2000)Belmont (2,6 km)
Població amb 788 habitants (2000)Doissin (3,0 km)
Població amb 566 habitants (2000)Torchefelon (3,3 km)
Població amb 702 habitants (2000)Bizonnes (4,3 km)
Població amb 679 habitants (2000)Succieu (5,4 km)
Població amb 147 habitants (2000)Blandin (5,5 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima ozeaniko aldatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfa motakoa da: klima epela, uda beroa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta ipar Alpeetako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 1200-1500 mm artekoa, udan modu irregularrean banatuta)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 10,5 °C-koa da, 17,7 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1080 mm-koa da, urtarrilean 10,3 euri-egun eta uztailean 6,8 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Bourgoin-Jallieu udalerrian dago, 14,2 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 12,4 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 844 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 40 °C-koa da, 2025ko abuztuaren 12an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -14,2 °C-koa da, 2012ko otsailaren 5an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 10,4 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (19,7 °C) eta hotzena urtarrila (1,9 °C). Urteko prezipitazioa 1118 mm-koa da; hilabeterik euritsuena urria da (124 mm) eta lehorrena otsaila (65 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,44 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (9,1 °C) baino 2,3 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2018, 2020, 2022, 2023 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (12,4 °C) eta hotzena 1963 (7,6 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Biol)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 1.9 2.6 6.2 9.5 13.6 17.5 19.7 19.3 14.9 10.9 5.9 2.8 10.4
Pilatutako prezipitazioa (mm) 81 65 77 91 110 89 82 81 110 124 120 87 1118
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (9,1 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+1,5+0,6+1,7+1,6+1,4+1,8+1,3+1,8+0,5+0,9+1,4+1,6
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 20 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (9,1 °C)
+4 °C−4 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea60080010001200140016001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 747 gizon, 791 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.67
 
95+
 
1.26
0.00
 
90-94
 
0.00
0.00
 
85-89
 
2.02
2.14
 
80-84
 
2.02
0.00
 
75-79
 
3.29
4.82
 
70-74
 
4.55
11.11
 
65-69
 
9.23
7.63
 
60-64
 
7.21
3.48
 
55-59
 
4.55
6.29
 
50-54
 
9.23
8.43
 
45-49
 
3.29
7.10
 
40-44
 
6.70
7.76
 
35-39
 
4.68
5.62
 
30-34
 
7.33
2.81
 
25-29
 
3.29
6.29
 
20-24
 
3.29
6.29
 
15-19
 
4.05
5.62
 
10-14
 
6.70
5.49
 
5-9
 
11.38
8.43
 
0-4
 
5.94
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Biol udalerrian 1.571 biztanle zeuden eta 639 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,46 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena seme-alabekin bizi ziren bikoteak ziren (% 32,7). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 25,0 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[10]

1.571biztanle
639elkarbizitza-unitate
2,46lagun elkarbizitza-unitateko
489familia
Udalerria
% 33
% 32
% 10
% 25
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 489 familia zeuden, eta horien artean seme-alabak etxean zituzten bikoteak ziren ugarienak (214). Guraso bakarreko 64 familietatik 55etan ama zen guraso bakarra. 248 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 92k seme-alaba bakarra zuten etxean, 102k bi, eta 47k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 214 bikoteetatik 19tan (% 8,9) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[10]

211
214
64
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean248
Seme-alaba bat92
Bi seme-alaba102
Hiru seme-alaba42
Lau edo gehiago5

15 urte edo gehiago zituzten 1.249 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 2,0 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 46,2. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 25-39 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 80,2).[10]

Bakarrik bizi da
15-24% 2
25-39% 6
40-54% 7
55-64% 16
65-79% 24
80 +% 46
Bikotean bizi da
15-24% 8
25-39% 80
40-54% 80
55-64% 80
65-79% 71
80 +% 45

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 46,8 ezkonduta zegoen, eta beste % 21,2 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 9,8 izatezko bikotean eta % 11,4 PACS bidez lotuta). % 20,9 ezkongabeak ziren, % 5,8 alargunak eta % 5,1 dibortziatuak.[10]

Ezkonduta% 46,8
Ezkongabea% 20,9
PACS bidez lotuta% 11,4
Izatezko bikotean% 9,8
Alarguna% 5,8
Dibortziatuta% 5,1

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 30,8), erdi-mailako lanbideak (% 21,0), eskulangileak (% 14,4), enplegatuak (% 13,6). Talde nagusia (erretiratuak, % 30,8) Isère departamenduko batez bestekoaren (% 28,7) gainetik dago. 14 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 2,2).[10]

Udalerria
% 10
% 21
% 14
% 14
% 31
Isère
% 15
% 17
% 14
% 14
% 29
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 718 etxebizitza zeuden. Horietatik 643 egoitza nagusi ziren, 28 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 48 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (658), eta apartamentuak gutxi ziren (58). Egoitza nagusietatik 519 beren jabearen bizilekuak ziren, 117 alokairuan zeuden, 45 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 6 doan lagata.[11]

718etxebizitza
643egoitza nagusi
658etxe
58apartamentu

Etxebizitza multzoa

643
Egoitza nagusia (643)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (28)Hutsik (48)

Etxe mota

658
58
Etxea (658)Apartamentua (58)

Jabetza egoera

519
117
Jabeak (519)Alokairuan (117)HLM (45)Doan lagata (6)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (143).[11]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik137
1919-194552
1946-197055
1971-1990143
1991-200576
2006-2020134

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (390). 264 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 577 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 222 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 397tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela2
2 gela14
3 gela61
4 gela177
5 gela edo gehiago390

Berogailu mota

100
262
264
Gas sarea (1)Fuel-olioa (100)Elektrizitatea (262)Gas botila (16)Bestelakoak (264)

Aparkalekua eta ibilgailuak

577aparkalekua
222ibilgailu 1
397ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 949 biztanleetatik 763 aktibo ziren (% 80,4), horietako 716 lanean (% 75,4) eta 47 langabezian (aktiboen % 6,2).

94915-64 urteko biztanle
% 80,4aktibo
% 75,4lanean
% 6,2langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 49,0
25-54 urte% 94,8
55-64 urte% 61,4
Gizonak% 84,5
Emakumeak% 76,3

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 17,5
BEPC, brebeta% 16,1
CAP-BEP% 7,3
Batxilergoa% 6,1
Goi-mailako +2% 3,6
Goi-mailako +3/4% 2,9
Goi-mailako +5% 3,4

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 6,2). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

186 ez-aktibotik 69 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 37,1), 57 erretiraturik zeuden (% 30,6) eta 60 bestelako ez-aktibo ziren (% 32,3).

Ez-aktiboak

% 37
% 31
% 32
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 9
% 14
% 31
% 23
% 21
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 323 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 716 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

323enplegu udalerrian
% 76,2soldatapeko
% 23,8ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 26.960 eurokoa zen.

26.960 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 27.290 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 72 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 3 janari enpresak ziren, 8 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 9 eraikuntza enpresak ziren, 10 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 4 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 finantziazio enpresak ziren, 3 higiezinen enpresak ziren, 5 zerbitzu enpresak ziren, 20 administrazio publikoko enpresak ziren eta 5 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 18 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 3 margolariak, 1 zurgina, 1 iturgina, 4 argiketariak, 4 ile apaindegiak eta 2 jatetxeak.[13]

2009an zeuden 6 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 2 okindegiak, 1 harategi zen, 1 drogeria zen eta 1 lore-denda zen.[14]

2000. urtean Biol udalerrian 35 nekazaritza-ustiategi zeuden, 611 hektarea erabiltzen.[15]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.

2009an 3 lehen-hezkuntzako eskola zegoen.

  1. ↑ Estazioko erregistroak 2003ko abuztuaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 2,9 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Bourgoin », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  14. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  15. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]