Edukira joan

Calasparra

Calasparra
Espainiako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Espainia
Autonomia Murtziako Eskualdea
AlkateaJesus Navarro Jimenez
Izen ofizialaCalasparra
Posta kodea30420
INEk ezarritako kodea30013
HerriburuaCalasparra
Geografia
Koordenatuak38°13′52″N 1°41′52″W / 38.231111111111°N 1.6977777777778°W / 38.231111111111; -1.6977777777778
Mapa
Azalera184,9 km²
Altitudea350 m
MugakideakCieza, Mula, Cehegín, Moratalla eta Hellín
Demografia
Biztanleria10.391 (2025)
alt_left 5.111 (%49,2) (%50,8) 5.273 alt_right
Dentsitatea56 bizt/km²
Informazio gehigarria
Hiri senidetuakRiorges eta Donndorf
MatrikulaMU
calasparra.org

Calasparra Murtziako Erkidegoko udalerria da. Azken erroldaren arabera 10.391 biztanle zituen 184,9 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Cieza, Mula, Cehegín, Moratalla eta Hellín.

Biztanleriaren tamainaUrtea900093009600990010.20010.50010.80011.100200020052010201520202025CalasparraBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2025
Guztira: 5.273 gizon, 5.111 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.02
 
100+
 
0.00
0.09
 
95-99
 
0.18
0.85
 
90-94
 
1.37
1.31
 
85-89
 
2.15
2.56
 
80-84
 
3.11
3.05
 
75-79
 
4.50
4.36
 
70-74
 
5.22
6.43
 
65-69
 
6.07
7.13
 
60-64
 
7.16
8.44
 
55-59
 
8.06
8.02
 
50-54
 
7.53
8.19
 
45-49
 
7.45
6.90
 
40-44
 
6.75
6.16
 
35-39
 
5.56
6.13
 
30-34
 
5.62
5.95
 
25-29
 
6.18
5.71
 
20-24
 
4.89
5.03
 
15-19
 
4.81
5.31
 
10-14
 
4.99
4.59
 
5-9
 
4.72
3.75
 
0-4
 
3.68
Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1]

Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 62,2 udalerri berean jaioak ziren[2], probintziako batez bestekoaren (% 56,9) gainetik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 9,2 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 18,1 —probintzian % 20,4—.

Biztanleria jaiolekuaren arabera Murtziako mapa
Udal
Prob
Best
Esta
Udalerri berean · % 62,2Probintzia berean · % 10,5Beste erkidegoa · % 9,2Estatutik kanpo · % 18,1
Jaiolekua bizilekuarekin alderatuta (2025). Iturria: INE.

Biztanleria atzerritarra

Espainiar estatutik kanpo jaiotako 1.875 biztanleren artean, gehienak Amerikan jaioak dira (% 36,9)[3]. Jaiotza herrialde nagusiak Maroko, Ekuador, Erresuma Batua dira.

Atzerrian jaiotakoak, eskualdeka
Amer
Euro
Afri
Amerika · % 36,9Europa · % 29,7Afrika · % 31,3Asia · % 2,1
Espainiar estatutik kanpo jaiotakoak, eskualdeka (2025). Iturria: INE.
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera (2025). Iturria: INE.

INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 6.095 etxebizitza zeuden: 3.832 (% 62,9) nagusiak eta 2.263 (% 37,1) ez-nagusiak.[4] Kontsumo elektrikoaren arabera, 555 (% 9,1) noizbehinkako erabilerakoak ziren eta 1.140 (% 18,7) hutsik zeuden.[5] INEren estatistika esperimentalaren arabera, 2026ko maiatzean 16 etxebizitza turistiko zeuden udalerrian, guztira 114 plazarekin (7,13 plaza etxebizitzako).[6]

Tasazio-datuen arabera, 2023an udalerrian tasatutako etxebizitzen batez besteko prezioa 1.171 €/m²-koa zen (desbideratze tipikoa: 927 €/m²), eta prezio-tarte ohikoena 400-600 €/m² artekoa. Tasatutako etxebizitzen batez besteko azalera 131 m²-koa zen. 2022tik 2023ra % 33,5 igo zen (877 €/m²). Balio hori Murtziako udalerrien medianaren (803 €/m²) % 45,8 gainetik zegoen.[7]

6.095etxebizitza
3.832etxegune
1.140hutsik (% 18,7)
16etxebizitza turistiko (2026) Murtziako mapa
1.171€/m² batez beste (2023) Murtziako mapa

Etxebizitza multzoa Murtziako mapa

3.832
2.263
Etxebizitza nagusia (3.832)Ez-nagusia (bigarrena edo hutsa) (2.263)

Erabilera-intentsitatea (kontsumo elektrikoa) Murtziako mapa

4.400
555
1.140
Okupatuak (4.400)Noizbehinkakoak (555)Hutsik (1.140)

Guztira 3.832 etxegune zeuden, eta horietatik 916 (% 23,9) pertsona bakarrekoak ziren.[8]

Etxeguneak tamainaren arabera

Pertsona 1916
2 pertsona1.069
3 pertsona817
4 pertsona746
5 edo gehiago284

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 8.816 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 18,9 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 15,8; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 39,6; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 25,8.[9] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 17,5 zen 2021ean eta % 18,9 2024an; beraz, 1,4 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 27,7 izatetik % 25,8 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 22,2 ziren, eta gizonen artean % 15,7; 6,5 puntuko aldea, emakumeen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 27,4 eta gizonen % 24,2 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.

8.816biztanle 15 urte edo +, 2024
% 18,9goi-mailako ikasketak+1,4 puntu 2021etik mapa
% 25,8lehen hezkuntza edo gutxiago−1,9 puntu 2021etik mapa
% 9,3ikasten ari dira, 2024
% 25,8
% 39,6
% 15,8
% 18,9
Lehen hezkuntza edo gutxiago · % 25,8Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) · % 39,6Bigarren hezkuntzako bigarren etapa · % 15,8Goi-mailako ikasketak · % 18,9
Lortutako ikasketa-mailarik altuena, 15 urte edo gehiagoko biztanleen artean (2024). Murtziako mapa

Xeheago, goi-mailako ikasketak zituztenen % 64,1 unibertsitate-tituludunak ziren (gradua, diplomatura, lizentziatura, masterra edo doktoretza), eta % 35,9 goi-mailako lanbide-heziketakoak. Guztira, 18 pertsonak zuten doktore-titulua. Bigarren etapakoen artean, batxilergoa zutenak % 47,3 ziren, eta erdi-mailako lanbide-heziketa zutenak % 52,7. Ikasketarik gabekoak, azkenik, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 11,7 ziren.[9]

Ikasketa-maila xehatua
Ikasketarik gabe
% 11,7
DBH eta antzekoak
% 39,6
Erdi-mailako LH
% 8,3
Goi-mailako LH
% 6,8
Graduak (≤240 ECTS), diplomaturak
% 6,7
Graduak (>240 ECTS), lizentziaturak
% 2,4
Masterrak eta espezialitateak
% 2,8
Ehunekoak 15 urte edo gehiagoko biztanle guztien gainekoak dira; koloreak goiko barrako lau maila nagusiei dagozkie.
Sexuaren araberako banaketa
15 urte edo gehiagoko biztanleria ikasketa-mailaren eta sexuaren arabera, Calasparra, 2024
Ikasketa-mailaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Goi-mailako ikasketak1.665% 18,9697% 15,7968% 22,2
Bigarren hezkuntzako bigarren etapa1.389% 15,8691% 15,5698% 16,0
Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH)3.489% 39,61.986% 44,61.503% 34,4
Lehen hezkuntza edo gutxiago2.273% 25,81.078% 24,21.195% 27,4
Guztira8.816% 100,04.452% 100,04.364% 100,0
Urtez urteko bilakaera
Ikasketa-mailaren bilakaera (%), Calasparra, 2021–2024
UrteaGoi-mailakoakBatx. / erdi LHDBHLehen H. edo gutx.15 urte edo +
2021% 17,5% 15,6% 39,1% 27,78.697
2022% 18,1% 15,5% 39,5% 26,88.707
2023% 18,5% 15,9% 39,8% 25,88.715
2024% 18,9% 15,8% 39,6% 25,88.816

Ikasten ari direnak

2024an, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 9,3 ikasten ari zen (819 pertsona).[10] Ikasten ari zirenetatik, % 49,3 goi-mailako ikasketetan zebilen, % 25,2 batxilergoan, % 19,2 erdi-mailako lanbide-heziketan eta % 4,8 DBHn edo antzekoetan. Sexuaren arabera, ikasten ari ziren emakumeen % 53,5 goi-mailako ikasketetan zebilen, eta gizonen % 44,5; erdi-mailako lanbide-heziketan, aldiz, gizonen % 22,9 eta emakumeen % 15,9. Adinaren arabera, 15–19 urtekoen % 82,5 ikasten ari zen, 20–24 urtekoen % 39,9 eta 25–29 urtekoen % 13,1; 30 urtetik gorakoen artean, berriz, % 1,4 baino ez.[11] 20–24 urtekoen artean, emakumeen % 39,8 ari zen goi-mailako ikasketak egiten, eta gizonen % 30,7.

Ikasten ari direnak, adin-taldeka
15–19 urte
% 82,5
20–24 urte
% 39,9
25–29 urte
% 13,1
30–34 urte
% 4,9
35–39 urte
% 4,3
40–44 urte
% 2,7
45–49 urte
% 2,0
50–54 urte
% 0,7
55 urte edo +
% 0,1
Egiten ari diren ikasketa-maila
Maila zehaztu gabe
% 1,6
Goi-mailako ikasketak
% 49,3
Erdi-mailako LH
% 19,2
Batxilergoa
% 25,2
DBH eta antzekoak
% 4,8
Lehen hezkuntza edo beheragokoa
% 0,0
Ezkerrean, adin-talde bakoitzean ikasten ari direnen ehunekoa; eskuinean, ikasten ari direnen banaketa mailaren arabera (2024).

Jaiolekuaren arabera

2024an, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 81,9 estatuan jaio zen, eta % 18,1 atzerrian.[9] Ikasketa-egiturak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, goi-mailako ikasketak zituztenak % 18,1 ziren eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 17,6; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 4,7 eta % 54,0, hurrenez hurren. Estatuan jaiotako emakumeen artean, goi-mailako ikasketak zituztenak % 25,4 ziren eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 21,1; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 7,6 eta % 55,9, hurrenez hurren.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 18,1
Goi-mailakoak
% 4,7
% 16,9
Batx. / erdi LH
% 9,4
% 47,4
DBH
% 31,8
% 17,6
Lehen H. edo gutx.
% 54,0
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 25,4
Goi-mailakoak
% 7,6
% 16,7
Batx. / erdi LH
% 12,6
% 36,8
DBH
% 23,9
% 21,1
Lehen H. edo gutx.
% 55,9
Ehuneko bakoitza jatorri- eta sexu-taldearen barnekoa da (2024).

Ikasten ari zirenei dagokienez, 2024an estatuan jaiotako 15 urte edo gehiagokoen % 10,4 ari zen ikasten, eta atzerrian jaiotakoen % 4,2.[10] Ikasten ari zirenen artean, goi-mailako ikasketetan zebiltzanak % 49,2 ziren estatuan jaiotakoetan eta % 50,7 atzerrian jaiotakoetan. Konparazio hauek ez daude adinaren arabera doituta: talde bakoitzaren adin-egiturak (gazteen proportzioak, batez ere) eragin handia du emaitzan.

Diru-sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2024. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 11.890 euro-koa zen[12], eta etxegune bakoitzeko 30.691 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (13.218 euro) azpitik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.948 euro) azpitik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 16.450 euro zen. Errenta gordina 13.663 euro-koa izan zen pertsonako.

Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 56,5[13]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 21,8), beste diru-sarrerak (% 11,2), langabezia-prestazioak (% 3,9), beste prestazioak (% 6,7).

57%
22%
11%
Soldata · % 56,5Pentsioak · % 21,8Langabezia · % 3,9Beste prestazioak · % 6,7Beste sarrerak · % 11,2
Diru-sarreren banaketa iturriaren arabera.

Desberdintasuna

Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[14][oh 1]. Udalerrian indizea 27,4 da, probintziakoaren (30,7; Murtziako mapa) azpitik eta Espainiakoaren (31,9) azpitik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,3 da, probintziakoaren (2,5; Murtziako mapa) azpitik eta Espainiakoaren (2,6) azpitik.

Jarduera ekonomikoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Calasparra udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 4.376 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 50,3; gainerako % 49,7 inaktibo zeuden (beste inaktiboak % 45,6, erretiratuak % 43,3 eta ikasleak % 11,1).[15] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 13,7 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 56,5 zen eta emakumezkoena % 44,0; langabezia-tasa, aldiz, % 10,0 eta % 18,6 zen, hurrenez hurren.[15]

Okupatuen kopurua 3.814 zen 2023ean, 2021eko 3.531etik gora.[16] Emakumeek okupatuen % 41,9 osatzen dute, eta gizonek % 58,1.

3.814okupatu, 2023+% 8,0 2021etik
% 41,9emakumeak okupatuen artean
% 50,3jarduera-tasa, 2024
% 13,7langabezia-tasa, 2024
16 urte edo gehiagoko biztanleria jarduerarekiko loturaren arabera (2024)
% 43,4
% 21,5
% 22,7
Okupatuak · % 43,4Langabeak · % 6,9Ikasleak · % 5,5Erretiratuak · % 21,5Beste inaktiboak · % 22,7
16 urte edo gehiagoko biztanleria jardueraren eta sexuaren arabera, Calasparra, 2024
EgoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Okupatuak3.776% 43,42.235% 50,81.541% 35,8
Langabeak600% 6,9248% 5,6352% 8,2
Inaktiboak4.327% 49,71.913% 43,52.414% 56,0
Guztira8.703% 100,04.396% 100,04.307% 100,0

Jarduera-sektoreak

Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 62,8), industria (% 15,5), nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 13,6) eta eraikuntza (% 8,1).[16] Xeheago, jarduera-adarrik handiena merkataritza da (% 17,0), ondoren manufaktura-industria (% 14,2) eta nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 13,6) datoz.

Okupatuak jarduera-sektorearen arabera (2023) Murtziako mapa
% 13,6
% 15,5
% 8,1
% 62,8
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza · % 13,6Industria · % 15,5Eraikuntza · % 8,1Zerbitzuak · % 62,8
Jarduera-adar zehatzak
Merkataritza
% 17,0
Manufaktura-industria
% 14,2
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza
% 13,6
Eraikuntza
% 8,1
Ostalaritza
% 8,0
Osasuna eta gizarte-zerbitzuak
% 7,3
Administrazio publikoa
% 6,9
Garraioa eta biltegiratzea
% 6,4
Gainerako 13 jarduera-adarrak
Hezkuntza
% 5,7
Jarduera profesionalak
% 2,6
Administrazio-jarduera lagungarriak
% 2,6
Beste zerbitzu batzuk
% 2,0
Finantza- eta aseguru-jarduerak
% 1,2
Jarduera artistikoak eta aisialdikoak
% 1,2
Informazioa eta komunikazioak
% 1,0
Ur-hornidura eta hondakinak
% 0,9
Etxeetako jarduerak
% 0,5
Higiezinen jarduerak
% 0,2
Erauzketa-industriak
% 0,2
Energia elektrikoa eta gasa
% 0,2
Lurraldez kanpoko erakundeak
% 0,0

Okupazioa eta lan-egoera

Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 59,6; ondoren, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak daude (% 22,5), eta oinarrizko okupazioak % 14,4.[17] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 65,0 eta emakumeen % 52,1).

% 22,5
% 59,6
% 14,4
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak · % 22,5Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak · % 59,6Oinarrizko okupazioak · % 14,4Ez dago jasota · % 3,5
Okupatuak okupazioaren eta sexuaren arabera, Calasparra, 2023
OkupazioaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak858% 22,5423% 19,1435% 27,2
Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak2.272% 59,61.439% 65,0833% 52,1
Oinarrizko okupazioak550% 14,4278% 12,6272% 17,0
Ez dago jasota134% 3,575% 3,459% 3,7
Guztira3.814% 100,02.215% 100,01.599% 100,0

Okupatuen % 79,8 besteren konturako langileak dira, eta % 20,2 norberaren konturakoak.[18]

% 15,5
% 66,6
% 13,1
Norberaren kontura, langileak dituena · % 4,7Norberaren kontura, langilerik gabe · % 15,5Besteren kontura, finkoa/mugagabea · % 66,6Besteren kontura, aldi baterakoa · % 13,1
Okupatuak lan-egoeraren eta sexuaren arabera, Calasparra, 2023
Lan-egoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Norberaren kontura772% 20,2491% 22,2281% 17,6
Besteren kontura3.042% 79,81.724% 77,81.318% 82,4
Guztira3.814% 100,02.215% 100,01.599% 100,0

Jaiolekuaren arabera

Jarduera

16 urte edo gehiagokoen % 82,7 estatuan jaio zen, eta % 17,3 atzerrian.[15] Jarduera-egoerak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, % 51,7 okupatuak dira, % 26,6 erretiratuak, % 8,5 bestelako inaktiboak, % 7,1 langabeak eta % 6,1 ikasleak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 47,1 okupatuak dira, % 34,0 bestelako inaktiboak, % 11,3 erretiratuak, % 4,3 langabeak eta % 3,3 ikasleak. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 38,8 okupatuak dira, % 26,7 bestelako inaktiboak, % 19,2 erretiratuak, % 9,1 langabeak eta % 6,2 ikasleak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 46,3 bestelako inaktiboak dira, % 30,4 okupatuak, % 13,3 erretiratuak, % 7,4 langabeak eta % 2,6 ikasleak.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 51,7
Okupatuak
% 47,1
% 7,1
Langabeak
% 4,3
% 6,1
Ikasleak
% 3,3
% 26,6
Erretiratuak
% 11,3
% 8,5
Beste inakt.
% 34,0
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 38,8
Okupatuak
% 30,4
% 9,1
Langabeak
% 7,4
% 6,2
Ikasleak
% 2,6
% 19,2
Erretiratuak
% 13,3
% 26,7
Beste inakt.
% 46,3
Ehuneko bakoitza jatorri-taldearen barnekoa da.

Okupazioa

Okupatuen % 84,8 estatuan jaio zen, eta % 15,2 atzerrian.[17] Okupazio-egiturak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, % 66,0 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 21,9 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari eta % 8,5 oinarrizko okupazioetakoak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 59,5 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 34,0 oinarrizko okupazioetakoak eta % 4,2 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 53,0 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 30,1 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari eta % 13,0 oinarrizko okupazioetakoak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 46,7 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 41,8 oinarrizko okupazioetakoak eta % 9,8 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 21,9
Goi eta erdi maila
% 4,2
% 66,0
Langile kualifikatuak
% 59,5
% 8,5
Oinarrizko okup.
% 34,0
% 3,6
Ez dago jasota
% 2,3
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 30,1
Goi eta erdi maila
% 9,8
% 53,0
Langile kualifikatuak
% 46,7
% 13,0
Oinarrizko okup.
% 41,8
% 4,0
Ez dago jasota
% 1,8
Ehuneko bakoitza jatorri-taldearen barnekoa da.

Jarduera-sektoreak

Jarduera-egiturak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera.[19] Estatuan jaiotako gizonen artean, % 53,8 zerbitzuetan ari dira, % 19,4 industrian, % 14,0 eraikuntzan eta % 12,7 nekazaritzan; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 37,4 nekazaritzan ari dira, % 37,1 zerbitzuetan, % 15,9 industrian eta % 9,6 eraikuntzan. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 82,3 zerbitzuetan ari dira, % 11,1 industrian eta % 5,5 nekazaritzan; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 58,2 zerbitzuetan ari dira, % 32,0 nekazaritzan eta % 9,8 industrian.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 12,7
Nekazaritza
% 37,4
% 19,4
Industria
% 15,9
% 14,0
Eraikuntza
% 9,6
% 53,8
Zerbitzuak
% 37,1
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 5,5
Nekazaritza
% 32,0
% 11,1
Industria
% 9,8
% 0,9
Eraikuntza
% 0,0
% 82,3
Zerbitzuak
% 58,2
Ehuneko bakoitza jatorri-taldearen barnekoa da.

Lehen sektorea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nekazaritza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 386 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 5.807 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[20][oh 2]. Udalerriaren azalera 184,9 km² denez, NAE lurraldearen % 31,4 da[21]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 68,2 arbolak (3.963 ha, 351 ustiategitan), % 31,7 lur goldagarria (1.843 ha, 137 ustiategitan), norberaren kontsumorako baratzeak (0,75 ha, 26 ustiategitan), berotegiak edo babes garai irisgarriak (0,62 ha, 2 ustiategitan) eta larre iraunkorrak (0,41 ha, 3 ustiategitan)[oh 3].

Nekazaritzako azalera erabilgarria (NAE)
NAE udalerriaren azaleran
31%
69%
NAE · 5.807 ha (% 31,4)Gainerako azalera · 12.683 ha (% 68,6)
NAE, lur-erabileraren arabera
32%
68%
Lur goldagarria · 1.843 ha (% 31,7)Larre iraunkorrak · 0,41 ha (< % 0,1)Arbolak · 3.963 ha (% 68,2)Baratzeak · 0,75 ha (< % 0,1)Berotegiak · 0,62 ha (< % 0,1)
Iturria: INE, Nekazaritza Errolda 2020; udalerriaren azalera: Wikidata.

Abeltzaintza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerriko abeltzaintza-ustiategietan 10.497 ardi eta ahuntz zeuden[22][oh 4].

Ibilgailu-parkea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 6.412 gidari zeuden erroldatuta: 3.834 gizon (% 59,8) eta 2.578 emakume (% 40,2)[23]. Biztanleen % 61,7 gidatzeko gai zen.

Ibilgailu-parkea 9.713 ibilgailuk osatzen zuten: 6.073 turismo, 822 motozikleta, 783 kamioi, 725 ziklomotor eta 652 furgoneta[23]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 585 turismokoa zen, probintziako (536) eta Espainiako (525) batez bestekoen gainetik.

Turismoen batez besteko adina 14,4 urtekoa zen; turismoen % 5,2k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 15k 25 urte baino gehiago[23]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 65,7 diesel zen eta % 33,9 gasolinazko; 28 ibilgailu elektrifikatu zeuden (% 0,3; probintzian % 0,7). Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 2,4k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 37k ez zuen etiketarik[oh 5].

Ibilgailu-parkea (2025)
Ingurumen-etiketa
28%
33%
37%
0 etiketa · 47 (% 0,5)ECO · 178 (% 1,9)C etiketa · 2.627 (% 27,9)B etiketa · 3.073 (% 32,7)Etiketarik gabe · 3.476 (% 37)
Turismoak, adinaren arabera
13%
25%
42%
15%
< 4 urte · 313 (% 5,2)4–8 urte · 780 (% 12,8)8–15 urte · 1.493 (% 24,6)15–25 urte · 2.575 (% 42,4)≥ 25 urte · 912 (% 15)
Iturria: DGT, «Datos municipales general» (2025).
  1. ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
  2. ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
  3. ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
  4. ↑ Beste abere mota batzuen datuak ez dira argitaratu, sekretu estatistikoa dela eta (ustiategi gutxi dagoenean, INEk ez ditu datuak zabaltzen, ustiategiak identifika ez daitezen).
  5. ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
  2. ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Murtzia.tab.
  3. ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Murtzia.tab.
  4. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  5. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak erabilera-intentsitatearen arabera (kontsumo elektrikoa)» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  6. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitza turistikoak, plazak eta plazak etxebizitza turistiko bakoitzeko. Udalerriak» Etxebizitza turistikoen kopuruaren neurketa (estatistika esperimentala) (Espainiako Estatistika Institutua).
  7. ↑ (Gaztelaniaz) Mapa interactivo de precios de la vivienda en España. CoHispania.
  8. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  9. 1 2 3 (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y nivel de estudios (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  10. 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y nivel de estudios en curso (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  11. ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo, edad (grupos quinquenales) y nivel de estudios en curso (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  12. ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Murtzia.tab.
  13. ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente Murtzia.tab.
  14. ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
  15. 1 2 3 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y relación con la actividad (agrupado) (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  16. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y actividad económica (1 letra) (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  17. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y ocupación (agregada) (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  18. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  19. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y rama de actividad (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  20. ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Murtzia.tab (Wikimedia Commons).
  21. ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q1313139.
  22. ↑ INE, «Explotaciones ganaderas por tipo de ganado», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE abeltzaintza Murtzia.tab (Wikimedia Commons).
  23. 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Murtzia.tab (Wikimedia Commons).

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Geografia
Murtziako Eskualdea
Artikulu hau Murtziako Eskualdeko geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.