Carbas
| Carbas | |||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Frantziako udalerria | |||||||||||
.jpg) | |||||||||||
| |||||||||||
| Administrazioa | |||||||||||
| Estatu burujabe |  Frantzia | ||||||||||
| Frantziaren banaketa administratiboa | metropolitar Frantzia | ||||||||||
| Eskualdea |  Okzitania | ||||||||||
| Departamendua |  Tarn | ||||||||||
| Izen ofiziala | Carbes | ||||||||||
| Posta kodea | 81570 | ||||||||||
| Geografia | |||||||||||
| Koordenatuak | 43°38′30″N 2°09′22″E / 43.6417°N 2.1561°E | ||||||||||
 | |||||||||||
 | |||||||||||
| Azalera | 7,4 km² | ||||||||||
| Altitudea | 165 m, 221 m eta 193 m | ||||||||||
| Mugakideak | Castres, Fréjeville, Jonquières eta Vielmur-sur-Agout | ||||||||||
| Demografia | |||||||||||
| Biztanleria | 247 (2023ko urtarrilaren 1a) | ||||||||||
| |||||||||||
| Dentsitatea | 33 bizt/km² | ||||||||||
.svg)
Carbas (okzitanieraz Carbas, frantsesez eta ofizialki: Carbes) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Tarn departamenduan dago, Okzitania eskualdean. Azken erroldaren arabera 247 biztanle zituen 7,4 km²-ko azaleran.
Geografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Udalerri mugakideak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Honako udalerri hauek ditu mugakide: Castres, Fréjeville, Jonquières eta Vielmur-sur-Agout.
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Carbes
Fréjeville (3,0 km)Jonquières (3,2 km)Laboulbène (4,8 km)Cuq (5,6 km)Montpinier (6,0 km)Vielmur-sur-Agout (6,0 km)Klima
[aldatu | aldatu iturburu kodea]CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak Hego-mendebaldeko arroko klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Csa motakoa da: Mediterraneoko klima epela, uda bero eta lehorrarekin[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeaniko aldatua du, eta Akitania eta Gaskoiniako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio ugariak udaberrian; uda beroa (19,5 °C); haize ahulak; ekaitzak maiz udan)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago[4].
1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 13,2 °C-koa da, 15,8 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 735 mm-koa da, urtarrilean 10,5 euri-egun eta uztailean 5,5 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Puylaurens udalerrian dago, 14,2 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 14,4 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 782 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 42,5 °C-koa da, 2003ko abuztuaren 13an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -16,5 °C-koa da, 1985ko urtarrilaren 16an lortua[oh 1][5].
Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 13,1 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (21,7 °C) eta hotzena urtarrila (5,5 °C). Urteko prezipitazioa 781 mm-koa da; hilabeterik euritsuena maiatza da (86 mm) eta lehorrena uztaila (45 mm).[6]
1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,30 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (12,3 °C) baino 1,7 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2018, 2020, 2022, 2023 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (15,1 °C) eta hotzena 1963 (11,3 °C).[6]
 Datu klimatikoak (Carbas)  | |||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Hila | Urt | Ots | Mar | Api | Mai | Eka | Uzt | Abu | Ira | Urr | Aza | Abe | Urtekoa |
| Batez besteko tenperatura (ºC) | 5.5 | 6.1 | 9.1 | 11.7 | 15.7 | 19.5 | 21.7 | 21.6 | 17.6 | 13.9 | 9.0 | 6.2 | 13.1 |
| Pilatutako prezipitazioa (mm) | 68 | 53 | 60 | 82 | 86 | 65 | 45 | 52 | 62 | 67 | 73 | 69 | 781 |
| Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua | |||||||||||||
Demografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Biztanleria
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2007an Carbes udalerrian erroldatutako biztanleak 201 ziren. Familiak 69 ziren, horien artean 4 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren emakumeak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 35 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 30 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]
| Biztanleria-piramidea 2022 Guztira: 110 gizon, 130 emakume | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8]. | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Hazkunde begetatiboa | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
|
Familiak eta etxeguneak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2023 erroldaren arabera, Carbes udalerrian 247 biztanle zeuden eta 98 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,52 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Horietatik 15 kide bakarrekoak ziren, 36 etxean seme-alabarik ez zuten bikoteek osatuak eta 41 seme-alabekin bizi ziren bikoteek. Datuok erroldaren laginketan oinarritzen direnez, udalerri honetako kopuruak biribilduta daude eta zehaztasun mugatukoak dira.[10]
Udalerrian 77 familia zeuden, eta horien artean seme-alabak etxean zituzten bikoteak ziren ugarienak (41). 41 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.[10]
Taula osoa: elkarbizitza-unitateak eta familiak, 2023 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Etxebizitza
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2023 erroldaren arabera, udalerrian 115 etxebizitza zeuden. Horietatik 100 egoitza nagusi ziren, 3 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 13 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (110), eta apartamentuak gutxi ziren (5). Egoitza nagusietatik 81 beren jabearen bizilekuak ziren, 17 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 2 doan lagata.[11]
Etxebizitza multzoa
Etxe mota
Jabetza egoera
Eraikuntza garaia
Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (70). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (39 etxebizitzatan). 88 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 37 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 61tan bi edo gehiago.[11]
Gela kopurua
Berogailu mota
Aparkalekua eta ibilgailuak
Taula osoa: etxebizitzak, 2023 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Ekonomia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Enplegua
2023 urtean 15-64 urteko 142 biztanleetatik 121 aktibo ziren (% 85,2), horietako 117 lanean (% 82,4) eta 4 langabezian (aktiboen % 3,3).
21 ez-aktibotik 7 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 33,3), 8 erretiraturik zeuden (% 38,1) eta 5 bestelako ez-aktibo ziren (% 23,8).
Ez-aktiboak
Udalerrian 26 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 117 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]
Diru sarrerak
2023 urtean, diru-sarreren mediana 27.030 eurokoa zen.
Departamenduarekiko konparaketa xehea |
|---|
|
Pobrezia-tasa adinaren arabera (departamendua) Pobrezia-tasa etxebizitza-erregimenaren arabera (departamendua) Eskuragarri dagoen errentaren osaera (departamendua) INSEEk «eskuragarri dagoen errenta» horrela eraikitzen du: jarduera-errenta + pentsioak + ondarea + gizarte-prestazioak (batuz % 100 baino gehiago ematen dute) ken zuzeneko zergak (batez ere errentaren gaineko zerga). Jarduera-errenta zatitzen bada: soldatak % 54,9, ez-soldatapekoen errenta % 5,5, langabezia-sariak % 2,5. |
Ekonomia jarduerak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2007an zeuden 10 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 4 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.[12]
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoak igeltseroa ziren.[13]
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra etxerako tresna denda bat zen.[14]
2000. urtean Carbes udalerrian 17 nekazaritza-ustiategi zeuden, 600 hektarea erabiltzen.[15]
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Oharrak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ Estazioko erregistroak 1984ko uztailaren 1an eta 2021ko abenduaren 31an artekoak dira.
- ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 3,1 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
- ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
- ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501 doi:..
- ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116 doi:..
- ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
- ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
- 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Puylaurens », fiche climatologique. .
- 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
- ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
- ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
- ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
- 1 2 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
- 1 2 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
- ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
- ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
- ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
- ↑ Exploitations agricoles
Kanpo estekak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- (Frantsesez)Résumé statistique INSEEren udalerriko estatistiken laburpena.
- (Frantsesez)Évolution et structure de la population INSEEren udalerriko datuen fitxa.
- (Frantsesez)France par comune Frantziako udalerri guztietako datu zehatzak mapa baten bitartez eskuragarri.
