Edukira joan

Carnac

Carnac
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Bretainia
DepartamenduaMorbihan
Izen ofizialaCarnac
Posta kodea56340
HerriburuaCarnac (en) Itzuli
Geografia
Koordenatuak47°35′05″N 3°04′40″W / 47.5847°N 3.0778°W / 47.5847; -3.0778
Mapa
Azalera32,71 km²
Altitudea16 m, 0 m, 45 m eta 14 m
MugakideakPloemel, Crac'h, La Trinité-sur-Mer, Plouharnel eta Erdeven
Demografia
Biztanleria4.194 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 2.341 (%55,3) (%44,7) 1.896 alt_right
Dentsitatea128 bizt/km²
Informazio gehigarria
Hiri senidetuakIllertissen eta La Clusaz
carnac.fr

Carnac (bretainieraz Karnag) udalerriko herrigunea Carnac harri lerroengatik da ezaguna, 3.000 iruinarri edo mehir baino gehiago daudelarik lerrokada ezberdinetan jarriak, eta bere udako bainuetxearengatik.

Bilakaera demográfica
193619681975198219901999
3 0653 6553 7333 9624 2434 444
1962tik aurrerako biztanlegoa]]

Monumentu eta lekuak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Bertako pertsonaiak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Lerroen zati bat.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Ploemel, Crac'h, La Trinité-sur-Mer, Plouharnel eta Erdeven.

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima ozeaniko garbia du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Csb motakoa da: Mediterraneoko klima epela, uda epel eta lehorrarekin[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeanikoa du, eta Bretainiako klima-sailkapenaren arabera « Littoral doux » zonan dago[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2a zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 12,1 °C-koa da, 11,4 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 890 mm-koa da, urtarrilean 13,1 euri-egun eta uztailean 0,7 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Quiberon udalerrian dago, 10,6 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 12,9 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 689,6 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 35,4 °C-koa da, 2003ko abuztuaren 9an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -9,2 °C-koa da, 1987ko urtarrilaren 13an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 12,2 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (18,7 °C) eta hotzena urtarrila (6,5 °C). Urteko prezipitazioa 868 mm-koa da; hilabeterik euritsuena abendua da (108 mm) eta lehorrena uztaila (46 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,25 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (11,4 °C) baino 1,4 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2014, 2020, 2022, 2023 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (13,6 °C) eta hotzena 1963 (10,0 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Carnac)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 6.5 6.6 8.6 10.7 14.1 17.1 18.7 18.5 16.0 12.9 9.3 7.0 12.2
Pilatutako prezipitazioa (mm) 98 75 63 64 58 47 46 51 65 92 102 108 868
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (11,4 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+0,8+0,6+1,0+0,9+1,3+1,1+0,8+0,9+0,3+0,5+0,6+0,4
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 20 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (11,4 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

BiztanleriaUrtea2000250030003500400045001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 1.896 gizon, 2.341 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.26
 
95+
 
1.07
1.85
 
90-94
 
2.56
4.96
 
85-89
 
5.08
4.96
 
80-84
 
7.01
9.44
 
75-79
 
8.50
10.50
 
70-74
 
11.23
9.18
 
65-69
 
11.88
7.59
 
60-64
 
7.86
7.33
 
55-59
 
8.50
6.28
 
50-54
 
5.30
4.48
 
45-49
 
4.44
4.22
 
40-44
 
3.80
5.22
 
35-39
 
4.87
2.90
 
30-34
 
2.78
1.32
 
25-29
 
2.35
3.43
 
20-24
 
1.07
3.96
 
15-19
 
2.14
3.43
 
10-14
 
2.99
4.22
 
5-9
 
4.23
4.48
 
0-4
 
2.35
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Carnac udalerrian 4.189 biztanle zeuden eta 2.325 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 1,80 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 45,2), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).[9]

4.189biztanle
2.325elkarbizitza-unitate
1,80lagun elkarbizitza-unitateko
1.264familia
Udalerria
% 13
% 35
% 45
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 1.264 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (829). Guraso bakarreko 124 familietatik 104etan ama zen guraso bakarra. 903 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 163k seme-alaba bakarra zuten etxean, 165k bi, eta 33k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 311 bikoteetatik 24tan (% 7,7) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[9]

829
311
124
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean903
Seme-alaba bat163
Bi seme-alaba165
Hiru seme-alaba24
Lau edo gehiago9

15 urte edo gehiago zituzten 3.837 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 8,2 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 49,6. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 65-79 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 71,9).[9]

Bakarrik bizi da
15-24% 8
25-39% 19
40-54% 19
55-64% 27
65-79% 29
80 +% 50
Bikotean bizi da
15-24% 7
25-39% 59
40-54% 70
55-64% 71
65-79% 72
80 +% 49

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 52,2 ezkonduta zegoen, eta beste % 10,9 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 6,7 izatezko bikotean eta % 4,2 PACS bidez lotuta). % 18,7 ezkongabeak ziren, % 11,1 alargunak eta % 7,0 dibortziatuak.[9]

Ezkonduta% 52,2
Ezkongabea% 18,7
Alarguna% 11,1
Dibortziatuta% 7,0
Izatezko bikotean% 6,7
PACS bidez lotuta% 4,2

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 58,5), enplegatuak (% 10,0), erdi-mailako lanbideak (% 8,9), goi-mailako langileak (% 8,3). Talde nagusia (erretiratuak, % 58,5) Morbihan departamenduko batez bestekoaren (% 38,5) gainetik dago. 15 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 0,6).[9]

Udalerria
% 8
% 9
% 10
% 59
Morbihan
% 9
% 14
% 14
% 15
% 39
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 8.944 etxebizitza zeuden. Talderik handiena bigarren egoitza edo noizbehinkakoa ziren (6.319), 2.336 egoitza nagusiekin alderatuta eta 289 hutsik. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (5.153), eta apartamentuak gutxi ziren (3.726). Egoitza nagusietatik 1.701 beren jabearen bizilekuak ziren, 569 alokairuan zeuden, 132 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 66 doan lagata.[10]

8.944etxebizitza
2.336egoitza nagusi
5.153etxe
3.726apartamentu

Etxebizitza multzoa

2.336
6.319
Egoitza nagusia (2.336)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (6.319)Hutsik (289)

Etxe mota

5.153
3.726
Etxea (5.153)Apartamentua (3.726)

Jabetza egoera

1.701
569
Jabeak (1.701)Alokairuan (569)HLM (132)Doan lagata (66)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (767).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik147
1919-1945117
1946-1970431
1971-1990767
1991-2005451
2006-2020354

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (1.292). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (983 etxebizitzatan). 1.803 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 1.238 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 850tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela59
2 gela237
3 gela324
4 gela425
5 gela edo gehiago1.292

Berogailu mota

801
983
316
Gas sarea (801)Fuel-olioa (178)Elektrizitatea (983)Gas botila (58)Bestelakoak (316)

Aparkalekua eta ibilgailuak

1.803aparkalekua
1.238ibilgailu 1
850ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 2.008 biztanleetatik 1.485 aktibo ziren (% 74,0), horietako 1.326 lanean (% 66,0) eta 159 langabezian (aktiboen % 10,7).

2.00815-64 urteko biztanle
% 74,0aktibo
% 66,0lanean
% 10,7langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 40,2
25-54 urte% 93,4
55-64 urte% 58,1
Gizonak% 75,1
Emakumeak% 73,0

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 17,8
BEPC, brebeta% 19,0
CAP-BEP% 13,3
Batxilergoa% 12,2
Goi-mailako +2% 5,4
Goi-mailako +3/4% 11,7
Goi-mailako +5% 7,3

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 10,7). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

522 ez-aktibotik 131 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 25,1), 251 erretiraturik zeuden (% 48,1) eta 140 bestelako ez-aktibo ziren (% 26,8).

Ez-aktiboak

% 25
% 48
% 27
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 14
% 19
% 25
% 23
% 17
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 2.036 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 1.326 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

2.036enplegu udalerrian
% 73,3soldatapeko
% 26,7ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 29.320 eurokoa zen, eta biztanleen % 11 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

29.320 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 26.250 €
% 11,0pobrezia-tasa▼ Dep.: % 11,3
  1. ↑ Estazioko erregistroak 1976ko urtarrilaren 1an eta 2021ko ekainaren 30an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 2,7 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Quiberon », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  9. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]