Edukira joan

Charlieu

Charlieu
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Auvernia-Rodano-Alpeak
Departamendua Loira
Izen ofizialaCharlieu
Posta kodea42190
Geografia
Koordenatuak46°09′34″N 4°10′19″E / 46.1594°N 4.1719°E / 46.1594; 4.1719
Mapa
Azalera6,7 km²
Altitudea265 m, 268 m, 378 m eta 298 m
MugakideakSaint-Bonnet-de-Cray, Chandon, Pouilly-sous-Charlieu, Saint-Denis-de-Cabanne eta Saint-Nizier-sous-Charlieu
Demografia
Biztanleria3.766 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 1.984 (%53,5) (%46,5) 1.724 alt_right
Dentsitatea562 bizt/km²
Informazio gehigarria
Hiri senidetuakEningen unter Achalm
ville-charlieu.fr

Charlieu Frantziako udalerri bat da, Loira departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. Azken erroldaren arabera 3.766 biztanle zituen 6,7 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Saint-Bonnet-de-Cray, Chandon, Pouilly-sous-Charlieu, Saint-Denis-de-Cabanne eta Saint-Nizier-sous-Charlieu.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
CharlieuCharlieu
Població amb 1452 habitants (2000)Chandon (3,4 km)
Població amb 552 habitants (2000)Villers (5,7 km)
Població amb 553 habitants (2000)Mars (5,8 km)
Població amb 360 habitants (2000)Saint-Edmond (6,0 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak Erdialdeko eta Iparraldeko lautaden klima ozeaniko degradatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfa motakoa da: klima epela, uda beroa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Massif Centraleko erdialdea eta ipar-hegal aurrekoetako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: aire lehorra udan, eguzkialdi ona)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 10,8 °C-koa da, 17,2 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 806 mm-koa da, urtarrilean 10,4 euri-egun eta uztailean 7,4 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, udalerrian bertan dagoen Météo-France estazioan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 11,6 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 769,3 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 41 °C-koa da, 2019ko uztailaren 24an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -16 °C-koa da, 2003ko urtarrilaren 13an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 11,5 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (20,6 °C) eta hotzena urtarrila (3,4 °C). Urteko prezipitazioa 749 mm-koa da; hilabeterik euritsuena maiatza da (80 mm) eta lehorrena otsaila (39 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,43 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (10,0 °C) baino 2,3 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2018, 2020, 2022, 2023 eta 2025. Urterik beroena 2023 izan zen (13,1 °C) eta hotzena 1963 (8,7 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Charlieu)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 3.4 4.0 7.3 10.4 14.6 18.6 20.6 20.0 15.5 11.8 7.0 4.2 11.5
Pilatutako prezipitazioa (mm) 49 39 43 57 80 71 72 71 69 73 73 53 749
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (10,0 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+1,4+0,5+1,5+1,6+1,8+2,2+1,7+2,1+0,5+1,1+1,4+1,7
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 25 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (10,0 °C)
+4 °C−4 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea2000250030003500400045005000550060001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 1.724 gizon, 1.984 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.29
 
95+
 
1.01
1.16
 
90-94
 
4.64
1.16
 
85-89
 
4.44
2.96
 
80-84
 
6.75
4.06
 
75-79
 
5.44
3.83
 
70-74
 
5.19
8.87
 
65-69
 
7.21
9.98
 
60-64
 
7.71
6.73
 
55-59
 
7.11
5.51
 
50-54
 
5.34
7.77
 
45-49
 
6.45
4.29
 
40-44
 
4.84
4.29
 
35-39
 
4.18
5.45
 
30-34
 
5.14
4.70
 
25-29
 
2.52
5.80
 
20-24
 
4.99
7.19
 
15-19
 
5.44
6.03
 
10-14
 
5.80
4.41
 
5-9
 
3.12
5.51
 
0-4
 
2.67
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Charlieu udalerrian 3.635 biztanle zeuden eta 2.075 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 1,75 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 54,0), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).[10]

3.635biztanle
2.075elkarbizitza-unitate
1,75lagun elkarbizitza-unitateko
911familia
Udalerria
% 10
% 21
% 12
% 54
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 911 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (438). Guraso bakarreko 258 familietatik 209etan ama zen guraso bakarra. 505 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 151k seme-alaba bakarra zuten etxean, 193k bi, eta 62k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 215 bikoteetatik 40tan (% 18,6) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[10]

438
215
258
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean505
Seme-alaba bat151
Bi seme-alaba193
Hiru seme-alaba51
Lau edo gehiago11

15 urte edo gehiago zituzten 3.283 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 17,3 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 50,2. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 25-39 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 52,3). 80 urte edo gehiagoko 474 biztanleetatik 396 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 78 kolektibitateren batean.[10]

Bakarrik bizi da
15-24% 17
25-39% 24
40-54% 28
55-64% 43
65-79% 44
80 +% 50
Bikotean bizi da
15-24% 17
25-39% 52
40-54% 49
55-64% 50
65-79% 51
80 +% 32

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 29,5 ezkonduta zegoen, eta beste % 15,2 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 10,7 izatezko bikotean eta % 4,4 PACS bidez lotuta). % 31,6 ezkongabeak ziren, % 12,2 alargunak eta % 11,5 dibortziatuak.[10]

Ezkongabea% 31,6
Ezkonduta% 29,5
Alarguna% 12,2
Dibortziatuta% 11,5
Izatezko bikotean% 10,7
PACS bidez lotuta% 4,4

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 38,6), eskulangileak (% 17,2), enplegatuak (% 16,7), erdi-mailako lanbideak (% 12,2). Talde nagusia (erretiratuak, % 38,6) Loira departamenduko batez bestekoaren (% 33,7) gainetik dago. Ez zen nekazaririk erregistratu erreferentziazko pertsona gisa.[10]

Udalerria
% 12
% 17
% 17
% 39
Loira
% 9
% 15
% 14
% 16
% 34
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 2.455 etxebizitza zeuden. Horietatik 2.088 egoitza nagusi ziren, 177 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 190 hutsik zeuden. Apartamentuak ziren nagusi (1.446), etxeak baino gehiago (822). Egoitza nagusietatik 715 beren jabearen bizilekuak ziren, 1.342 alokairuan zeuden, 327 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 31 doan lagata.[11]

2.455etxebizitza
2.088egoitza nagusi
822etxe
1.446apartamentu

Etxebizitza multzoa

2.088
Egoitza nagusia (2.088)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (177)Hutsik (190)

Etxe mota

822
1.446
Etxea (822)Apartamentua (1.446)

Jabetza egoera

715
1.342
327
Jabeak (715)Alokairuan (1.342)HLM (327)Doan lagata (31)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1919 aurretik artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (460).[11]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik460
1919-1945304
1946-1970444
1971-1990425
1991-2005166
2006-2020195

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (589). Gas sarea zen berogailu mota nagusia (1.390 etxebizitzatan). 862 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 1.186 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 485tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela113
2 gela322
3 gela574
4 gela490
5 gela edo gehiago589

Berogailu mota

1.390
523
Gas sarea (1.390)Fuel-olioa (55)Elektrizitatea (523)Gas botila (9)Bestelakoak (111)

Aparkalekua eta ibilgailuak

862aparkalekua
1.186ibilgailu 1
485ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 2.086 biztanleetatik 1.651 aktibo ziren (% 79,1), horietako 1.465 lanean (% 70,2) eta 185 langabezian (aktiboen % 11,2).

2.08615-64 urteko biztanle
% 79,1aktibo
% 70,2lanean
% 11,2langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 59,3
25-54 urte% 92,4
55-64 urte% 62,1
Gizonak% 80,9
Emakumeak% 77,4

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 21,1
BEPC, brebeta% 14,7
CAP-BEP% 14,2
Batxilergoa% 11,8
Goi-mailako +2% 6,5
Goi-mailako +3/4% 3,6
Goi-mailako +5% 3,4

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 11,2). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

435 ez-aktibotik 151 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 34,7), 112 erretiraturik zeuden (% 25,7) eta 172 bestelako ez-aktibo ziren (% 39,5).

Ez-aktiboak

% 35
% 26
% 40
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 15
% 23
% 28
% 26
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 2.267 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 1.465 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

2.267enplegu udalerrian
% 84,5soldatapeko
% 15,5ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 22.630 eurokoa zen, eta biztanleen % 18 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

22.630 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 24.800 €
% 18,0pobrezia-tasa▲ Dep.: % 16,8

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 384 komertzioetatik, 5 erauzte enpresak ziren, 17 janari enpresak ziren, 22 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 25 eraikuntza enpresak ziren, 111 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 9 garraio enpresak ziren, 36 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 4 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 25 finantziazio enpresak ziren, 20 higiezinen enpresak ziren, 30 zerbitzu enpresak ziren, 47 administrazio publikoko enpresak ziren eta 33 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 95 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 7 banku bulegoak, 2 funerariak, 8 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 3 autoeskolak, 4 igeltseroak, 5 margolariak, 5 zurginak, 6 iturginak, 3 argiketariak, 1 eraikuntza enpresa, 15 ile apaindegiak, 1 albaitaria, 1 aldi baterako lan enpresa, 18 jatetxeak, 8 higiezinen agentziak, 3 tintoreriak eta 2 apaindegiak.[13]

2009an zeuden 67 establezimendu komertzialetatik, 2 supermerkatuak, 1 120 m2 baino gehiagoko denda zen, 3 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 8 okindegiak, 9 harategiak, 1 arraindegi zen, 6 liburu dendak, 17 arropa dendak, 4 etxerako tresna dendak, 3 zapata-dendak, 1 kirol-denda zen, 1 lur eta paretak apaintzeko denda zen, 4 drogeria, 1 lurrin-denda zen, 1 bitxi-denda zen eta 5 lore-dendak ziren.[14]

2000. urtean Charlieu udalerrian 7 nekazaritza-ustiategi zeuden.

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an tratamendu laburretarako ospitale 1 , iraupen erdiko (jarraipen eta errehabilitazio) tratamenduetarako ospitale 1 bat, osasun-zentro 1 bat, 3 botika eta 2 anbulantzia zegoen.

2009an haur-eskola 1 eta 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Charlieu udalerrian 2 Bigarren Hezkuntzako ikastetxe eta 2 hezkuntza orokorreko lizeo.Bigarren Hezkuntzako ikastetxeetan 1.107 ikasle zeuden eta hezkuntza orokorreko lizeoetan 636.

  1. ↑ Estazioko erregistroak 1993ko martxoaren 1an eta 2021ko martxoaren 31an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 2,6 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Charlieu », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  14. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]