Edukira joan

Charnas

Charnas
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Auvernia-Rodano-Alpeak
Departamendua Ardèche
BarrutiTournon-sur-Rhôneko barrutia
Kantonamenducanton of Serrières
Izen ofizialaCharnas
Posta kodea07340
Geografia
Koordenatuak45°20′11″N 4°44′37″E / 45.3364°N 4.7436°E / 45.3364; 4.7436
Mapa
Azalera5,39 km²
Altitudea141 m, 398 m eta 317 m
MugakideakFélines, Limony, Serrières, Vinzieux eta Maclas
Demografia
Biztanleria925 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 508 (%55,3) (%44,7) 410 alt_right
Dentsitatea172 bizt/km²
charnas.fr

Charnas Frantziako udalerri bat da Ardeche departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. Azken erroldaren arabera 925 biztanle zituen 5,4 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Félines, Limony, Serrières, Vinzieux eta Maclas.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
CharnasCharnas
Població amb 754 habitants (2000)Limony (2,0 km)
Població amb 1436 habitants (2000)Félines (2,5 km)
Població amb 1159 habitants (2000)Serrières (2,6 km)
Població amb 1828 habitants (2000)Sablons (2,9 km)
Població amb 356 habitants (2000)Vinzieux (3,5 km)
Població amb 504 habitants (2000)Peyraud (5,1 km)
Població amb 305 habitants (2000)Lupé (5,1 km)
Població amb 173 habitants (2000)Brossainc (5,2 km)
Població amb 535 habitants (2000)Malleval (5,5 km)
Població amb 1584 habitants (2000)Maclas (5,5 km)
Població amb 1945 habitants (2000)Peaugres (5,6 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima ozeaniko aldatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Csa motakoa da: Mediterraneoko klima epela, uda bero eta lehorrarekin[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima kontinentalaren eta mendiko klimaren arteko trantsizio-eremuan dago, eta erdiko Rodano haranako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko anplitude termiko handia (4-20 °C); aire lehorra urte osoan; mistral haize gogorra; prezipitazio handiak udazkenean)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2d zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 11,8 °C-koa da, 4,1 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 831 mm-koa da, urtarrilean 8,4 euri-egun eta uztailean 6,1 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Sablons_(Isère) udalerrian dago, 2,1 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 13,3 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 805,2 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 41,8 °C-koa da, 2025ko abuztuaren 12an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -22,3 °C-koa da, 1971ko urtarrilaren 6an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 12,0 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (21,6 °C) eta hotzena urtarrila (3,5 °C). Urteko prezipitazioa 950 mm-koa da; hilabeterik euritsuena urria da (137 mm) eta lehorrena otsaila (44 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,39 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (10,8 °C) baino 2,2 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2018, 2020, 2022, 2023 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (13,7 °C) eta hotzena 1963 (9,7 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Charnas)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 3.5 4.2 8.0 11.3 15.5 19.4 21.6 20.9 16.2 12.2 7.2 4.2 12.0
Pilatutako prezipitazioa (mm) 65 44 50 78 86 65 62 70 106 137 125 63 950
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (10,8 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+1,1+0,3+1,6+1,9+1,9+2,1+1,3+1,60,0+0,5+0,9+1,2
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 25 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (10,8 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea20030040050060070080090010001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 410 gizon, 508 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.98
0.00
 
90-94
 
0.00
1.22
 
85-89
 
3.15
0.00
 
80-84
 
6.10
1.22
 
75-79
 
0.00
6.34
 
70-74
 
1.97
1.22
 
65-69
 
2.95
11.22
 
60-64
 
5.12
10.00
 
55-59
 
8.07
7.56
 
50-54
 
11.22
6.34
 
45-49
 
8.07
4.88
 
40-44
 
3.94
6.34
 
35-39
 
8.07
6.34
 
30-34
 
5.12
5.12
 
25-29
 
1.97
2.44
 
20-24
 
1.97
3.66
 
15-19
 
5.12
11.22
 
10-14
 
7.09
12.44
 
5-9
 
10.04
2.44
 
0-4
 
9.06
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Charnas udalerrian 925 biztanle zeuden eta 358 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,58 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena seme-alabekin bizi ziren bikoteak ziren (% 37,4). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 20,4 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[10]

925biztanle
358elkarbizitza-unitate
2,58lagun elkarbizitza-unitateko
279familia
Udalerria
% 37
% 29
% 11
% 20
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 279 familia zeuden, eta horien artean seme-alabak etxean zituzten bikoteak ziren ugarienak (134). Guraso bakarreko 41 familietatik 41etan ama zen guraso bakarra. 130 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 47k seme-alaba bakarra zuten etxean, 67k bi, eta 36k hiru edo gehiago.[10]

104
134
41
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean130
Seme-alaba bat47
Bi seme-alaba67
Hiru seme-alaba31
Lau edo gehiago5

15 urte edo gehiago zituzten 714 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 1,0 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 60,0. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 91,1).[10]

Bakarrik bizi da
15-24% 1
25-39% 7
40-54% 3
55-64% 13
65-79% 22
80 +% 60
Bikotean bizi da
15-24% 15
25-39% 84
40-54% 91
55-64% 86
65-79% 75
80 +% 23

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 48,6 ezkonduta zegoen, eta beste % 23,5 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 14,1 izatezko bikotean eta % 9,4 PACS bidez lotuta). % 17,1 ezkongabeak ziren, % 5,3 alargunak eta % 5,3 dibortziatuak.[10]

Ezkonduta% 48,6
Ezkongabea% 17,1
Izatezko bikotean% 14,1
PACS bidez lotuta% 9,4
Dibortziatuta% 5,3
Alarguna% 5,3

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erdi-mailako lanbideak (% 31,8), erretiratuak (% 21,8), enplegatuak (% 17,3), eskulangileak (% 10,1). Talde nagusia (erdi-mailako lanbideak, % 31,8) Ardèche departamenduko batez bestekoaren (% 14,7) gainetik dago. 26 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 7,3).[10]

Udalerria
% 32
% 17
% 10
% 22
Ardèche
% 15
% 15
% 15
% 37
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 410 etxebizitza zeuden. Horietatik 356 egoitza nagusi ziren, 23 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 31 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (389), eta apartamentuak gutxi ziren (19). Egoitza nagusietatik 288 beren jabearen bizilekuak ziren, 65 alokairuan zeuden, 21 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 4 doan lagata.[11]

410etxebizitza
356egoitza nagusi
389etxe
19apartamentu

Etxebizitza multzoa

356
Egoitza nagusia (356)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (23)Hutsik (31)

Etxe mota

389
Etxea (389)Apartamentua (19)

Jabetza egoera

288
65
Jabeak (288)Alokairuan (65)HLM (21)Doan lagata (4)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 2006-2020 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (123).[11]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik40
1919-19459
1946-197017
1971-199064
1991-2005103
2006-2020123

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (201). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (127 etxebizitzatan). 311 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 116 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 226tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela1
2 gela10
3 gela31
4 gela113
5 gela edo gehiago201

Berogailu mota

78
127
115
Gas sarea (9)Fuel-olioa (78)Elektrizitatea (127)Gas botila (27)Bestelakoak (115)

Aparkalekua eta ibilgailuak

311aparkalekua
116ibilgailu 1
226ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 586 biztanleetatik 462 aktibo ziren (% 78,8), horietako 435 lanean (% 74,2) eta 28 langabezian (aktiboen % 6,1).

58615-64 urteko biztanle
% 78,8aktibo
% 74,2lanean
% 6,1langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 39,8
25-54 urte% 96,5
55-64 urte% 56,7
Gizonak% 76,0
Emakumeak% 81,9

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 15,8
BEPC, brebeta% 31,2
CAP-BEP% 9,6
Batxilergoa% 2,5
Goi-mailako +2% 4,1
Goi-mailako +3/4% 1,9
Goi-mailako +5% 0,0

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 6,1). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

124 ez-aktibotik 59 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 47,6), 40 erretiraturik zeuden (% 32,3) eta 25 bestelako ez-aktibo ziren (% 20,2).

Ez-aktiboak

% 48
% 32
% 20
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 40
% 27
% 21
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 118 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 435 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

118enplegu udalerrian
% 72,9soldatapeko
% 27,1ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 27.130 eurokoa zen.

27.130 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 24.820 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 22 komertzioetatik, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 4 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 3 finantziazio enpresak ziren, 2 higiezinen enpresak ziren, 2 zerbitzu enpresak ziren eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 6 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 1 zurgina, 1 argiketaria, 1 ile apaindegia, 1 jatetxe eta 1 higiezinen agentzia.[13]

2000. urtean Charnas udalerrian 31 nekazaritza-ustiategi zeuden, 221 hektarea erabiltzen.[14]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

  1. ↑ Estazioko erregistroak 1969ko maiatzaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 0,4 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Sablons », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  14. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]