Edukira joan

Charras

Charras
Charras
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Akitania Berria
Departamendua Charente
BarrutiAngoulêmeko barrutia
Kantonamenducanton of Montbron
Izen ofizialaCharras
Jatorrizko izenaCharras
Posta kodea16380
Geografia
Koordenatuak45°32′33″N 0°24′58″E / 45.5425°N 0.4161°E / 45.5425; 0.4161
Mapa
Azalera15,12 km²
Altitudea125 m, 202 m eta 157 m
MugakideakCombiers, Feuillade, Grassac, Mainzac, Rougnac eta Mareuil en Périgord
Demografia
Biztanleria346 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 172 (%50,6) (%49,4) 168 alt_right
Dentsitatea23 bizt/km²

Charras Frantziako udalerria da, Charente departamenduan dagoena, Poitou-Charentes eskualdean. Azken erroldaren arabera 346 biztanle zituen 15,1 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Combiers, Feuillade, Grassac, Mainzac, Rougnac eta Mareuil en Périgord.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
CharrasCharras
Població amb 522 habitants (2000)Rougnac (4,4 km)
Població amb 275 habitants (2000)Grassac (4,9 km)
Població amb 111 habitants (2000)Mainzac (5,4 km)
Població amb 116 habitants (2000)Combiers (5,6 km)
Població amb 81 habitants (2000)Les Graulges (5,6 km)
Població amb 113 habitants (2000)Hautefaye (6,1 km)
Població amb 246 habitants (2000)Édon (7,8 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima ozeaniko aldatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Csb motakoa da: Mediterraneoko klima epela, uda epel eta lehorrarekin[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeaniko aldatua du, eta Akitania eta Gaskoiniako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio ugariak udaberrian; uda beroa (19,5 °C); haize ahulak; ekaitzak maiz udan)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2b zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 12 °C-koa da, 2,2 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 946 mm-koa da, urtarrilean 12,1 euri-egun eta uztailean 7,1 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Saint-Martial-Viveyrol udalerrian dago, 21,9 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 13,3 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 862,3 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 41,7 °C-koa da, 2025ko abuztuaren 11an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -12,6 °C-koa da, 2012ko otsailaren 9an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 12,3 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (20,2 °C) eta hotzena urtarrila (5,3 °C). Urteko prezipitazioa 881 mm-koa da; hilabeterik euritsuena abendua da (100 mm) eta lehorrena uztaila (52 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,30 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (11,5 °C) baino 1,8 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2018, 2020, 2022, 2023 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (14,3 °C) eta hotzena 1963 (10,4 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Charras)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 5.3 5.7 8.7 11.1 14.9 18.4 20.2 20.1 16.4 12.9 8.4 5.8 12.3
Pilatutako prezipitazioa (mm) 85 64 61 73 74 70 52 58 69 79 96 100 881
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (11,5 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+0,80,0+1,3+1,0+1,4+1,3+0,6+1,30,0+0,6+0,9+0,8
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 25 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (11,5 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea2003004005006007008009001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 168 gizon, 172 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
2.98
 
95+
 
0.00
2.98
 
90-94
 
0.00
0.00
 
85-89
 
0.00
2.98
 
80-84
 
0.00
5.95
 
75-79
 
5.81
18.45
 
70-74
 
8.72
5.95
 
65-69
 
12.21
5.95
 
60-64
 
5.81
12.50
 
55-59
 
15.12
12.50
 
50-54
 
5.81
5.95
 
45-49
 
8.72
0.00
 
40-44
 
0.00
5.95
 
35-39
 
5.81
0.00
 
30-34
 
2.91
2.98
 
25-29
 
5.81
0.00
 
20-24
 
5.81
2.98
 
15-19
 
5.81
2.98
 
10-14
 
2.91
0.00
 
5-9
 
2.91
8.93
 
0-4
 
5.81
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Charras udalerrian 340 biztanle zeuden eta 160 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,12 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren (% 41,9). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 25,6 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[10]

340biztanle
160elkarbizitza-unitate
2,12lagun elkarbizitza-unitateko
124familia
Udalerria
% 19
% 42
% 13
% 26
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 124 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (72). Guraso bakarreko 21 familietatik 21etan ama zen guraso bakarra. 77 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.[10]

72
31
21
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 45,0), eskulangileak (% 13,1), erdi-mailako lanbideak (% 13,1), enplegatuak (% 9,4). Talde nagusia (erretiratuak, % 45,0) Charente departamenduko batez bestekoaren (% 36,4) gainetik dago. 10 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 6,2).[10]

Udalerria
% 13
% 9
% 13
% 45
Charente
% 13
% 15
% 17
% 36
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 228 etxebizitza zeuden. Horietatik 156 egoitza nagusi ziren, 48 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 24 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (193), eta apartamentuak gutxi ziren (33). Egoitza nagusietatik 133 beren jabearen bizilekuak ziren, 22 alokairuan zeuden, 8 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 1 doan lagata.[11]

228etxebizitza
156egoitza nagusi
193etxe
33apartamentu

Etxebizitza multzoa

156
48
24
Egoitza nagusia (156)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (48)Hutsik (24)

Etxe mota

193
33
Etxea (193)Apartamentua (33)

Jabetza egoera

133
22
Jabeak (133)Alokairuan (22)HLM (8)Doan lagata (1)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1919 aurretik artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (62).[11]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik62
1919-194514
1946-197013
1971-199023
1991-200516
2006-202028

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (84). 78 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 108 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 61 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 88tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela1
2 gela3
3 gela19
4 gela49
5 gela edo gehiago84

Berogailu mota

21
52
78
Fuel-olioa (21)Elektrizitatea (52)Gas botila (5)Bestelakoak (78)

Aparkalekua eta ibilgailuak

108aparkalekua
61ibilgailu 1
88ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 209 biztanleetatik 153 aktibo ziren (% 73,2), horietako 140 lanean (% 67,0) eta 13 langabezian (aktiboen % 8,5).

20915-64 urteko biztanle
% 73,2aktibo
% 67,0lanean
% 8,5langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 40,0
25-54 urte% 90,2
55-64 urte% 51,5
Gizonak% 77,2
Emakumeak% 69,4

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 0,0
BEPC, brebeta% 33,3
CAP-BEP% 4,0
Batxilergoa% 13,6
Goi-mailako +2% 11,5
Goi-mailako +3/4% 0,0
Goi-mailako +5% 0,0

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 8,5). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

56 ez-aktibotik 11 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 19,6), 23 erretiraturik zeuden (% 41,1) eta 22 bestelako ez-aktibo ziren (% 39,3).

Ez-aktiboak

% 20
% 41
% 39
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Udalerrian 45 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 140 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

45enplegu udalerrian
% 42,2soldatapeko
% 57,8ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 23.690 eurokoa zen.

23.690 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 24.850 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 14 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 3 eraikuntza enpresak ziren, 4 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 6 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 1 zurgina, 1 iturgina, 1 ile apaindegia, 1 jatetxe eta 1 tintoreria.[13]

2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen eta 1 okindegia zen.[14]

2000. urtean Charras udalerrian 13 nekazaritza-ustiategi zeuden, 576 hektarea erabiltzen.[15]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

  1. ↑ Estazioko erregistroak 1988ko apirilaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 3,0 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Saint-Martial Viveyrols », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  14. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  15. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]