Edukira joan

Chars

Chars
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Île-de-France
DepartamenduaSeine-et-Oise
AlkateaDanièle Roux (en) Itzuli
Izen ofizialaChars
Posta kodea95750
Geografia
Koordenatuak49°09′39″N 1°56′14″E / 49.1608°N 1.9372°E / 49.1608; 1.9372
Mapa
Azalera16,71 km²
Altitudea55 m, 174 m eta 100 m
MugakideakBouconvillers, Moussy, Lavilletertre, Le Bellay-en-Vexin, Brignancourt, Marines, Neuilly-en-Vexin eta Nucourt
Demografia
Biztanleria2.006 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 1.064 (%53) (%52,1) 1.046 alt_right
Dentsitatea120 bizt/km²
mairiechars95.fr

Chars Frantziako udalerria da, Val-d'Oise departamenduan dagoena, Île-de-France eskualdean. Azken erroldaren arabera 2.006 biztanle zituen 16,7 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Bouconvillers, Moussy, Lavilletertre, Le Bellay-en-Vexin, Brignancourt, Marines, Neuilly-en-Vexin eta Nucourt.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
CharsChars
Població amb 210 habitants (2000)Brignancourt (2,6 km)
Població amb 372 habitants (2000)Bouconvillers (3,1 km)
Població amb 158 habitants (2000)Moussy (3,2 km)
Població amb 3199 habitants (2000)Marines (3,7 km)
Població amb 604 habitants (2000)Santeuil (3,9 km)
Població amb 504 habitants (2000)Lavilletertre (4,0 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak Erdialdeko eta Iparraldeko lautaden klima ozeaniko degradatua du[1]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeanikoa du, eta Parisko arroaren hego-mendebaldeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio urriak, batez ere udaberrian (120-150 mm); negu hotza (3,5 °C))[2].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 10,8 °C-koa da, 14,6 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 703 mm-koa da, urtarrilean 10,6 euri-egun eta uztailean 7,8 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Boissy-l'Aillerie udalerrian dago, 10,3 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 11,2 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 635,8 mm-koa delarik[3]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 41,6 °C-koa da, 2019ko uztailaren 25an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -17,8 °C-koa da, 1985ko urtarrilaren 17an lortua[oh 1][3].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 10,7 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (18,6 °C) eta hotzena urtarrila (3,9 °C). Urteko prezipitazioa 750 mm-koa da; hilabeterik euritsuena abendua da (88 mm) eta lehorrena iraila (52 mm).[4]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,33 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (9,7 °C) baino 1,8 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2011, 2020, 2022, 2023 eta 2025. Urterik beroena 2020 izan zen (12,1 °C) eta hotzena 1963 (8,4 °C).[4]

    Datu klimatikoak (Chars)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 3.9 4.3 7.0 9.7 13.2 16.4 18.6 18.4 14.9 11.2 7.1 4.4 10.7
Pilatutako prezipitazioa (mm) 68 56 55 52 65 59 60 59 52 67 68 88 750
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (9,7 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+1,3+0,9+1,3+1,2+1,0+1,0+1,2+1,3+0,5+0,7+1,2+1,0
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 20 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (9,7 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[5]

BiztanleriaUrtea80010001200140016001800200022001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 968 gizon, 1.045 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.52
 
95+
 
0.48
0.52
 
90-94
 
0.96
1.55
 
85-89
 
1.91
1.55
 
80-84
 
2.39
1.03
 
75-79
 
2.49
3.10
 
70-74
 
3.35
4.65
 
65-69
 
2.87
5.17
 
60-64
 
5.84
8.37
 
55-59
 
5.26
6.10
 
50-54
 
4.78
8.16
 
45-49
 
9.86
4.55
 
40-44
 
6.99
10.12
 
35-39
 
6.51
6.51
 
30-34
 
7.94
7.23
 
25-29
 
5.74
3.00
 
20-24
 
5.65
8.57
 
15-19
 
7.27
6.92
 
10-14
 
7.27
4.44
 
5-9
 
6.51
7.95
 
0-4
 
5.93
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[6].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Chars udalerrian 1.924 biztanle zeuden eta 784 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,45 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena seme-alabekin bizi ziren bikoteak ziren (% 33,0). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 31,9 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[8]

1.924biztanle
784elkarbizitza-unitate
2,45lagun elkarbizitza-unitateko
524familia
Udalerria
% 33
% 21
% 13
% 32
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 524 familia zeuden, eta horien artean seme-alabak etxean zituzten bikoteak ziren ugarienak (259). Guraso bakarreko 100 familietatik 95etan ama zen guraso bakarra. 209 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 111k seme-alaba bakarra zuten etxean, 142k bi, eta 62k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 259 bikoteetatik 16tan (% 6,2) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[8]

165
259
100
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean209
Seme-alaba bat111
Bi seme-alaba142
Hiru seme-alaba33
Lau edo gehiago29

15 urte edo gehiago zituzten 1.626 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 2,4 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 27,8. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 73,7). 80 urte edo gehiagoko 97 biztanleetatik 66 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 31 kolektibitateren batean.[8]

Bakarrik bizi da
15-24% 2
25-39% 16
40-54% 12
55-64% 19
65-79% 25
80 +% 28
Bikotean bizi da
15-24% 4
25-39% 60
40-54% 74
55-64% 71
65-79% 65
80 +% 37

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 40,7 ezkonduta zegoen, eta beste % 17,0 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 9,7 izatezko bikotean eta % 7,3 PACS bidez lotuta). % 31,2 ezkongabeak ziren, % 6,1 alargunak eta % 5,0 dibortziatuak.[8]

Ezkonduta% 40,7
Ezkongabea% 31,2
Izatezko bikotean% 9,7
PACS bidez lotuta% 7,3
Alarguna% 6,1
Dibortziatuta% 5,0

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 26,7), erdi-mailako lanbideak (% 23,0), enplegatuak (% 17,5), eskulangileak (% 13,4). Talde nagusia (erretiratuak, % 26,7) Oise Harana departamenduko batez bestekoaren (% 22,5) gainetik dago. 5 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 0,6).[8]

Udalerria
% 11
% 23
% 17
% 13
% 27
Oise Harana
% 17
% 19
% 19
% 13
% 23
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 877 etxebizitza zeuden. Horietatik 779 egoitza nagusi ziren, 20 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 77 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (688), eta apartamentuak gutxi ziren (184). Egoitza nagusietatik 557 beren jabearen bizilekuak ziren, 202 alokairuan zeuden, 70 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 20 doan lagata.[9]

877etxebizitza
779egoitza nagusi
688etxe
184apartamentu

Etxebizitza multzoa

779
77
Egoitza nagusia (779)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (20)Hutsik (77)

Etxe mota

688
184
Etxea (688)Apartamentua (184)

Jabetza egoera

557
202
70
Jabeak (557)Alokairuan (202)HLM (70)Doan lagata (20)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1919 aurretik artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (209).[9]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik209
1919-194577
1946-1970128
1971-1990149
1991-200565
2006-2020144

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (342). Gas sarea zen berogailu mota nagusia (335 etxebizitzatan). 542 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 335 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 366tan bi edo gehiago.[9]

Gela kopurua

1 gela15
2 gela94
3 gela148
4 gela181
5 gela edo gehiago342

Berogailu mota

335
332
80
Gas sarea (335)Fuel-olioa (24)Elektrizitatea (332)Gas botila (8)Bestelakoak (80)

Aparkalekua eta ibilgailuak

542aparkalekua
335ibilgailu 1
366ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 1.287 biztanleetatik 1.011 aktibo ziren (% 78,6), horietako 932 lanean (% 72,4) eta 79 langabezian (aktiboen % 7,8).

1.28715-64 urteko biztanle
% 78,6aktibo
% 72,4lanean
% 7,8langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 43,0
25-54 urte% 92,5
55-64 urte% 68,0
Gizonak% 79,6
Emakumeak% 77,5

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 13,2
BEPC, brebeta% 8,1
CAP-BEP% 12,9
Batxilergoa% 6,5
Goi-mailako +2% 5,6
Goi-mailako +3/4% 1,5
Goi-mailako +5% 8,3

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 7,8). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

276 ez-aktibotik 125 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 45,3), 58 erretiraturik zeuden (% 21,0) eta 93 bestelako ez-aktibo ziren (% 33,7).

Ez-aktiboak

% 45
% 21
% 34
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 14
% 30
% 33
% 15
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 450 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 932 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

450enplegu udalerrian
% 86,2soldatapeko
% 14,0ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 28.680 eurokoa zen.

28.680 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 25.890 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 72 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 3 janari enpresak ziren, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 10 eraikuntza enpresak ziren, 9 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 6 garraio enpresak ziren, 4 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 4 finantziazio enpresak ziren, 5 higiezinen enpresak ziren, 4 zerbitzu enpresak ziren, 13 administrazio publikoko enpresak ziren eta 8 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[10]

2009an zeuden norbanakoentzako 19 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 2 igeltseroak, 1 margolaria, 2 zurginak, 2 iturginak, 1 argiketaria, 3 ile apaindegiak, 3 jatetxeak eta 3 higiezinen agentziak.[11]

2009an zeuden 6 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 2 okindegiak, 2 harategiak eta 1 lore-denda zen.[12]

2000. urtean Chars udalerrian 7 nekazaritza-ustiategi zeuden, 453 hektarea erabiltzen.[13]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.

2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen. Chars udalerrian lizeo teknologiko bat zegoen 503 ikaslekin.

  1. ↑ Estazioko erregistroak 1946ko azaroaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 3,3 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  3. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Pontoise - Aero », fiche climatologique. .
  4. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  5. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  6. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  7. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  8. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  9. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  11. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  12. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  13. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]