Edukira joan

Chatelay

Chatelay
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Borgoina-Franche-Comté
Departamendua Jura
BarrutiDoleko barrutia
Kantonamenducanton of Montbarrey
Izen ofizialaChatelay
Posta kodea39380
Geografia
Koordenatuak47°01′43″N 5°42′07″E / 47.0286°N 5.7019°E / 47.0286; 5.7019
Mapa
Azalera13,07 km²
Altitudea223 m, 259 m eta 248 m
MugakideakÉtrepigney, Chissey-sur-Loue eta Germigney
Demografia
Biztanleria99 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 54 (%50,5) (%49,5) 53 alt_right
Dentsitatea8 bizt/km²
chatelay-jura.fr eta chatelay-jura.fr

Chatelay Frantziako udalerria da, Jura departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. Azken erroldaren arabera 99 biztanle zituen 13,1 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Étrepigney, Chissey-sur-Loue eta Germigney.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
ChatelayChatelay
Població amb 83 habitants (2000)Germigney (1,1 km)
Població amb 318 habitants (2000)Santans (3,0 km)
Població amb 409 habitants (2000)Chamblay (3,5 km)
Població amb 183 habitants (2000)Écleux (4,3 km)
Població amb 334 habitants (2000)Ounans (4,6 km)
Població amb 342 habitants (2000)Montbarrey (4,6 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima erdikontinental eta mendi-ertzetako klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima kontinental du, eta Jurako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio handiak urte osoan (1000-1500 mm/urte); negu gogorra; eguzkialdi eskasa)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 10,6 °C-koa da, 17,2 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1129 mm-koa da, urtarrilean 12,5 euri-egun eta uztailean 9,3 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Arc-et-Senans udalerrian dago, 6,1 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 11,7 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1182,8 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 41,5 °C-koa da, 2003ko abuztuaren 13an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -25 °C-koa da, 1971ko urtarrilaren 2an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 11,3 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (20,5 °C) eta hotzena urtarrila (2,8 °C). Urteko prezipitazioa 1061 mm-koa da; hilabeterik euritsuena azaroa da (109 mm) eta lehorrena otsaila (74 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,23 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (10,5 °C) baino 1,4 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2014, 2020, 2022, 2023 eta 2025. Urterik beroena 2023 izan zen (12,6 °C) eta hotzena 1963 (9,7 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Chatelay)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 2.8 3.6 7.2 10.7 14.8 18.5 20.5 19.9 15.6 11.4 6.5 3.6 11.3
Pilatutako prezipitazioa (mm) 81 74 76 83 101 84 83 86 87 105 109 94 1061
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (10,5 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+0,90,0+1,0+1,1+1,2+1,4+0,9+1,2−0,3+0,1+0,7+0,9
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 25 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (10,5 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea60901201501802102402703001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 53 gizon, 54 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
0.00
0.00
 
85-89
 
0.00
0.00
 
80-84
 
0.00
11.32
 
75-79
 
11.11
0.00
 
70-74
 
0.00
0.00
 
65-69
 
0.00
32.08
 
60-64
 
11.11
0.00
 
55-59
 
0.00
11.32
 
50-54
 
0.00
0.00
 
45-49
 
11.11
11.32
 
40-44
 
11.11
0.00
 
35-39
 
11.11
11.32
 
30-34
 
11.11
11.32
 
25-29
 
0.00
0.00
 
20-24
 
11.11
0.00
 
15-19
 
0.00
0.00
 
10-14
 
11.11
0.00
 
5-9
 
11.11
11.32
 
0-4
 
0.00
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Chatelay udalerrian 99 biztanle zeuden eta 50 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 1,98 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Horietatik 22 kide bakarrekoak ziren, 11 etxean seme-alabarik ez zuten bikoteek osatuak eta 11 seme-alabekin bizi ziren bikoteek. Datuok erroldaren laginketan oinarritzen direnez, udalerri honetako kopuruak biribilduta daude eta zehaztasun mugatukoak dira.[10]

99biztanle
50elkarbizitza-unitate
1,98lagun elkarbizitza-unitateko
28familia
11Bikotea seme-alabekin
11Bikotea seme-alabarik gabe etxean
6Guraso bakarrekoak
22Kide bakarrekoa
Laginketan oinarritutako datuak, biribilduta; ez dira ehunekotan adierazten.

Udalerrian 28 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (11). 11 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.[10]

11
11
6
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra

2023 erroldaren arabera, udalerrian 60 etxebizitza zeuden. Horietatik 48 egoitza nagusi ziren, 7 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 5 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (54), eta apartamentuak gutxi ziren (5). Egoitza nagusietatik 37 beren jabearen bizilekuak ziren, 11 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 0 doan lagata.[11]

60etxebizitza
48egoitza nagusi
54etxe
5apartamentu

Etxebizitza multzoa

48
7
5
Egoitza nagusia (48)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (7)Hutsik (5)

Etxe mota

54
5
Etxea (54)Apartamentua (5)

Jabetza egoera

37
11
Jabeak (37)Alokairuan (11)

Eraikuntza garaia

1919 aurretik12
1919-19453
1946-19703
1971-199014
1991-20058
2006-20206

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (28). 23 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 43 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 21 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 24tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela0
2 gela4
3 gela5
4 gela11
5 gela edo gehiago28

Berogailu mota

13
12
23
Fuel-olioa (13)Elektrizitatea (12)Bestelakoak (23)

Aparkalekua eta ibilgailuak

43aparkalekua
21ibilgailu 1
24ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 59 biztanleetatik 50 aktibo ziren (% 84,7), horietako 47 lanean (% 79,7) eta 4 langabezian (aktiboen % 8,0).

5915-64 urteko biztanle
% 84,7aktibo
% 79,7lanean
% 8,0langabezia-tasa

9 ez-aktibotik 1 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 11,1), 5 erretiraturik zeuden (% 55,6) eta 3 bestelako ez-aktibo ziren (% 33,3).

Ez-aktiboak

% 11
% 56
% 33
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Udalerrian 13 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 47 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

13enplegu udalerrian
% 46,2soldatapeko
% 53,8ez-soldatapeko

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 57 ziren, horien artean 42 aktiboak ziren eta 15 inaktiboak ziren. 42 pertsona aktiboetatik 38 lanean zeuden (24 gizon eta 14 emakume) eta 4 langabezian zeuden (1 gizon eta 3 emakume). 15 pertsona inaktiboetatik 4 erretiraturik zeuden, 4 ikasten zeuden eta 7 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.[12]

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 3 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.[13]

2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra igeltseroa zen.[14]

2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra kirol-denda bat zen.[15]

2000. urtean Chatelay udalerrian 3 nekazaritza-ustiategi zeuden.

  1. ↑ Estazioko erregistroak 1944ko urtarrilaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 3,3 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Arc-et-Senans », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Emploi et population active 1999 et 2007
  13. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  14. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  15. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]