Chelles
| Chelles Chelles | |||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Frantziako udalerria | |||||||||||
 | |||||||||||
| |||||||||||
| Administrazioa | |||||||||||
| Estatu burujabe |  Frantzia | ||||||||||
| Frantziaren banaketa administratiboa | metropolitar Frantzia | ||||||||||
| Eskualdea |  Île-de-France | ||||||||||
| Departamendua |  Sena eta Marne | ||||||||||
| Barruti | Torcyko barrutia | ||||||||||
| Alkatea | Jean-Paul Planchou | ||||||||||
| Izen ofiziala | Chelles | ||||||||||
| Jatorrizko izena | Chelles | ||||||||||
| Posta kodea | 77500 | ||||||||||
| Geografia | |||||||||||
| Koordenatuak | 48°52′43″N 2°35′20″E / 48.8786°N 2.5889°E | ||||||||||
 | |||||||||||
 | |||||||||||
| Azalera | 15,9 km² | ||||||||||
| Altitudea | 45 m, 36 m, 106 m eta 53 m | ||||||||||
| Mugakideak | Champs-sur-Marne, Coubron, Montfermeil, Gagny, Gournay-sur-Marne, Noisiel, Vaires-sur-Marne, Brou-sur-Chantereine, Le Pin eta Courtry | ||||||||||
| Demografia | |||||||||||
| Biztanleria | 54.620 (2023ko urtarrilaren 1a) | ||||||||||
| |||||||||||
| Dentsitatea | 3.435 bizt/km² | ||||||||||
| Informazio gehigarria | |||||||||||
| Hiri senidetuak | Lindau | ||||||||||
| chelles.fr | |||||||||||
.svg)
Chelles Frantziako udalerria da, Sena eta Marne departamenduan dagoena, Île-de-France eskualdean. Azken erroldaren arabera 54.620 biztanle zituen 15,9 km²-ko azaleran.
Geografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Udalerri mugakideak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Honako udalerri hauek ditu mugakide: Champs-sur-Marne, Coubron, Montfermeil, Gagny, Gournay-sur-Marne, Noisiel, Vaires-sur-Marne, Brou-sur-Chantereine, Le Pin eta Courtry.
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Chelles
Gournay-sur-Marne (2,3 km)Brou-sur-Chantereine (2,6 km)
Montfermeil (2,9 km)Champs-sur-Marne (3,2 km)Vaires-sur-Marne (3,5 km)Courtry (4,1 km)Coubron (4,1 km)Noisiel (4,1 km)Gagny (4,3 km)Clichy-sous-Bois (4,5 km)Le Pin (4,7 km)Noisy-le-Grand (4,7 km)Neuilly-sur-Marne (5,4 km)Torcy (5,5 km)Lognes (5,5 km)Villevaudé (5,9 km)Le Raincy (6,0 km)Klima
[aldatu | aldatu iturburu kodea]CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak Erdialdeko eta Iparraldeko lautaden klima ozeaniko degradatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeaniko aldatua du, eta Parisko arroaren hego-mendebaldeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio urriak, batez ere udaberrian (120-150 mm); negu hotza (3,5 °C))[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1a zonan dago[4].
1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 11,3 °C-koa da, 15,3 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 687 mm-koa da, urtarrilean 10,3 euri-egun eta uztailean 7,7 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Neuilly-sur-Marne udalerrian dago, 3,5 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 12,3 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 721,2 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 42,5 °C-koa da, 2019ko uztailaren 25an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -17 °C-koa da, 1985ko urtarrilaren 17an lortua[oh 1][5].
Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 11,7 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (20,0 °C) eta hotzena urtarrila (4,5 °C). Urteko prezipitazioa 711 mm-koa da; hilabeterik euritsuena abendua da (74 mm) eta lehorrena apirila (50 mm).[6]
1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,29 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (10,8 °C) baino 1,7 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2018, 2020, 2022, 2023 eta 2024. Urterik beroena 2020 izan zen (13,1 °C) eta hotzena 1963 (9,4 °C).[6]
 Datu klimatikoak (Chelles)  | |||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Hila | Urt | Ots | Mar | Api | Mai | Eka | Uzt | Abu | Ira | Urr | Aza | Abe | Urtekoa |
| Batez besteko tenperatura (ºC) | 4.5 | 4.9 | 7.9 | 10.9 | 14.5 | 17.8 | 20.0 | 19.5 | 15.6 | 11.9 | 7.6 | 5.0 | 11.7 |
| Pilatutako prezipitazioa (mm) | 58 | 52 | 51 | 50 | 67 | 60 | 60 | 62 | 54 | 61 | 62 | 74 | 711 |
| Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua | |||||||||||||
Demografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Biztanleria
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]
| Biztanleria-piramidea 2022 Guztira: 25.929 gizon, 28.424 emakume | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8]. | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Hazkunde begetatiboa | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
|
Familiak eta etxeguneak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2023 erroldaren arabera, Chelles udalerrian 54.367 biztanle zeuden eta 22.950 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,37 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 36,3), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[10]
Udalerrian 14.526 familia zeuden, eta horien artean seme-alabak etxean zituzten bikoteak ziren ugarienak (6.950). Guraso bakarreko 2.889 familietatik 2.398etan ama zen guraso bakarra. 5.828 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 3.404k seme-alaba bakarra zuten etxean, 3.334k bi, eta 1.961k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 6.950 bikoteetatik 634tan (% 9,1) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[10]
15 urte edo gehiago zituzten 43.464 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 5,7 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 47,6. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 72,2). 80 urte edo gehiagoko 2.467 biztanleetatik 2.342 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 125 kolektibitateren batean.[10]
15 urte edo gehiagoko biztanleen % 42,8 ezkonduta zegoen, eta beste % 14,1 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 9,8 izatezko bikotean eta % 4,3 PACS bidez lotuta). % 31,3 ezkongabeak ziren, % 5,7 alargunak eta % 6,1 dibortziatuak.[10]
Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 25,8), enplegatuak (% 18,3), erdi-mailako lanbideak (% 17,6), goi-mailako langileak (% 16,9). Talde nagusia (erretiratuak, % 25,8) Sena eta Marne departamenduko batez bestekoaren (% 24,1) gainetik dago. Ez zen nekazaririk erregistratu erreferentziazko pertsona gisa.[10]
Taula osoa: elkarbizitza-unitateak eta familiak, 2023 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Etxebizitza
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2023 erroldaren arabera, udalerrian 24.563 etxebizitza zeuden. Horietatik 22.842 egoitza nagusi ziren, 337 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 1.384 hutsik zeuden. Apartamentuak ziren nagusi (14.069), etxeak baino gehiago (10.152). Egoitza nagusietatik 12.714 beren jabearen bizilekuak ziren, 9.705 alokairuan zeuden, 4.835 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 423 doan lagata.[11]
Etxebizitza multzoa
Etxe mota
Jabetza egoera
Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (7.251).[11]
Eraikuntza garaia
Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (6.282). Gas sarea zen berogailu mota nagusia (12.543 etxebizitzatan). 16.310 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 11.715 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 5.947tan bi edo gehiago.[11]
Gela kopurua
Berogailu mota
Aparkalekua eta ibilgailuak
Taula osoa: etxebizitzak, 2023 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Ekonomia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Enplegua
2023 urtean 15-64 urteko 34.525 biztanleetatik 26.539 aktibo ziren (% 76,9), horietako 23.525 lanean (% 68,1) eta 3.014 langabezian (aktiboen % 11,4).
Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).
Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera
Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 11,4). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.
7.986 ez-aktibotik 3.676 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 46,0), 1.424 erretiraturik zeuden (% 17,8) eta 2.886 bestelako ez-aktibo ziren (% 36,1).
Ez-aktiboak
Lanbide-kategoria[oh 4]
Udalerrian 14.920 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 23.525 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]
Diru sarrerak
2023 urtean, diru-sarreren mediana 26.290 eurokoa zen, eta biztanleen % 18 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).
Departamenduarekiko konparaketa xehea |
|---|
|
Pobrezia-tasa adinaren arabera (departamendua) Pobrezia-tasa etxebizitza-erregimenaren arabera (departamendua) Eskuragarri dagoen errentaren osaera (departamendua) INSEEk «eskuragarri dagoen errenta» horrela eraikitzen du: jarduera-errenta + pentsioak + ondarea + gizarte-prestazioak (batuz % 100 baino gehiago ematen dute) ken zuzeneko zergak (batez ere errentaren gaineko zerga). Jarduera-errenta zatitzen bada: soldatak % 74,7, ez-soldatapekoen errenta % 3,7, langabezia-sariak % 2,4. |
Ekonomia jarduerak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2007an zeuden 2.212 komertzioetatik, 16 erauzte enpresak ziren, 23 janari enpresak ziren, 19 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 3 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresak ziren, 96 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 365 eraikuntza enpresak ziren, 558 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 144 garraio enpresak ziren, 100 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 64 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 90 finantziazio enpresak ziren, 92 higiezinen enpresak ziren, 260 zerbitzu enpresak ziren, 250 administrazio publikoko enpresak ziren eta 132 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[12]
2009an zeuden norbanakoentzako 577 zerbitzu publikoetatik, 1 poliziaren kaserna zen, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa, 1 lan bilaketa bulegoa, 1 jendarmeria, 3 posta bulegoak, 23 banku bulegoak, 4 funerariak, 34 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 3 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekuak, 4 ibilgailuen alokairu bulegoak, 6 autoeskolak, 59 igeltseroak, 64 margolariak, 39 zurginak, 62 iturginak, 50 argiketariak, 37 eraikuntza enpresak, 40 ile apaindegiak, 5 albaitariak, 4 aldi baterako lan enpresak, 79 jatetxeak, 34 higiezinen agentziak, 7 tintoreriak eta 16 apaindegiak.[13]
2009an zeuden 187 establezimendu komertzialetatik, 1 hipermerkatu zen, 6 supermerkatuak, 3 brikolaje denda handika, 5 120 m2 baino gehiagoko dendak, 16 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 19 okindegiak, 16 harategiak, 2 kongelatu-dendak, 1 arraindegi zen, 4 liburu dendak, 40 arropa dendak, 7 etxerako tresna dendak, 7 zapata-dendak, 7 elektrotresna dendak, 13 altzari dendak, 7 kirol-dendak, 1 lur eta paretak apaintzeko denda zen, 6 drogeria, 4 lurrin-dendak, 8 bitxi-dendak eta 14 lore-dendak ziren.[14]
2000. urtean Chelles udalerrian 4 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2009an 2 psikiatriko, 15 botika eta 7 anbulantzia zegoen.
2009an 16 haur-eskola eta 15 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Chelles udalerrian 5 Bigarren Hezkuntzako ikastetxe, 3 hezkuntza orokorreko lizeo eta 1lizeo teknologikoaBigarren Hezkuntzako ikastetxeetan 2.687 ikasle zeuden, Hezkuntza orokorreko lizeoetan ez zegoen 2.410 eta lizeo teknologikoetan 888.
Oharrak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ Estazioko erregistroak 1981ko urtarrilaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
- ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 1,6 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
- ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
- ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
- ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501 doi:..
- ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116 doi:..
- ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
- ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
- 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Neuilly-sur-M. », fiche climatologique. .
- 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
- ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
- ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
- ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
- 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
- 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
- ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
- ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
- ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
Kanpo estekak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- (Frantsesez)Résumé statistique INSEEren udalerriko estatistiken laburpena.
- (Frantsesez)Évolution et structure de la population INSEEren udalerriko datuen fitxa.
- (Frantsesez)France par comune Frantziako udalerri guztietako datu zehatzak mapa baten bitartez eskuragarri.
Datuak: Q272916
Multimedia: Chelles (Seine-et-Marne) / Q272916