Edukira joan

Compains

Wikipedia, Entziklopedia askea

{{Frantziako udalerri infotaula INSEE | izena= Compains | armarria= | irudia = 64 Cabanes de Brion.JPG | irudiaren testua = | ofiziala = Compains | kokapena = Okzitania | nazionalitatea = Okzitania | dn = 45.441501 | de = 2.927474 | kantonamendua = [[ insee=63117|cp=63610|maire=Catherine Larnaudie|mandat=[[2008ko kantonamendua| insee=63117|cp=63610|maire=Catherine Larnaudie|mandat=2008 | INSEE = 63117 | postakodea = 63610 | dirigent_tipus1 = Batlle | alkatea = Catherine Larnaudie | azalera = 50 | web = }} Compains (frantsesez eta ofizialki: Compains) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Puy-de-Dôme departamenduan dago, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. Azken erroldaren arabera 125 biztanle zituen 50,2 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Besse-et-Saint-Anastaise, Égliseneuve-d'Entraigues, Espinchal, La Godivelle, Roche-Charles-la-Mayrand, Saint-Alyre-ès-Montagne eta Valbeleix.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
CompainsCompains
Població amb 153 habitants (2000)Valbeleix (5,5 km)
Població amb 22 habitants (2000)La Godivelle (5,9 km)
Població amb 104 habitants (2000)Espinchal (6,5 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak mendiko klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Massif Centraleko mendebaldea eta ipar-mendebaldeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 900-1500 mm artekoa, gehiena udazkenean eta neguan)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 7,6 °C-koa da, 15,2 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1140 mm-koa da, urtarrilean 11,8 euri-egun eta uztailean 8,5 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Anzat-le-Luguet udalerrian dago, 15 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 7,5 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1207,2 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 33,8 °C-koa da, 2023ko abuztuaren 23an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -18,4 °C-koa da, 2012ko otsailaren 4an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 7,0 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (15,2 °C) eta hotzena otsaila (−0,1 °C). Urteko prezipitazioa 1561 mm-koa da; hilabeterik euritsuena abendua da (169 mm) eta lehorrena uztaila (106 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,36 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (6,1 °C) baino 1,9 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2020, 2022, 2023, 2024 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (8,9 °C) eta hotzena 1963 (5,1 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Compains)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 0.1 -0.1 2.7 5.4 9.5 13.3 15.2 15.0 11.0 7.9 3.4 1.1 7.0
Pilatutako prezipitazioa (mm) 143 122 121 127 133 114 106 107 125 134 161 169 1561
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (6,1 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+0,8+0,1+1,5+1,6+1,8+1,9+1,1+1,4−0,3+0,2+0,8+0,9
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: −5 / 20 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (6,1 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea0200400600800100012001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 60 gizon, 60 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
0.00
0.00
 
85-89
 
8.33
8.33
 
80-84
 
8.33
8.33
 
75-79
 
16.67
8.33
 
70-74
 
16.67
16.67
 
65-69
 
8.33
16.67
 
60-64
 
8.33
16.67
 
55-59
 
8.33
0.00
 
50-54
 
8.33
0.00
 
45-49
 
8.33
0.00
 
40-44
 
0.00
0.00
 
35-39
 
0.00
0.00
 
30-34
 
0.00
0.00
 
25-29
 
0.00
8.33
 
20-24
 
0.00
8.33
 
15-19
 
8.33
8.33
 
10-14
 
0.00
0.00
 
5-9
 
0.00
0.00
 
0-4
 
0.00
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Compains udalerrian 125 biztanle zeuden eta 68 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 1,84 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Horietatik 26 kide bakarrekoak ziren, 26 etxean seme-alabarik ez zuten bikoteek osatuak eta 5 seme-alabekin bizi ziren bikoteek. Datuok erroldaren laginketan oinarritzen direnez, udalerri honetako kopuruak biribilduta daude eta zehaztasun mugatukoak dira.[10]

125biztanle
68elkarbizitza-unitate
1,84lagun elkarbizitza-unitateko
42familia
5Bikotea seme-alabekin
26Bikotea seme-alabarik gabe etxean
10Guraso bakarrekoak
26Kide bakarrekoa
Laginketan oinarritutako datuak, biribilduta; ez dira ehunekotan adierazten.

Udalerrian 42 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (26). Guraso bakarreko 10 familietatik 10etan ama zen guraso bakarra. 31 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.[10]

26
5
10
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra

2023 erroldaren arabera, udalerrian 171 etxebizitza zeuden. Talderik handiena bigarren egoitza edo noizbehinkakoa ziren (72), 65 egoitza nagusiekin alderatuta eta 33 hutsik. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (158), eta apartamentuak gutxi ziren (11). Egoitza nagusietatik 54 beren jabearen bizilekuak ziren, 9 alokairuan zeuden, 1 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 2 doan lagata.[11]

171etxebizitza
65egoitza nagusi
158etxe
11apartamentu

Etxebizitza multzoa

65
72
33
Egoitza nagusia (65)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (72)Hutsik (33)

Etxe mota

158
Etxea (158)Apartamentua (11)

Jabetza egoera

54
9
Jabeak (54)Alokairuan (9)HLM (1)Doan lagata (2)

Eraikuntza garaia

1919 aurretik32
1919-19457
1946-19708
1971-19906
1991-20054
2006-20206

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (27). 39 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 46 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 35 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 25tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela2
2 gela5
3 gela11
4 gela20
5 gela edo gehiago27

Berogailu mota

11
12
39
Fuel-olioa (11)Elektrizitatea (12)Gas botila (3)Bestelakoak (39)

Aparkalekua eta ibilgailuak

46aparkalekua
35ibilgailu 1
25ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 74 biztanleetatik 58 aktibo ziren (% 78,4), horietako 53 lanean (% 71,6) eta 5 langabezian (aktiboen % 8,6).

7415-64 urteko biztanle
% 78,4aktibo
% 71,6lanean
% 8,6langabezia-tasa

16 ez-aktibotik 5 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 31,2), 8 erretiraturik zeuden (% 50,0) eta 3 bestelako ez-aktibo ziren (% 18,8).

Ez-aktiboak

% 31
% 50
% 19
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Udalerrian 44 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 53 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

44enplegu udalerrian
% 29,5soldatapeko
% 70,5ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 25.840 eurokoa zen.

25.840 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 26.040 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 12 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 2 eraikuntza enpresak ziren, 8 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 5 zerbitzu publikoetatik, 1 margolaria zen, 1 zurgina eta 3 jatetxeak.[13]

2000. urtean Compains udalerrian 23 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.995 hektarea erabiltzen.[14]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

  1. ↑ Estazioko erregistroak 2006ko abenduaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 2,1 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Anzat-le-Luguet_sapc », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  14. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]