Edukira joan

Cudos

Cudos
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Akitania Berria
Departamendua Gironda
BarrutiLangoneko barrutia
Kantonamenducanton of Bazas
Izen ofizialaCudos
Posta kodea33430
Geografia
Koordenatuak44°23′20″N 0°13′10″W / 44.3889°N 0.2194°W / 44.3889; -0.2194
Mapa
Azalera34,21 km²
Altitudea60 m, 133 m eta 104 m
MugakideakSauviac, Bazas, Bernos-Beaulac, Birac, Escaudes, Lavazan, Lerm-et-Musset eta Marimbault
Demografia
Biztanleria793 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 396 (%50,3) (%49,7) 391 alt_right
Dentsitatea23 bizt/km²
cudos.fr

Cudos (frantsesez eta ofizialki: Cudos) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Gironda departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. Azken erroldaren arabera 793 biztanle zituen 34,2 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Sauviac, Bazas, Bernos-Beaulac, Birac, Escaudes, Lavazan, Lerm-et-Musset eta Marimbault.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
CudosCudos
Població amb 323 habitants (2000)Sauviac (3,4 km)
Població amb 142 habitants (2000)Marimbault (4,8 km)
Població amb 4596 habitants (2000)Bazas (5,0 km)
Població amb 292 habitants (2000)Saint-Côme (5,5 km)
Població amb 239 habitants (2000)Pompéjac (6,0 km)
Població amb 223 habitants (2000)Birac (7,4 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak Hego-mendebaldeko arroko klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfa motakoa da: klima epela, uda beroa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeanikoa du, eta Akitania eta Gaskoiniako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio ugariak udaberrian; uda beroa (19,5 °C); haize ahulak; ekaitzak maiz udan)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 13,4 °C-koa da, 14,5 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 892 mm-koa da, urtarrilean 10,9 euri-egun eta uztailean 6,9 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Casats udalerrian dago, 8,7 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 13,7 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 825,5 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 42,2 °C-koa da, 2025ko abuztuaren 11an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -11,6 °C-koa da, 2012ko otsailaren 9an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 13,0 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (20,9 °C) eta hotzena urtarrila (5,8 °C). Urteko prezipitazioa 857 mm-koa da; hilabeterik euritsuena azaroa da (95 mm) eta lehorrena uztaila (48 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,34 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (11,9 °C) baino 2,0 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2020, 2022, 2023, 2024 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (15,0 °C) eta hotzena 1980 (11,0 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Cudos)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 5.8 6.5 9.4 11.9 15.7 19.1 20.9 20.8 17.2 13.7 9.1 6.5 13.0
Pilatutako prezipitazioa (mm) 82 62 64 81 75 65 48 59 67 72 95 88 857
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (11,9 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+1,1+0,4+1,6+1,2+1,6+1,5+0,9+1,5+0,2+0,9+1,2+1,2
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 25 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (11,9 °C)
+4 °C−4 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea50060070080090010001100120013001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 391 gizon, 396 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
1.28
 
90-94
 
1.52
0.00
 
85-89
 
1.52
1.28
 
80-84
 
4.04
2.56
 
75-79
 
4.04
5.12
 
70-74
 
4.04
6.65
 
65-69
 
2.53
4.09
 
60-64
 
6.57
14.07
 
55-59
 
10.35
11.51
 
50-54
 
11.11
5.12
 
45-49
 
9.60
6.39
 
40-44
 
7.07
1.28
 
35-39
 
3.79
5.37
 
30-34
 
4.55
8.44
 
25-29
 
3.79
3.32
 
20-24
 
1.01
6.14
 
15-19
 
9.60
7.67
 
10-14
 
4.55
6.39
 
5-9
 
5.81
3.32
 
0-4
 
4.55
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Cudos udalerrian 787 biztanle zeuden eta 371 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,12 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren (% 40,4). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 30,2 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[10]

787biztanle
371elkarbizitza-unitate
2,12lagun elkarbizitza-unitateko
259familia
Udalerria
% 24
% 40
% 30
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 259 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (150). Guraso bakarreko 20 familietatik 15etan ama zen guraso bakarra. 165 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 46k seme-alaba bakarra zuten etxean, 37k bi, eta 11k hiru edo gehiago.[10]

150
89
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean165
Seme-alaba bat46
Bi seme-alaba37
Hiru seme-alaba11
Lau edo gehiago0

15 urte edo gehiago zituzten 687 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 1,2 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 39,5. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 79,9).[10]

Bakarrik bizi da
15-24% 1
25-39% 7
40-54% 9
55-64% 23
65-79% 21
80 +% 39
Bikotean bizi da
15-24% 6
25-39% 75
40-54% 80
55-64% 71
65-79% 74
80 +% 47

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 47,3 ezkonduta zegoen, eta beste % 17,8 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 11,8 izatezko bikotean eta % 6,0 PACS bidez lotuta). % 21,4 ezkongabeak ziren, % 5,5 alargunak eta % 8,0 dibortziatuak.[10]

Ezkonduta% 47,3
Ezkongabea% 21,4
Izatezko bikotean% 11,8
Dibortziatuta% 8,0
PACS bidez lotuta% 6,0
Alarguna% 5,5

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 37,2), enplegatuak (% 16,4), eskulangileak (% 15,1), erdi-mailako lanbideak (% 14,8). Talde nagusia (erretiratuak, % 37,2) Gironda departamenduko batez bestekoaren (% 27,8) gainetik dago. 5 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 1,3).[10]

Udalerria
% 8
% 15
% 16
% 15
% 37
Gironda
% 15
% 17
% 16
% 12
% 28
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 411 etxebizitza zeuden. Horietatik 364 egoitza nagusi ziren, 20 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 28 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (406), eta apartamentuak gutxi ziren (5). Egoitza nagusietatik 283 beren jabearen bizilekuak ziren, 76 alokairuan zeuden, 19 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 5 doan lagata.[11]

411etxebizitza
364egoitza nagusi
406etxe
5apartamentu

Etxebizitza multzoa

364
Egoitza nagusia (364)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (20)Hutsik (28)

Etxe mota

406
Etxea (406)Apartamentua (5)

Jabetza egoera

283
76
Jabeak (283)Alokairuan (76)HLM (19)Doan lagata (5)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1991-2005 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (95).[11]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik90
1919-194531
1946-197022
1971-199046
1991-200595
2006-202068

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (194). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (174 etxebizitzatan). 320 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 133 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 213tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela0
2 gela18
3 gela46
4 gela106
5 gela edo gehiago194

Berogailu mota

174
143
Gas sarea (4)Fuel-olioa (17)Elektrizitatea (174)Gas botila (25)Bestelakoak (143)

Aparkalekua eta ibilgailuak

320aparkalekua
133ibilgailu 1
213ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 487 biztanleetatik 381 aktibo ziren (% 78,2), horietako 354 lanean (% 72,7) eta 27 langabezian (aktiboen % 7,1).

48715-64 urteko biztanle
% 78,2aktibo
% 72,7lanean
% 7,1langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 43,9
25-54 urte% 95,5
55-64 urte% 65,5
Gizonak% 81,0
Emakumeak% 76,1

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 19,2
BEPC, brebeta% 6,7
CAP-BEP% 4,7
Batxilergoa% 7,8
Goi-mailako +2% 7,7
Goi-mailako +3/4% 6,2
Goi-mailako +5% 2,9

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 7,1). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

106 ez-aktibotik 41 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 38,7), 34 erretiraturik zeuden (% 32,1) eta 30 bestelako ez-aktibo ziren (% 28,3).

Ez-aktiboak

% 39
% 32
% 28
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 11
% 24
% 24
% 31
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 150 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 354 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

150enplegu udalerrian
% 80,7soldatapeko
% 19,3ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 24.730 eurokoa zen.

24.730 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 26.820 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 22 komertzioetatik, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 3 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 2 higiezinen enpresak ziren, 4 zerbitzu enpresak ziren, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoak zurgina ziren.[13]

2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra 120 m2 baino gutxiagoko denda bat zen.[14]

2000. urtean Cudos udalerrian 26 nekazaritza-ustiategi zeuden, 252 hektarea erabiltzen.[15]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen. Cudos udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 120 ikaslekin.

  1. ↑ Estazioko erregistroak 2002ko maiatzaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 4,2 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Cazats », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  14. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  15. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]