Edukira joan

Curan

Curan
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Okzitania
Departamendua Aveyron
BarrutiMillauko barrutia
Kantonamenducanton of Salles-Curan
Izen ofizialaCuran
Posta kodea12410
Geografia
Koordenatuak44°12′00″N 2°51′15″E / 44.2°N 2.8542°E / 44.2; 2.8542
Mapa
Azalera41,18 km²
Altitudea950 m, 804 m, 1.062 m eta 921 m
MugakideakCastelnau-Pégayrols, Prades-Salars, Saint-Beauzély, Saint-Laurent-de-Lévézou, Salles-Curan, Ségur eta Vézins-de-Lévézou
Demografia
Biztanleria307 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 151 (%50,5) (%49,5) 148 alt_right
Dentsitatea7 bizt/km²
curan.fr

Curan (frantsesez eta ofizialki: Curan) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Aveyron departamenduan dago, Okzitania eskualdean. Azken erroldaren arabera 307 biztanle zituen 41,2 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Castelnau-Pégayrols, Prades-Salars, Saint-Beauzély, Saint-Laurent-de-Lévézou, Salles-Curan, Ségur eta Vézins-de-Lévézou.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
CuranCuran
Població amb 1063 habitants (2000)Salles-Curan (5,6 km)
Població amb 285 habitants (2000)Prades-Salars (9,0 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima erdikontinental eta mendi-ertzetako klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Massif Centraleko hego-ekialdeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 1000-1500 mm artekoa, gutxiena udan, gehiena udazkenean)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 8,7 °C-koa da, 6,9 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1098 mm-koa da, urtarrilean 11,6 euri-egun eta uztailean 6,2 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Salles-Curan udalerrian dago, 5,4 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 9,6 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1085 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 36,5 °C-koa da, 1983ko uztailaren 30an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -22,2 °C-koa da, 1956ko otsailaren 11an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 9,2 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (17,9 °C) eta hotzena urtarrila (1,8 °C). Urteko prezipitazioa 1019 mm-koa da; hilabeterik euritsuena azaroa da (108 mm) eta lehorrena uztaila (56 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,33 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (8,3 °C) baino 1,7 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2020, 2022, 2023, 2024 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (11,2 °C) eta hotzena 1963 (7,1 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Curan)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 1.8 1.9 4.9 7.4 11.4 15.6 17.9 17.7 13.5 9.9 5.3 2.8 9.2
Pilatutako prezipitazioa (mm) 93 68 71 98 97 70 56 67 91 102 108 98 1019
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (8,3 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+0,6+0,2+1,5+1,4+1,5+1,7+0,9+1,4−0,2+0,3+0,7+0,8
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 20 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (8,3 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea2003004005006007001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 148 gizon, 151 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
7.43
 
90-94
 
3.31
0.00
 
85-89
 
7.28
3.38
 
80-84
 
3.31
3.38
 
75-79
 
3.31
7.43
 
70-74
 
6.62
3.38
 
65-69
 
17.22
18.24
 
60-64
 
13.91
3.38
 
55-59
 
10.60
6.76
 
50-54
 
10.60
3.38
 
45-49
 
0.00
10.81
 
40-44
 
0.00
3.38
 
35-39
 
10.60
7.43
 
30-34
 
3.31
3.38
 
25-29
 
3.31
3.38
 
20-24
 
3.31
7.43
 
15-19
 
0.00
0.00
 
10-14
 
0.00
7.43
 
5-9
 
0.00
0.00
 
0-4
 
3.31
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Curan udalerrian 307 biztanle zeuden eta 145 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,12 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Horietatik 48 kide bakarrekoak ziren, 54 etxean seme-alabarik ez zuten bikoteek osatuak eta 32 seme-alabekin bizi ziren bikoteek. Datuok erroldaren laginketan oinarritzen direnez, udalerri honetako kopuruak biribilduta daude eta zehaztasun mugatukoak dira.[10]

307biztanle
145elkarbizitza-unitate
2,12lagun elkarbizitza-unitateko
97familia
32Bikotea seme-alabekin
54Bikotea seme-alabarik gabe etxean
5Guraso bakarrekoak
48Kide bakarrekoa
5Bestelakoak
Laginketan oinarritutako datuak, biribilduta; ez dira ehunekotan adierazten.

Udalerrian 97 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (59). Guraso bakarreko 5 familietatik 5etan ama zen guraso bakarra. 75 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.[10]

59
32
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra

2023 erroldaren arabera, udalerrian 202 etxebizitza zeuden. Horietatik 139 egoitza nagusi ziren, 42 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 21 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (182), eta apartamentuak gutxi ziren (19). Egoitza nagusietatik 117 beren jabearen bizilekuak ziren, 19 alokairuan zeuden, 7 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 3 doan lagata.[11]

202etxebizitza
139egoitza nagusi
182etxe
19apartamentu

Etxebizitza multzoa

139
42
21
Egoitza nagusia (139)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (42)Hutsik (21)

Etxe mota

182
19
Etxea (182)Apartamentua (19)

Jabetza egoera

117
19
Jabeak (117)Alokairuan (19)HLM (7)Doan lagata (3)

Eraikuntza garaia

1919 aurretik24
1919-194511
1946-197019
1971-199031
1991-200521
2006-202032

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (80). 58 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 112 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 68 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 65tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela1
2 gela10
3 gela18
4 gela30
5 gela edo gehiago80

Berogailu mota

40
40
58
Fuel-olioa (40)Elektrizitatea (40)Gas botila (1)Bestelakoak (58)

Aparkalekua eta ibilgailuak

112aparkalekua
68ibilgailu 1
65ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 181 biztanleetatik 149 aktibo ziren (% 82,3), horietako 137 lanean (% 75,7) eta 12 langabezian (aktiboen % 8,1).

18115-64 urteko biztanle
% 82,3aktibo
% 75,7lanean
% 8,1langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 38,1
25-54 urte% 95,5
55-64 urte% 70,8
Gizonak% 85,4
Emakumeak% 78,8

32 ez-aktibotik 13 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 40,6), 13 erretiraturik zeuden (% 40,6) eta 6 bestelako ez-aktibo ziren (% 18,8).

Ez-aktiboak

% 41
% 41
% 19
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Udalerrian 104 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 137 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

104enplegu udalerrian
% 44,2soldatapeko
% 56,7ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 23.280 eurokoa zen.

23.280 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 24.780 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 10 komertzioetatik, 2 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 garraio enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen eta 1 higiezinen agentzia.[13]

2000. urtean Curan udalerrian 44 nekazaritza-ustiategi zeuden, 3.034 hektarea erabiltzen.[14]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

  1. ↑ Estazioko erregistroak 1951ko urtarrilaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 2,6 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Salles Curan », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  14. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]