Edukira joan

Curbans

Curbans
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Proventza-Alpeak-Kosta Urdina
DepartamenduaProventza Garaiko Alpeak
BarrutiForcalquiereko barrutia
Kantonamenducanton of La Motte-du-Caire
Izen ofizialaCurbans
Posta kodea05110
Geografia
Koordenatuak44°25′41″N 6°02′16″E / 44.4281°N 6.0378°E / 44.4281; 6.0378
Mapa
Azalera28,88 km²
Altitudea650 m, 544 m, 1.559 m eta 860 m
MugakideakLe Caire, Claret, Faucon-du-Caire, Melve, La Motte-du-Caire, Venterol, Lardier-et-Valença, La Saulce, Tallard eta Vitrolles
Demografia
Biztanleria575 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 286 (%49,7) (%50,3) 289 alt_right
Dentsitatea20 bizt/km²
curbans.fr

Curbans (frantsesez eta ofizialki: Curbans) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Proventza Garaiko Alpeak departamenduan dagoena, Proventza-Alpeak-Kosta Urdina eskualdean. Azken erroldaren arabera 575 biztanle zituen 28,9 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Le Caire, Claret, Faucon-du-Caire, Melve, La Motte-du-Caire, Venterol, Lardier-et-Valença, La Saulce, Tallard eta Vitrolles.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
CurbansCurbans
Població amb 1249 habitants (2000)La Saulce (2,5 km)
Població amb 1874 habitants (2000)Tallard (3,9 km)
Població amb 183 habitants (2000)Fouillouse (4,3 km)
Població amb 159 habitants (2000)Lettret (4,8 km)
Població amb 208 habitants (2000)Venterol (5,2 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima mediterraneo aldatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Csa motakoa da: Mediterraneoko klima epela, uda bero eta lehorrarekin[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta hego Alpeetako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 850-1000 mm artekoa, gutxiena udan)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2d zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 11 °C-koa da, 10,5 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1015 mm-koa da, urtarrilean 7,8 euri-egun eta uztailean 5,3 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Tallard udalerrian dago, 2,7 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 11,3 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 766 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 40 °C-koa da, 2019ko ekainaren 28an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -20,5 °C-koa da, 1987ko urtarrilaren 13an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 9,8 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (20,0 °C) eta hotzena urtarrila (0,6 °C). Urteko prezipitazioa 885 mm-koa da; hilabeterik euritsuena azaroa da (116 mm) eta lehorrena uztaila (45 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,13 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (9,8 °C) baino 1,2 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2018, 2022, 2023, 2024 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (11,7 °C) eta hotzena 1991 (8,4 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Curbans)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 0.6 1.6 5.7 9.1 13.4 17.6 20.0 19.3 14.5 10.1 4.7 1.2 9.8
Pilatutako prezipitazioa (mm) 67 54 59 74 77 59 45 50 84 112 116 88 885
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (9,8 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
−0,5−0,9+0,5+0,5+0,8+1,3+0,5+0,6−0,9−0,6−0,4−0,7
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 20 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (9,8 °C)
+2 °C−2 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea1002003004005006007001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 289 gizon, 286 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
0.00
0.00
 
85-89
 
0.00
3.81
 
80-84
 
3.50
1.73
 
75-79
 
1.75
1.73
 
70-74
 
3.85
11.07
 
65-69
 
0.00
0.00
 
60-64
 
5.59
9.69
 
55-59
 
9.44
13.84
 
50-54
 
10.84
5.19
 
45-49
 
8.74
5.19
 
40-44
 
4.90
12.11
 
35-39
 
12.24
10.38
 
30-34
 
5.59
0.00
 
25-29
 
5.59
3.81
 
20-24
 
1.40
4.84
 
15-19
 
6.29
9.69
 
10-14
 
6.64
3.46
 
5-9
 
10.14
3.46
 
0-4
 
3.50
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Curbans udalerrian 574 biztanle zeuden eta 236 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,43 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren (% 35,2). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 22,0 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[10]

574biztanle
236elkarbizitza-unitate
2,43lagun elkarbizitza-unitateko
179familia
Udalerria
% 34
% 35
% 22
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 179 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (83). Guraso bakarreko 15 familietatik 10etan ama zen guraso bakarra. 93 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 35k seme-alaba bakarra zuten etxean, 41k bi, eta 10k hiru edo gehiago.[10]

83
81
15
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean93
Seme-alaba bat35
Bi seme-alaba41
Hiru seme-alaba5
Lau edo gehiago5

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 35,2), erdi-mailako lanbideak (% 16,5), enplegatuak (% 12,7), eskulangileak (% 12,7). Talde nagusia (erretiratuak, % 35,2) Proventza Garaiko Alpeak departamenduko batez bestekoaren (% 37,0) azpitik dago. 5 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 2,1).[10]

Udalerria
% 8
% 8
% 17
% 13
% 13
% 35
Proventza Garaiko Alpeak
% 8
% 14
% 15
% 11
% 37
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 300 etxebizitza zeuden. Horietatik 240 egoitza nagusi ziren, 27 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 34 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (243), eta apartamentuak gutxi ziren (32). Egoitza nagusietatik 197 beren jabearen bizilekuak ziren, 35 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 8 doan lagata.[11]

300etxebizitza
240egoitza nagusi
243etxe
32apartamentu

Etxebizitza multzoa

240
27
34
Egoitza nagusia (240)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (27)Hutsik (34)

Etxe mota

243
32
Etxea (243)Apartamentua (32)

Jabetza egoera

197
35
Jabeak (197)Alokairuan (35)Doan lagata (8)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 2006-2020 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (97).[11]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik25
1919-19458
1946-197011
1971-199044
1991-200539
2006-202097

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (134). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (121 etxebizitzatan). 206 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 76 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 156tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela2
2 gela6
3 gela32
4 gela65
5 gela edo gehiago134

Berogailu mota

121
99
Fuel-olioa (18)Elektrizitatea (121)Gas botila (2)Bestelakoak (99)

Aparkalekua eta ibilgailuak

206aparkalekua
76ibilgailu 1
156ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 365 biztanleetatik 287 aktibo ziren (% 78,6), horietako 260 lanean (% 71,2) eta 26 langabezian (aktiboen % 9,1).

36515-64 urteko biztanle
% 78,6aktibo
% 71,2lanean
% 9,1langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 41,2
25-54 urte% 94,9
55-64 urte% 61,6
Gizonak% 79,1
Emakumeak% 77,6

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 13,3
BEPC, brebeta% 0,0
CAP-BEP% 11,4
Batxilergoa% 10,7
Goi-mailako +2% 8,7
Goi-mailako +3/4% 3,1
Goi-mailako +5% 6,5

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 9,1). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

78 ez-aktibotik 31 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 39,7), 35 erretiraturik zeuden (% 44,9) eta 13 bestelako ez-aktibo ziren (% 16,7).

Ez-aktiboak

% 40
% 45
% 17
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 13
% 11
% 31
% 18
% 20
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 71 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 260 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

71enplegu udalerrian
% 57,7soldatapeko
% 42,3ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 27.760 eurokoa zen.

27.760 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 24.240 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 18 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 6 eraikuntza enpresak ziren, 4 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 2 higiezinen enpresak ziren, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 6 zerbitzu publikoetatik, 1 funeraria zen, 2 igeltseroak, 1 zurgina, 1 iturgina eta 1 argiketaria.[13]

2000. urtean Curbans udalerrian 20 nekazaritza-ustiategi zeuden, 312 hektarea erabiltzen.[14]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

  1. ↑ Estazioko erregistroak 1987ko urtarrilaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 3,7 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Tallard », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  14. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]