Edukira joan

Diesen

Diesen
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Ekialde Handia
Departamendua Mosela
BarrutiForbacheko barrutia
Lurraldeko administrazio-erakundecanton of Saint-Avold-1
Izen ofizialaDiesen
Posta kodea57890
Geografia
Koordenatuak49°10′40″N 6°40′41″E / 49.1778°N 6.6781°E / 49.1778; 6.6781
Mapa
Azalera5,47 km²
Altitudea213 m, 270 m eta 248 m
MugakideakPorcelette, Carling, Creutzwald, Ham-sous-Varsberg eta Saint-Avold
Demografia
Biztanleria1.015 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 536 (%52,1) (%47,9) 492 alt_right
Dentsitatea186 bizt/km²
mairiediesen.com

Diesen Frantziako udalerri bat da, Mosela departamenduan, Grand Est eskualdean. Azken erroldaren arabera 1.015 biztanle zituen 5,5 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Porcelette, Carling, Creutzwald, Ham-sous-Varsberg eta Saint-Avold.

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima erdikontinental eta mendi-ertzetako klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima kontinental du, eta Lorena, Langres goi-lautada eta Morvaneko klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: negu gogorra (1,5 °C); haize moderatuak; laino maiz udazkenean eta neguan)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1b zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 9,9 °C-koa da, 16,9 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 769 mm-koa da, urtarrilean 11,7 euri-egun eta uztailean 9,2 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Seingbouse udalerrian dago, 12,4 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 10,5 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 731,4 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 39,2 °C-koa da, 2026ko ekainaren 27an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -17 °C-koa da, 2009ko abenduaren 20an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 10,1 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (19,2 °C) eta hotzena urtarrila (2,0 °C). Urteko prezipitazioa 829 mm-koa da; hilabeterik euritsuena abendua da (96 mm) eta lehorrena apirila (50 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,27 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (9,3 °C) baino 1,5 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2014, 2020, 2022, 2023 eta 2024. Urterik beroena 2022 izan zen (11,4 °C) eta hotzena 1963 (8,1 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Diesen)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 2.0 2.6 5.9 9.6 13.7 17.2 19.2 18.6 14.2 10.1 5.7 2.9 10.1
Pilatutako prezipitazioa (mm) 78 65 61 50 66 62 70 65 66 74 77 96 829
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (9,3 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+0,7+0,3+0,9+1,2+1,3+1,5+1,5+1,40,0+0,1+0,7+0,5
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 20 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (9,3 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:

BiztanleriaUrtea020040060080010001200180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 492 gizon, 536 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
0.93
1.02
 
85-89
 
4.48
2.03
 
80-84
 
6.34
6.10
 
75-79
 
6.34
6.91
 
70-74
 
5.41
5.89
 
65-69
 
6.34
6.10
 
60-64
 
8.21
4.07
 
55-59
 
5.41
9.15
 
50-54
 
6.53
8.33
 
45-49
 
9.51
12.40
 
40-44
 
9.70
3.25
 
35-39
 
4.85
1.02
 
30-34
 
0.93
2.03
 
25-29
 
0.93
5.28
 
20-24
 
0.00
7.32
 
15-19
 
7.84
11.59
 
10-14
 
9.51
6.50
 
5-9
 
3.92
1.02
 
0-4
 
2.80
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Diesen udalerrian 1.015 biztanle zeuden eta 458 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,22 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren (% 33,6). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 30,3 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[9]

1.015biztanle
458elkarbizitza-unitate
2,22lagun elkarbizitza-unitateko
318familia
Udalerria
% 24
% 34
% 12
% 30
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 318 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (154). Guraso bakarreko 55 familietatik 30etan ama zen guraso bakarra. 169 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 70k seme-alaba bakarra zuten etxean, 50k bi, eta 30k hiru edo gehiago.[9]

154
109
55
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean169
Seme-alaba bat70
Bi seme-alaba50
Hiru seme-alaba20
Lau edo gehiago10

15 urte edo gehiago zituzten 868 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 1,2 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 61,1. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 82,0).[9]

Bakarrik bizi da
15-24% 1
25-39% 9
40-54% 5
55-64% 20
65-79% 21
80 +% 61
Bikotean bizi da
15-24% 8
25-39% 71
40-54% 82
55-64% 72
65-79% 75
80 +% 33

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 50,7 ezkonduta zegoen, eta beste % 14,3 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 7,8 izatezko bikotean eta % 6,5 PACS bidez lotuta). % 18,3 ezkongabeak ziren, % 10,9 alargunak eta % 5,8 dibortziatuak.[9]

Ezkonduta% 50,7
Ezkongabea% 18,3
Alarguna% 10,9
Izatezko bikotean% 7,8
PACS bidez lotuta% 6,5
Dibortziatuta% 5,8

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 39,1), eskulangileak (% 20,7), enplegatuak (% 13,1), erdi-mailako lanbideak (% 12,0). Talde nagusia (erretiratuak, % 39,1) Mosela departamenduko batez bestekoaren (% 30,3) gainetik dago. Ez zen nekazaririk erregistratu erreferentziazko pertsona gisa.[9]

Udalerria
% 12
% 13
% 21
% 39
Mosela
% 10
% 16
% 17
% 17
% 30
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 501 etxebizitza zeuden. Horietatik 464 egoitza nagusi ziren, 2 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 35 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (452), eta apartamentuak gutxi ziren (48). Egoitza nagusietatik 408 beren jabearen bizilekuak ziren, 40 alokairuan zeuden, 3 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 16 doan lagata.[10]

501etxebizitza
464egoitza nagusi
452etxe
48apartamentu

Etxebizitza multzoa

464
Egoitza nagusia (464)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (2)Hutsik (35)

Etxe mota

452
48
Etxea (452)Apartamentua (48)

Jabetza egoera

408
40
Jabeak (408)Alokairuan (40)HLM (3)Doan lagata (16)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (160).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik28
1919-194541
1946-1970154
1971-1990160
1991-200537
2006-202038

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (321). Gas sarea zen berogailu mota nagusia (233 etxebizitzatan). 441 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 189 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 241tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela0
2 gela3
3 gela49
4 gela91
5 gela edo gehiago321

Berogailu mota

233
102
66
59
Gas sarea (233)Fuel-olioa (102)Elektrizitatea (66)Gas botila (4)Bestelakoak (59)

Aparkalekua eta ibilgailuak

441aparkalekua
189ibilgailu 1
241ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 603 biztanleetatik 439 aktibo ziren (% 72,8), horietako 384 lanean (% 63,7) eta 55 langabezian (aktiboen % 12,5).

60315-64 urteko biztanle
% 72,8aktibo
% 63,7lanean
% 12,5langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 46,5
25-54 urte% 92,2
55-64 urte% 47,4
Gizonak% 76,8
Emakumeak% 69,1

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 11,8
BEPC, brebeta% 28,6
CAP-BEP% 10,9
Batxilergoa% 11,5
Goi-mailako +2% 19,2
Goi-mailako +3/4% 6,8
Goi-mailako +5% 5,0

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 12,5). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

164 ez-aktibotik 45 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 27,4), 68 erretiraturik zeuden (% 41,5) eta 51 bestelako ez-aktibo ziren (% 31,1).

Ez-aktiboak

% 27
% 41
% 31
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 8
% 10
% 30
% 20
% 32
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 54 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 384 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

54enplegu udalerrian
% 53,7soldatapeko
% 46,3ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 26.730 eurokoa zen.

26.730 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 26.030 €
  1. ↑ Estazioko erregistroak 2003ko abuztuaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 1,7 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Seingbouse », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  9. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]