Dolores Duran

Hamabi urterekin, lagunek bultzatuta, kantu lehiaketa batean izena ematea erabaki zuen, amaren baimenarekin, baina txarto egitearen beldur zen. Ondo kantatu zuen eta lehen saria irabazi zuen Ary Barroso piano jole eta musikagilearen Calouros em Desfile izeneko saioan. Sarritan agertu zen saio horretan, eta horrelaxe ekin zion ibilbide artistikoari. Amari etxeko gastuekin laguntzeko, eskola utzi eta aktore lana lortu zuen Cruzeiro do Sul irratian, Tupi-n, eta antzerki saioetan, telebista saioetan abesteaz gain, baina enplegu horiek guztiak aldi baterakoak ziren eta ia ez zioten dirurik uzten.^[2]

1940. urteko hamarkadaren bukaera aldera, Lauro eta Heloísa Pais de Andrade bikote aberats eta eragin handikoa ezagutu zuen. Abesten entzun ostean, abeslari-karrera bultzatzen lagundu nahi izan zioten, eta pertsona ospetsuak ibiltzen ziren hainbat leku dotore eta ezagunetan abestea lortu zuten. Laurok jarri zion Dolores Duran izen artistikoa, sasoi hartan izen fina.

Ez zuen inoiz hizkuntzarik ikasi, eta bere kontura ikasi zuen ingelesez, frantsesez, italieraz, gaztelaniaz eta baita esperantoz ere abesten. Ella Fitzgerald, 1950eko hamarkadan Rio de Janeiron egon zen bitartean, Baccarat boitera joan zen bereziki Doloresi entzuteko eta haren My Funny Valentine interpretazioarekin liluratu zen. "Entzun dudan onena", esan zuen Fitzgeraldek.

Dolores nazioarteko musikak kantatzen hasi zen Pescando Estrelas saioan, non abeslari gazte eta kontzeptuatuak zeuden. Han ezagutu zuen Julie Joy, Guanabara irratiko eta Radio Nacional irrati ezaguneko abeslaria, bere lagunik onena bihurtu zena.

1952. urtean egin zuen debuta Músicas para o Carnaval lanarekin, eta hurrengo urteko inauterietarako bi samba grabatu zituen: Que bom será (Alice Chaves, Salvador Miceli eta Paulo Márquez) eta Já não interessa (Domício Costa eta Roberto Faissal). 1953. urtean Outono (Billy Blancorena) eta Lama (Paulo Marquez eta Alice Chavesena) grabatu zituen. Bi urte geroago, Canção da volta (Antônio María eta Ismael Neto), Bom querer bem (Fernando Lobo), Praça Mauá (Billy Blanco) eta Carioca (Antônio María eta Ismael neto) abestiak agertu ziren.^[3]

1956. urtean arrakastatsua izan zen Chico Anysiok konposatutako Chico Britoren Filha abestia. 1957. urtean, konpositore gazte batek bere eta Vinícius de Moraes-en lan bat aurkeztu zion, Antônio Carlos Jobim zen bere ibilbidearen hasieran. Handik minutu gutxira, Doloresek lapitz bat hartu eta "Por causa de você" abestiaren letra idatzi zuen. Vinícius hain pozik geratu zen letra horrekin, non adeitsuki eman zizkion Doloresi abestiaren eskubideak. Hortik aurrera konposiziorako zuen talentua agerian geratu zen eta arrakasta handia izan zuen, besteak beste, Estrada do sol, Ideias erradas, Minha toada, eta A noite do meu bem lanak sortu zituen.

Uruguain, Sobietar Batasunean eta Txinan abestu zuen Brasilgo musikariek lagunduta. Taldearekin desadostasun bat izan zuen eta Parisera joateko ametsa gauzatu zuen Doloresek, eta Txinatik bera bakarrik joan zen hara. Brasilera itzultzean, jaioberri bat adoptatu zuen, umezurtz beltz bat, eta María Fernanda da Rocha Macedo izena jarri zion. Macedo Netok, Doloresengandik bananduta zegoenez, bere abizena ematea onartu zuen, baina neskatoak ez zuen inolako harremanik izan berarekin. Maria Fernandaren ama biologikoa alarguna zen eta erditu ondoren hil egin zen. Handik aurrera, bere bizitzako azken bi urteetan, Doloresek MPBko kanta nabarmenetako batzuk idatzi zituen, Castigo eta Olha o tempo passando, besteak beste.

1959ko urriaren 23ko goizaldean, Little Club klubean show bat egin ostean, abeslaria bere azken mutil-lagunarekin, Nonato Pinheirorekin, eta lagun batzuekin joan zen Clube da Aeronáutica fineko festa batera. Festa amaitu ostean, Kit Club-era joan ziren edatera eta abestiak entzutera. Dolores hilaren 24ko goizeko zazpietan heldu zen etxera. Une horretan hiru urte zituen alabari musu asko eman eta bainuontzian jolasean aritu zen berarekin, gero Rita enplegatuaren ardurapean uzteko. "Ez esnatu —esan zion—. Nekatuta nago eta hil arte lo egingo dut", gaineratu zuen txantxetan. Lotan zegoela, bat-bateko infartua izan zuen, eta, une hartan, barbiturikoen, zigarreten eta alkoholaren gaindosiari egotzi zioten. Cajuko hilerrian lurperatuta dago, Rio de Janeiron.^[4]

29 urterekin hil aurretik, bizitako ibilbide bat eten zuen. Bere lagun Marisa Gata Mansak hartu zituen Doloresen azken bertsoak, musikalizatzeko. Carlos Lyrak gauza bera egin zuen bertso argitaragabeekin. Eta senar ohiak bien alabaordea hazi zuen.