Edukira joan

Domaize

Domaize
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Auvernia-Rodano-Alpeak
Departamendua Puy-de-Dôme
BarrutiClermont-Ferrandeko barrutia
Kantonamenducanton of Saint-Dier-d'Auvergne
Izen ofizialaDomaize
Posta kodea63520
Geografia
Koordenatuak45°41′16″N 3°32′10″E / 45.6878°N 3.5361°E / 45.6878; 3.5361
Mapa
Azalera14,6 km²
Altitudea336 m, 702 m eta 517 m
MugakideakCeilloux, Cunlhat, Saint-Dier-d'Auvergne, Saint-Flour-l'Étang, Sauviat eta Tours-sur-Meymont
Demografia
Biztanleria386 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 176 (%46,7) (%53,3) 201 alt_right
Dentsitatea26 bizt/km²

Domaize (frantsesez eta ofizialki: Domaize) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Puy-de-Dôme departamenduan dago, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. Azken erroldaren arabera 386 biztanle zituen 14,6 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Ceilloux, Cunlhat, Saint-Dier-d'Auvergne, Saint-Flour-l'Étang, Sauviat eta Tours-sur-Meymont.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
DomaizeDomaize
Població amb 515 habitants (2000)Sauviat (3,0 km)
Població amb 219 habitants (2000)Saint-Flour (3,4 km)
Població amb 153 habitants (2000)Ceilloux (4,3 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima erdikontinental eta mendi-ertzetako klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Massif Centraleko ipar-ekialdeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 800-1200 mm artekoa, urte osoan ondo banatuta)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 10,3 °C-koa da, 16,2 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 938 mm-koa da, urtarrilean 10,1 euri-egun eta uztailean 0,8 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Cunlhat udalerrian dago, 6,2 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 10,1 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1010,2 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 39 °C-koa da, 1952ko uztailaren 1an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -23 °C-koa da, 1956ko otsailaren 12an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 9,4 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (18,2 °C) eta hotzena urtarrila (1,6 °C). Urteko prezipitazioa 955 mm-koa da; hilabeterik euritsuena maiatza da (104 mm) eta lehorrena otsaila (57 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,19 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (9,1 °C) baino 1,5 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2020, 2022, 2023, 2024 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (11,5 °C) eta hotzena 1963 (8,1 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Domaize)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 1.6 2.1 5.3 8.3 12.4 16.2 18.2 17.6 13.3 9.9 5.3 2.4 9.4
Pilatutako prezipitazioa (mm) 62 57 57 83 104 89 80 85 88 92 93 66 955
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (9,1 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+0,3−0,5+0,6+0,7+0,8+1,0+0,3+0,6−1,0−0,3+0,3+0,5
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 20 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (9,1 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea03006009001200150018001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 201 gizon, 176 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
5.47
 
90-94
 
3.41
0.00
 
85-89
 
0.00
4.98
 
80-84
 
8.52
0.00
 
75-79
 
6.25
7.96
 
70-74
 
2.84
7.46
 
65-69
 
6.25
5.47
 
60-64
 
11.93
12.94
 
55-59
 
2.84
5.47
 
50-54
 
11.36
9.95
 
45-49
 
7.95
11.94
 
40-44
 
7.39
2.49
 
35-39
 
2.84
2.49
 
30-34
 
0.00
2.99
 
25-29
 
0.00
0.00
 
20-24
 
0.00
2.49
 
15-19
 
10.80
6.47
 
10-14
 
5.11
8.96
 
5-9
 
12.50
2.49
 
0-4
 
0.00
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Domaize udalerrian 386 biztanle zeuden eta 188 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,05 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 37,2), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[10]

386biztanle
188elkarbizitza-unitate
2,05lagun elkarbizitza-unitateko
117familia
Udalerria
% 24
% 31
% 37
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 117 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (58). Guraso bakarreko 15 familietatik 15etan ama zen guraso bakarra. 63 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.[10]

58
45
15
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 40,4), eskulangileak (% 15,4), artisau, merkatari eta enpresa-buruak (% 12,8), enplegatuak (% 10,6). Talde nagusia (erretiratuak, % 40,4) Puy-de-Dôme departamenduko batez bestekoaren (% 31,8) gainetik dago. 10 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 5,3).[10]

Udalerria
% 13
% 11
% 15
% 40
Puy-de-Dôme
% 11
% 15
% 15
% 13
% 32
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 291 etxebizitza zeuden. Horietatik 183 egoitza nagusi ziren, 83 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 25 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (289), eta apartamentuak gutxi ziren (2). Egoitza nagusietatik 164 beren jabearen bizilekuak ziren, 15 alokairuan zeuden, 5 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 4 doan lagata.[11]

291etxebizitza
183egoitza nagusi
289etxe
2apartamentu

Etxebizitza multzoa

183
83
25
Egoitza nagusia (183)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (83)Hutsik (25)

Etxe mota

289
Etxea (289)Apartamentua (2)

Jabetza egoera

164
Jabeak (164)Alokairuan (15)HLM (5)Doan lagata (4)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1919 aurretik artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (104).[11]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik104
1919-194511
1946-19709
1971-199014
1991-200525
2006-202015

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (99). 119 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 137 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 71 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 100tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela3
2 gela3
3 gela27
4 gela51
5 gela edo gehiago99

Berogailu mota

28
22
119
Gas sarea (1)Fuel-olioa (28)Elektrizitatea (22)Gas botila (12)Bestelakoak (119)

Aparkalekua eta ibilgailuak

137aparkalekua
71ibilgailu 1
100ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 227 biztanleetatik 181 aktibo ziren (% 79,7), horietako 167 lanean (% 73,6) eta 14 langabezian (aktiboen % 7,7).

22715-64 urteko biztanle
% 79,7aktibo
% 73,6lanean
% 7,7langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 26,7
25-54 urte% 95,5
55-64 urte% 73,4
Gizonak% 79,5
Emakumeak% 80,0

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 12,5
BEPC, brebeta% 0,0
CAP-BEP% 9,6
Batxilergoa% 9,5
Goi-mailako +2% 3,3
Goi-mailako +3/4% 11,1
Goi-mailako +5% 5,6

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 7,7). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

46 ez-aktibotik 17 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 37,0), 13 erretiraturik zeuden (% 28,3) eta 17 bestelako ez-aktibo ziren (% 37,0).

Ez-aktiboak

% 37
% 28
% 37
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 18
% 15
% 15
% 25
% 21
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 30 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 167 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

30enplegu udalerrian
% 53,3soldatapeko
% 46,7ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 24.180 eurokoa zen.

24.180 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 26.040 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 18 komertzioetatik, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 3 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 2 higiezinen enpresak ziren, 4 zerbitzu enpresak ziren eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 7 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 1 margolaria, 1 zurgina, 1 iturgina, 2 ile apaindegiak eta 1 higiezinen agentzia.[13]

2000. urtean Domaize udalerrian 16 nekazaritza-ustiategi zeuden, 450 hektarea erabiltzen.[14]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

  1. ↑ Estazioko erregistroak 1947ko urtarrilaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 4,0 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Cunlhat », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  14. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]