Edukira joan

Doyet

Doyet
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Auvernia-Rodano-Alpeak
Departamendua Allier
Izen ofizialaDoyet
Posta kodea03170
Geografia
Koordenatuak46°20′08″N 2°47′50″E / 46.3356°N 2.7972°E / 46.3356; 2.7972
Mapa
Azalera27,58 km²
Altitudea254 m, 386 m eta 310 m
MugakideakBézenet, Chamblet, Deneuille-les-Mines, Malicorne, Montvicq, Saint-Angel eta Villefranche-d'Allier
Demografia
Biztanleria1.109 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 600 (%53,3) (%46,7) 526 alt_right
Dentsitatea40 bizt/km²
doyet.fr

Doyet Frantziako udalerri bat da Allier departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. Azken erroldaren arabera 1.109 biztanle zituen 27,6 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Bézenet, Chamblet, Deneuille-les-Mines, Malicorne, Montvicq, Saint-Angel eta Villefranche-d'Allier.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
DoyetDoyet
Població amb 731 habitants (2000)Montvicq (2,7 km)
Població amb 857 habitants (2000)Malicorne (4,3 km)
Població amb 972 habitants (2000)Bézenet (4,3 km)
Població amb 304 habitants (2000)Hyds (6,4 km)
Població amb 6803 habitants (2000)Commentry (7,0 km)
Població amb 311 habitants (2000)Colombier (7,1 km)
Població amb 1064 habitants (2000)Chamblet (7,5 km)
Població amb 728 habitants (2000)Saint-Angel (8,0 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak Erdialdeko eta Iparraldeko lautaden klima ozeaniko degradatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeaniko aldatuaren eta mendiko klimaren arteko trantsizio-eremuan dago, eta Massif Centraleko mendebaldea eta ipar-mendebaldeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 900-1500 mm artekoa, gehiena udazkenean eta neguan)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 10,7 °C-koa da, 4,2 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 782 mm-koa da, urtarrilean 10,6 euri-egun eta uztailean 6,8 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Durdat-Larequille udalerrian dago, 12,2 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 11 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 879,1 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 40,7 °C-koa da, 2019ko ekainaren 29an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -23 °C-koa da, 1985ko urtarrilaren 16an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 11,2 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (19,9 °C) eta hotzena urtarrila (3,7 °C). Urteko prezipitazioa 787 mm-koa da; hilabeterik euritsuena maiatza da (81 mm) eta lehorrena otsaila (51 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,45 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (9,6 °C) baino 2,5 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2018, 2020, 2022, 2023 eta 2025. Urterik beroena 2023 izan zen (12,9 °C) eta hotzena 1963 (8,4 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Doyet)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 3.7 4.1 7.2 10.1 14.0 17.8 19.9 19.5 15.2 11.5 7.0 4.3 11.2
Pilatutako prezipitazioa (mm) 61 51 52 69 81 64 63 64 69 70 76 67 787
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (9,6 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+1,4+0,7+1,7+1,7+1,9+2,2+1,8+2,2+0,7+1,2+1,5+1,5
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 20 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (9,6 °C)
+4 °C−4 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea50010001500200025003000350040001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 526 gizon, 600 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
0.83
2.85
 
85-89
 
3.33
0.95
 
80-84
 
4.17
0.95
 
75-79
 
1.67
4.75
 
70-74
 
1.67
6.65
 
65-69
 
9.17
12.55
 
60-64
 
10.17
6.84
 
55-59
 
11.83
8.94
 
50-54
 
7.67
4.94
 
45-49
 
6.83
5.89
 
40-44
 
7.83
5.89
 
35-39
 
5.17
3.99
 
30-34
 
7.00
5.89
 
25-29
 
2.50
5.89
 
20-24
 
4.33
7.03
 
15-19
 
3.50
7.98
 
10-14
 
4.33
3.04
 
5-9
 
4.50
4.94
 
0-4
 
3.50
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Doyet udalerrian 1.109 biztanle zeuden eta 547 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,03 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 38,9), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[10]

1.109biztanle
547elkarbizitza-unitate
2,03lagun elkarbizitza-unitateko
329familia
Udalerria
% 18
% 30
% 12
% 39
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 329 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (162). Guraso bakarreko 66 familietatik 61etan ama zen guraso bakarra. 197 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 51k seme-alaba bakarra zuten etxean, 66k bi, eta 15k hiru edo gehiago.[10]

162
101
66
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean197
Seme-alaba bat51
Bi seme-alaba66
Hiru seme-alaba15
Lau edo gehiago0

15 urte edo gehiago zituzten 929 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 9,4 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 53,9. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 25-39 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 74,4).[10]

Bakarrik bizi da
15-24% 9
25-39% 11
40-54% 13
55-64% 22
65-79% 34
80 +% 54
Bikotean bizi da
15-24% 14
25-39% 74
40-54% 68
55-64% 70
65-79% 58
80 +% 43

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 44,5 ezkonduta zegoen, eta beste % 16,3 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 11,0 izatezko bikotean eta % 5,3 PACS bidez lotuta). % 22,6 ezkongabeak ziren, % 9,5 alargunak eta % 7,2 dibortziatuak.[10]

Ezkonduta% 44,5
Ezkongabea% 22,6
Izatezko bikotean% 11,0
Alarguna% 9,5
Dibortziatuta% 7,2
PACS bidez lotuta% 5,3

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 32,4), eskulangileak (% 20,3), erdi-mailako lanbideak (% 16,6), enplegatuak (% 13,0). Talde nagusia (erretiratuak, % 32,4) Allier departamenduko batez bestekoaren (% 39,9) azpitik dago. 25 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 4,6).[10]

Udalerria
% 17
% 13
% 20
% 32
Allier
% 12
% 15
% 15
% 40
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 698 etxebizitza zeuden. Horietatik 541 egoitza nagusi ziren, 28 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 129 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (632), eta apartamentuak gutxi ziren (58). Egoitza nagusietatik 416 beren jabearen bizilekuak ziren, 115 alokairuan zeuden, 14 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 10 doan lagata.[11]

698etxebizitza
541egoitza nagusi
632etxe
58apartamentu

Etxebizitza multzoa

541
129
Egoitza nagusia (541)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (28)Hutsik (129)

Etxe mota

632
58
Etxea (632)Apartamentua (58)

Jabetza egoera

416
115
Jabeak (416)Alokairuan (115)HLM (14)Doan lagata (10)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1919 aurretik artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (134).[11]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik134
1919-1945114
1946-197090
1971-1990114
1991-200558
2006-202025

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (244). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (177 etxebizitzatan). 417 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 250 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 238tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela2
2 gela33
3 gela111
4 gela151
5 gela edo gehiago244

Berogailu mota

155
57
177
144
Gas sarea (155)Fuel-olioa (57)Elektrizitatea (177)Gas botila (8)Bestelakoak (144)

Aparkalekua eta ibilgailuak

417aparkalekua
250ibilgailu 1
238ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 636 biztanleetatik 478 aktibo ziren (% 75,2), horietako 436 lanean (% 68,6) eta 42 langabezian (aktiboen % 8,8).

63615-64 urteko biztanle
% 75,2aktibo
% 68,6lanean
% 8,8langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 50,6
25-54 urte% 91,6
55-64 urte% 50,9
Gizonak% 76,1
Emakumeak% 74,2

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 27,1
BEPC, brebeta% 14,3
CAP-BEP% 8,6
Batxilergoa% 7,6
Goi-mailako +2% 4,1
Goi-mailako +3/4% 0,0
Goi-mailako +5% 4,3

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 8,8). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

158 ez-aktibotik 37 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 23,4), 56 erretiraturik zeuden (% 35,4) eta 65 bestelako ez-aktibo ziren (% 41,1).

Ez-aktiboak

% 23
% 35
% 41
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 8
% 33
% 23
% 26
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 235 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 436 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

235enplegu udalerrian
% 75,7soldatapeko
% 24,3ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 24.170 eurokoa zen.

24.170 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 24.430 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 46 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 1 janari enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 3 eraikuntza enpresak ziren, 11 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 6 garraio enpresak ziren, 5 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 4 higiezinen enpresak ziren, 7 zerbitzu enpresak ziren, 5 administrazio publikoko enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 11 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 igeltseroa, 1 iturgina, 1 argiketaria, 1 ile apaindegia, 1 albaitaria, 1 jatetxe eta 2 higiezinen agentziak.[13]

2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen eta 1 okindegia zen.[14]

2000. urtean Doyet udalerrian 29 nekazaritza-ustiategi zeuden, 2.223 hektarea erabiltzen.[15]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an botika 1 eta anbulantzia 1 bat zegoen.

2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen. Doyet udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 137 ikaslekin.

  1. ↑ Estazioko erregistroak 1963ko urtarrilaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 3,6 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Durdat-Larequille », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  14. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  15. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]