Edukira joan

Ellon

Ellon
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Normandia
Departamendua Calvados
BarrutiBayeuxeko barrutia
Kantonamenducanton of Balleroy
Izen ofizialaEllon
Posta kodea14250
Geografia
Koordenatuak49°13′14″N 0°40′46″W / 49.2206°N 0.6794°W / 49.2206; -0.6794
Mapa
Azalera6,73 km²
Altitudea45 m, 91 m eta 69 m
MugakideakArganchy, Condé-sur-Seulles, Guéron, Juaye-Mondaye, Monceaux-en-Bessin eta Nonant
Demografia
Biztanleria636 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 343 (%54,4) (%45,6) 287 alt_right
Dentsitatea95 bizt/km²
ellon.fr

Ellon Frantziako udalerria da, Calvados departamenduan dagoena, Normandia Beherea eskualdean. Azken erroldaren arabera 636 biztanle zituen 6,7 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Arganchy, Condé-sur-Seulles, Guéron, Juaye-Mondaye, Monceaux-en-Bessin eta Nonant.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
EllonEllon
Població amb 687 habitants (2000)Juaye-Mondaye (1,6 km)
Població amb 219 habitants (2000)Chouain (3,3 km)
Població amb 432 habitants (2000)Nonant (3,8 km)
Població amb 218 habitants (2000)Guéron (4,1 km)
Població amb 218 habitants (2000)Trungy (4,4 km)
Població amb 390 habitants (2000)Bucéels (4,5 km)
Població amb 272 habitants (2000)Carcagny (4,6 km)
Població amb 225 habitants (2000)Arganchy (5,0 km)
Població amb 496 habitants (2000)Lingèvres (5,0 km)
Població amb 584 habitants (2000)Subles (5,8 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima ozeaniko garbia du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeanikoa du, eta Normandia (Cotentin, Orne)eko klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio nahiko handiak (850 mm/urte); uda freskoa (15,5 °C), haizetsua)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1a zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 10,5 °C-koa da. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 801 mm-koa da, urtarrilean 12,8 euri-egun eta uztailean 7,4 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Caumont-sur-Aure udalerrian dago, 14,9 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 11,3 °C-koa da, 12,9 °C-ko anplitude termikoarekin eta prezipitazio-metaketa 914,1 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 39,7 °C-koa da, 2026ko ekainaren 23an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -12,3 °C-koa da, 1997ko urtarrilaren 2an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 11,3 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (17,8 °C) eta hotzena urtarrila (5,7 °C). Urteko prezipitazioa 910 mm-koa da; hilabeterik euritsuena abendua da (113 mm) eta lehorrena uztaila (57 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,31 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (10,3 °C) baino 1,7 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2020, 2022, 2023, 2024 eta 2025. Urterik beroena 2023 izan zen (12,5 °C) eta hotzena 1963 (8,9 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Ellon)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 5.7 5.8 7.7 9.7 12.9 16.0 17.8 17.7 15.1 12.2 8.6 6.2 11.3
Pilatutako prezipitazioa (mm) 92 71 65 63 66 61 57 66 65 93 98 113 910
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (10,3 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+1,1+0,9+1,0+1,2+1,3+1,5+1,1+1,1+0,3+0,6+0,9+0,6
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 20 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (10,3 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea2003004005006007001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 287 gizon, 343 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
2.92
1.74
 
90-94
 
5.83
5.23
 
85-89
 
5.83
0.00
 
80-84
 
0.00
0.00
 
75-79
 
2.92
8.71
 
70-74
 
4.37
3.48
 
65-69
 
6.12
8.71
 
60-64
 
1.46
6.97
 
55-59
 
3.21
5.92
 
50-54
 
3.21
11.85
 
45-49
 
5.25
5.92
 
40-44
 
7.00
5.92
 
35-39
 
4.66
12.20
 
30-34
 
9.62
4.18
 
25-29
 
5.25
0.00
 
20-24
 
1.75
8.71
 
15-19
 
9.33
2.09
 
10-14
 
7.00
2.09
 
5-9
 
5.25
6.27
 
0-4
 
9.04
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Ellon udalerrian 537 biztanle zeuden eta 196 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,74 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena seme-alabekin bizi ziren bikoteak ziren (% 44,4). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 17,3 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[10]

537biztanle
196elkarbizitza-unitate
2,74lagun elkarbizitza-unitateko
167familia
Udalerria
% 44
% 33
% 17
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 167 familia zeuden, eta horien artean seme-alabak etxean zituzten bikoteak ziren ugarienak (87). Guraso bakarreko 9 familietatik 9etan ama zen guraso bakarra. 75 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 34k seme-alaba bakarra zuten etxean, 47k bi, eta 12k hiru edo gehiago.[10]

71
87
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean75
Seme-alaba bat34
Bi seme-alaba47
Hiru seme-alaba12
Lau edo gehiago0

15 urte edo gehiago zituzten 503 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 0,0 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 2,8. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 25-39 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 89,2). 80 urte edo gehiagoko 71 biztanleetatik 11 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 60 kolektibitateren batean.[10]

Bakarrik bizi da
15-24% 0
25-39% 5
40-54% 8
55-64% 10
65-79% 13
80 +% 3
Bikotean bizi da
15-24% 5
25-39% 89
40-54% 75
55-64% 62
65-79% 68
80 +% 18

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 39,0 ezkonduta zegoen, eta beste % 23,5 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 10,9 izatezko bikotean eta % 12,5 PACS bidez lotuta). % 20,9 ezkongabeak ziren, % 12,3 alargunak eta % 4,2 dibortziatuak.[10]

Ezkonduta% 39,0
Ezkongabea% 20,9
PACS bidez lotuta% 12,5
Alarguna% 12,3
Izatezko bikotean% 10,9
Dibortziatuta% 4,2

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erdi-mailako lanbideak (% 26,0), eskulangileak (% 24,5), erretiratuak (% 18,9), goi-mailako langileak (% 13,3). Talde nagusia (erdi-mailako lanbideak, % 26,0) Calvados departamenduko batez bestekoaren (% 14,9) gainetik dago. 4 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 2,0).[10]

Udalerria
% 13
% 26
% 13
% 24
% 19
Calvados
% 10
% 15
% 16
% 15
% 33
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 210 etxebizitza zeuden. Horietatik 199 egoitza nagusi ziren, 1 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 10 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (210), eta apartamentuak gutxi ziren (0). Egoitza nagusietatik 186 beren jabearen bizilekuak ziren, 11 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 2 doan lagata.[11]

210etxebizitza
199egoitza nagusi
210etxe
0apartamentu

Etxebizitza multzoa

199
Egoitza nagusia (199)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (1)Hutsik (10)

Etxe mota

210
Etxea (210)

Jabetza egoera

186
Jabeak (186)Alokairuan (11)Doan lagata (2)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 2006-2020 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (59).[11]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik45
1919-19458
1946-197013
1971-199031
1991-200521
2006-202059

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (145). 85 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 172 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 59 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 136tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela0
2 gela1
3 gela13
4 gela40
5 gela edo gehiago145

Berogailu mota

28
77
85
Gas sarea (1)Fuel-olioa (28)Elektrizitatea (77)Gas botila (9)Bestelakoak (85)

Aparkalekua eta ibilgailuak

172aparkalekua
59ibilgailu 1
136ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 348 biztanleetatik 273 aktibo ziren (% 78,4), horietako 259 lanean (% 74,4) eta 15 langabezian (aktiboen % 5,5).

34815-64 urteko biztanle
% 78,4aktibo
% 74,4lanean
% 5,5langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 43,6
25-54 urte% 91,2
55-64 urte% 53,6
Gizonak% 78,3
Emakumeak% 79,3

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 28,6
BEPC, brebeta% 20,0
CAP-BEP% 6,5
Batxilergoa% 1,4
Goi-mailako +2% 2,3
Goi-mailako +3/4% 3,8
Goi-mailako +5% 5,4

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 5,5). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

75 ez-aktibotik 23 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 30,7), 17 erretiraturik zeuden (% 22,7) eta 35 bestelako ez-aktibo ziren (% 46,7).

Ez-aktiboak

% 31
% 23
% 47
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 13
% 36
% 23
% 22
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 125 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 259 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

125enplegu udalerrian
% 92,0soldatapeko
% 8,0ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 26.100 eurokoa zen.

26.100 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 25.600 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 3 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.[12]

2000. urtean Ellon udalerrian 12 nekazaritza-ustiategi zeuden, 616 hektarea erabiltzen.[13]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

  1. ↑ Estazioko erregistroak 1995ko irailaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 1,3 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Livry », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]