Edukira joan

Essertenne

Essertenne
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Borgoina-Franche-Comté
Departamendua Saona eta Loira
BarrutiAutuneko barrutia
Kantonamenducanton of Couches
Izen ofizialaEssertenne
Posta kodea71510
Geografia
Koordenatuak46°48′43″N 4°32′45″E / 46.8119°N 4.5458°E / 46.8119; 4.5458
Mapa
Azalera12,82 km²
Altitudea243 m, 381 m eta 292 m
MugakideakSaint-Jean-de-Trézy, Le Breuil, Morey, Perreuil, Saint-Julien-sur-Dheune eta Saint-Pierre-de-Varennes
Demografia
Biztanleria483 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 234 (%48) (%52) 254 alt_right
Dentsitatea38 bizt/km²
essertenne71.fr

Essertenne Frantziako udalerria da, Saona eta Loira departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. Azken erroldaren arabera 483 biztanle zituen 12,8 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Saint-Jean-de-Trézy, Le Breuil, Morey, Perreuil, Saint-Julien-sur-Dheune eta Saint-Pierre-de-Varennes.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
EssertenneEssertenne
Població amb 439 habitants (2000)Perreuil (1,8 km)
Població amb 188 habitants (2000)Morey (4,4 km)
Població amb 3537 habitants (2000)Le Breuil (5,2 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak Erdialdeko eta Iparraldeko lautaden klima ozeaniko degradatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfa motakoa da: klima epela, uda beroa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeaniko aldatua du, eta Lorena, Langres goi-lautada eta Morvaneko klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: negu gogorra (1,5 °C); haize moderatuak; laino maiz udazkenean eta neguan)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 10,7 °C-koa da, 17,3 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 758 mm-koa da, urtarrilean 10,9 euri-egun eta uztailean 7,1 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Saint-Maurice-lès-Couches udalerrian dago, 8,6 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 11,5 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 803,5 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 40,4 °C-koa da, 2003ko abuztuaren 12an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -16,7 °C-koa da, 2009ko abenduaren 20an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 10,8 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (19,9 °C) eta hotzena urtarrila (2,7 °C). Urteko prezipitazioa 914 mm-koa da; hilabeterik euritsuena azaroa da (97 mm) eta lehorrena otsaila (61 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,30 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (9,7 °C) baino 1,7 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2014, 2018, 2020, 2022 eta 2023. Urterik beroena 2022 izan zen (12,2 °C) eta hotzena 1963 (8,7 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Essertenne)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 2.7 3.3 6.7 9.9 14.1 17.9 19.9 19.3 14.9 11.0 6.2 3.4 10.8
Pilatutako prezipitazioa (mm) 73 61 63 69 87 74 75 72 73 89 97 82 914
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (9,7 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+1,4+0,4+1,2+1,1+1,3+1,6+1,0+1,4−0,1+0,6+1,1+1,5
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 20 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (9,7 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea2503003504004505005506006501750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 254 gizon, 234 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
0.00
3.94
 
85-89
 
2.14
9.84
 
80-84
 
4.27
1.97
 
75-79
 
4.27
7.87
 
70-74
 
6.41
15.35
 
65-69
 
16.67
7.87
 
60-64
 
12.82
9.84
 
55-59
 
2.14
7.87
 
50-54
 
10.68
5.91
 
45-49
 
4.27
3.94
 
40-44
 
2.14
1.97
 
35-39
 
10.68
1.97
 
30-34
 
0.00
1.97
 
25-29
 
0.00
1.97
 
20-24
 
4.27
1.97
 
15-19
 
2.14
9.84
 
10-14
 
6.41
3.94
 
5-9
 
8.55
1.97
 
0-4
 
2.14
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Essertenne udalerrian 483 biztanle zeuden eta 207 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,33 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren (% 49,8). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 23,7 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[10]

483biztanle
207elkarbizitza-unitate
2,33lagun elkarbizitza-unitateko
158familia
Udalerria
% 26
% 50
% 24
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 158 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (103). 108 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 20k seme-alaba bakarra zuten etxean, 25k bi, eta 5k hiru edo gehiago.[10]

103
54
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekin
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean108
Seme-alaba bat20
Bi seme-alaba25
Hiru seme-alaba5
Lau edo gehiago0

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 52,2), erdi-mailako lanbideak (% 16,9), enplegatuak (% 9,7), eskulangileak (% 9,7). Talde nagusia (erretiratuak, % 52,2) Saona eta Loira departamenduko batez bestekoaren (% 37,8) gainetik dago. 10 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 4,8).[10]

Udalerria
% 17
% 10
% 10
% 52
Saona eta Loira
% 13
% 14
% 17
% 38
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 243 etxebizitza zeuden. Horietatik 207 egoitza nagusi ziren, 18 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 18 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (241), eta apartamentuak gutxi ziren (1). Egoitza nagusietatik 186 beren jabearen bizilekuak ziren, 18 alokairuan zeuden, 1 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 3 doan lagata.[11]

243etxebizitza
207egoitza nagusi
241etxe
1apartamentu

Etxebizitza multzoa

207
Egoitza nagusia (207)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (18)Hutsik (18)

Etxe mota

241
Etxea (241)Apartamentua (1)

Jabetza egoera

186
18
Jabeak (186)Alokairuan (18)HLM (1)Doan lagata (3)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (68).[11]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik43
1919-194513
1946-197019
1971-199068
1991-200520
2006-202042

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (113). 86 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 174 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 73 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 130tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela1
2 gela4
3 gela20
4 gela69
5 gela edo gehiago113

Berogailu mota

49
67
86
Fuel-olioa (49)Elektrizitatea (67)Gas botila (5)Bestelakoak (86)

Aparkalekua eta ibilgailuak

174aparkalekua
73ibilgailu 1
130ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 278 biztanleetatik 208 aktibo ziren (% 74,8), horietako 195 lanean (% 70,1) eta 13 langabezian (aktiboen % 6,2).

27815-64 urteko biztanle
% 74,8aktibo
% 70,1lanean
% 6,2langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 44,4
25-54 urte% 97,0
55-64 urte% 43,0
Gizonak% 78,8
Emakumeak% 71,7

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 12,5
BEPC, brebeta% 0,0
CAP-BEP% 7,8
Batxilergoa% 6,8
Goi-mailako +2% 4,8
Goi-mailako +3/4% 4,3
Goi-mailako +5% 0,0

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 6,2). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

69 ez-aktibotik 12 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 17,4), 41 erretiraturik zeuden (% 59,4) eta 16 bestelako ez-aktibo ziren (% 23,2).

Ez-aktiboak

% 17
% 59
% 23
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 8
% 11
% 20
% 28
% 28
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 46 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 195 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

46enplegu udalerrian
% 60,9soldatapeko
% 39,1ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 26.600 eurokoa zen.

26.600 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 24.970 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 13 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 1 eraikuntza enpresa zen, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 4 zerbitzu enpresak ziren eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoak jatetxe ziren.[13]

2000. urtean Essertenne udalerrian 12 nekazaritza-ustiategi zeuden, 405 hektarea erabiltzen.[14]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

  1. ↑ Estazioko erregistroak 1987ko urtarrilaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 4,5 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « St-Maurice-lès-Couches_sapc », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  14. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]