Edukira joan

Establet

Establet
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Auvernia-Rodano-Alpeak
Departamendua Drôme
BarrutiDieko barrutia
Kantonamenducanton of La Motte-Chalancon
Izen ofizialaEstablet
Posta kodea26470
Geografia
Koordenatuak44°30′22″N 5°26′17″E / 44.5061°N 5.4381°E / 44.5061; 5.4381
Mapa
Azalera12,58 km²
Altitudea632 m, 1.400 m eta 924 m
MugakideakBellegarde-en-Diois, La Charce, La Motte-Chalancon, Rottier, Saint-Dizier-en-Diois eta Valdoule
Demografia
Biztanleria27 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 12 (%50) (%50) 12 alt_right
Dentsitatea2 bizt/km²

Establet (frantsesez eta ofizialki: Establet) Frantziako udalerri bat da,Drôme departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. Azken erroldaren arabera 27 biztanle zituen 12,6 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Bellegarde-en-Diois, La Charce, La Motte-Chalancon, Rottier, Saint-Dizier-en-Diois eta Valdoule.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
EstabletEstablet
Població amb 30 habitants (2000)Rottier (3,3 km)
Població amb 43 habitants (2000)La Charce (4,1 km)
Població amb 42 habitants (2000)Sainte-Marie (5,4 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima erdikontinental eta mendi-ertzetako klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Csa motakoa da: Mediterraneoko klima epela, uda bero eta lehorrarekin[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta hego Alpeetako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 850-1000 mm artekoa, gutxiena udan)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2d zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 9,8 °C-koa da, 16,7 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 931 mm-koa da, urtarrilean 8,3 euri-egun eta uztailean 5,1 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Bellegarde-en-Diois udalerrian dago, 3,5 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 10,5 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1016,9 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 39 °C-koa da, 1983ko uztailaren 30an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -19,5 °C-koa da, 1987ko urtarrilaren 12an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 8,8 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (17,8 °C) eta hotzena urtarrila (1,1 °C). Urteko prezipitazioa 1167 mm-koa da; hilabeterik euritsuena azaroa da (152 mm) eta lehorrena otsaila (65 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,49 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (7,1 °C) baino 2,5 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2011, 2022, 2023, 2024 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (10,4 °C) eta hotzena 1978 (6,1 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Establet)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 1.1 1.3 4.4 7.3 11.4 15.4 17.8 17.4 13.1 9.5 4.7 1.9 8.8
Pilatutako prezipitazioa (mm) 88 65 77 106 106 78 67 75 122 135 152 94 1167
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (7,1 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+1,8+1,2+2,2+1,9+1,9+2,1+1,5+2,0+0,6+1,3+1,7+1,8
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: −5 / 20 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (7,1 °C)
+4 °C−4 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

2007an Establet udalerrian erroldatutako biztanleak 27 ziren. Familiak 16 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 4 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 4 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea0501001502002503001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 12 gizon, 12 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
0.00
0.00
 
85-89
 
0.00
0.00
 
80-84
 
0.00
0.00
 
75-79
 
0.00
0.00
 
70-74
 
25.00
0.00
 
65-69
 
0.00
0.00
 
60-64
 
0.00
25.00
 
55-59
 
0.00
0.00
 
50-54
 
0.00
0.00
 
45-49
 
25.00
25.00
 
40-44
 
0.00
25.00
 
35-39
 
25.00
0.00
 
30-34
 
0.00
0.00
 
25-29
 
0.00
0.00
 
20-24
 
0.00
0.00
 
15-19
 
0.00
0.00
 
10-14
 
0.00
25.00
 
5-9
 
25.00
0.00
 
0-4
 
0.00
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Establet udalerrian 27 biztanle zeuden eta 14 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 1,93 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Horietatik 7 kide bakarrekoak ziren, 3 etxean seme-alabarik ez zuten bikoteek osatuak eta 3 seme-alabekin bizi ziren bikoteek. Datuok erroldaren laginketan oinarritzen direnez, udalerri honetako kopuruak biribilduta daude eta zehaztasun mugatukoak dira.[10]

27biztanle
14elkarbizitza-unitate
1,93lagun elkarbizitza-unitateko
7familia
3Bikotea seme-alabekin
3Bikotea seme-alabarik gabe etxean
7Kide bakarrekoa
Laginketan oinarritutako datuak, biribilduta; ez dira ehunekotan adierazten.

Udalerrian 7 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (3). 3 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.[10]

3
3
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekin

2023 erroldaren arabera, udalerrian 37 etxebizitza zeuden. Talderik handiena bigarren egoitza edo noizbehinkakoa ziren (18), 15 egoitza nagusiekin alderatuta eta 4 hutsik. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (35), eta apartamentuak gutxi ziren (2). Egoitza nagusietatik 13 beren jabearen bizilekuak ziren, 1 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 2 doan lagata.[11]

37etxebizitza
15egoitza nagusi
35etxe
2apartamentu

Etxebizitza multzoa

15
18
4
Egoitza nagusia (15)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (18)Hutsik (4)

Etxe mota

35
Etxea (35)Apartamentua (2)

Jabetza egoera

13
2
Jabeak (13)Alokairuan (1)Doan lagata (2)

Eraikuntza garaia

1919 aurretik4
1919-19452
1946-19702
1971-19906
1991-20051
2006-20200

Egoitza nagusien artean gehienek 4 gela zituzten (6). 14 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 13 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 10 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 5tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela1
2 gela0
3 gela4
4 gela6
5 gela edo gehiago4

Berogailu mota

14
Fuel-olioa (1)Elektrizitatea (1)Bestelakoak (14)

Aparkalekua eta ibilgailuak

13aparkalekua
10ibilgailu 1
5ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 12 biztanleetatik 10 aktibo ziren (% 83,3), horietako 7 lanean (% 58,3) eta 3 langabezian (aktiboen % 30,0).

1215-64 urteko biztanle
% 83,3aktibo
% 58,3lanean
% 30,0langabezia-tasa

2 ez-aktibotik 0 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 0,0), 1 erretiraturik zeuden (% 50,0) eta 1 bestelako ez-aktibo ziren (% 50,0).

Ez-aktiboak

% 50
% 50
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Udalerrian 4 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 7 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

4enplegu udalerrian
% 25,0soldatapeko
% 75,0ez-soldatapeko

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 18 ziren, horien artean 8 aktiboak ziren eta 10 inaktiboak ziren. 8 pertsona aktiboak lanean(5 gizon eta 3 emakume) zeuden.. 10 pertsona inaktiboetatik 3 erretiraturik zeuden, 3 ikasten zeuden eta 4 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.[12]

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an herrian zegoen saltoki bakarra zerbitzu enpresa batena zen.[13]

2000. urtean Establet udalerrian 3 nekazaritza-ustiategi zeuden.

  1. ↑ Estazioko erregistroak 1981ko urtarrilaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 4,9 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Bellegarde-en-Diois », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Emploi et population active 1999 et 2007
  13. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]