Edukira joan

Firbeix

Firbeix
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Akitania Berria
Departamendua Dordoina
BarrutiNontroneko barrutia
Kantonamenducanton of Saint-Pardoux-la-Rivière
Izen ofizialaFirbeix
Posta kodea24450
Geografia
Koordenatuak45°35′58″N 0°58′29″E / 45.5994°N 0.9747°E / 45.5994; 0.9747
Mapa
Azalera22,66 km²
Altitudea290 m, 451 m eta 358 m
MugakideakDournazac, La Coquille, Mialet, Bussière-Galant eta Saint-Pierre-de-Frugie
Demografia
Biztanleria294 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 157 (%51,8) (%48,2) 146 alt_right
Dentsitatea13 bizt/km²
firbeix.fr

Firbeix (frantsesez eta ofizialki: Firbeix) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Dordoina departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. Azken erroldaren arabera 294 biztanle zituen 22,7 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Dournazac, La Coquille, Mialet, Bussière-Galant eta Saint-Pierre-de-Frugie.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
FirbeixFirbeix
Població amb 697 habitants (2000)Dournazac (5,4 km)
Població amb 1636 habitants (2000)Châlus (6,2 km)
Població amb 1391 habitants (2000)La Coquille (6,3 km)
Població amb 681 habitants (2000)Mialet (7,7 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima ozeaniko aldatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfa motakoa da: klima epela, uda beroa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeaniko aldatua du, eta Massif Centraleko mendebaldea eta ipar-mendebaldeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 900-1500 mm artekoa, gehiena udazkenean eta neguan)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 11,2 °C-koa da, 14,8 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1163 mm-koa da, urtarrilean 13,2 euri-egun eta uztailean 0,8 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Châlus udalerrian dago, 5,2 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 11,8 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1159,6 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 40,4 °C-koa da, 2026ko ekainaren 24an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -13,7 °C-koa da, 2012ko otsailaren 9an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 11,5 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (19,4 °C) eta hotzena urtarrila (4,5 °C). Urteko prezipitazioa 1115 mm-koa da; hilabeterik euritsuena abendua da (126 mm) eta lehorrena uztaila (62 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,30 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (10,7 °C) baino 1,6 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2018, 2020, 2022, 2023 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (13,2 °C) eta hotzena 1963 (9,6 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Firbeix)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 4.5 4.8 8.0 10.4 14.1 17.6 19.4 19.3 15.6 12.1 7.6 5.2 11.5
Pilatutako prezipitazioa (mm) 111 88 86 97 91 82 62 72 81 100 120 126 1115
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (10,7 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+0,80,0+1,5+1,2+1,5+1,6+0,8+1,4−0,2+0,3+0,6+0,8
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 20 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (10,7 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea200300400500600700800900100011001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 146 gizon, 157 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
3.42
 
90-94
 
6.37
3.42
 
85-89
 
3.18
3.42
 
80-84
 
6.37
0.00
 
75-79
 
3.18
9.59
 
70-74
 
3.18
13.01
 
65-69
 
6.37
16.44
 
60-64
 
6.37
3.42
 
55-59
 
15.29
13.01
 
50-54
 
6.37
3.42
 
45-49
 
3.18
3.42
 
40-44
 
15.29
0.00
 
35-39
 
0.00
6.85
 
30-34
 
0.00
3.42
 
25-29
 
0.00
0.00
 
20-24
 
3.18
6.85
 
15-19
 
3.18
0.00
 
10-14
 
3.18
3.42
 
5-9
 
8.92
6.85
 
0-4
 
6.37
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Firbeix udalerrian 294 biztanle zeuden eta 149 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 1,97 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Horietatik 64 kide bakarrekoak ziren, 43 etxean seme-alabarik ez zuten bikoteek osatuak eta 32 seme-alabekin bizi ziren bikoteek. Datuok erroldaren laginketan oinarritzen direnez, udalerri honetako kopuruak biribilduta daude eta zehaztasun mugatukoak dira.[10]

294biztanle
149elkarbizitza-unitate
1,97lagun elkarbizitza-unitateko
85familia
32Bikotea seme-alabekin
43Bikotea seme-alabarik gabe etxean
10Guraso bakarrekoak
64Kide bakarrekoa
Laginketan oinarritutako datuak, biribilduta; ez dira ehunekotan adierazten.

Udalerrian 85 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (43). Guraso bakarreko 10 familietatik 5etan ama zen guraso bakarra. 57 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.[10]

43
32
10
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra

2023 erroldaren arabera, udalerrian 206 etxebizitza zeuden. Horietatik 151 egoitza nagusi ziren, 37 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 18 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (197), eta apartamentuak gutxi ziren (6). Egoitza nagusietatik 119 beren jabearen bizilekuak ziren, 27 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 5 doan lagata.[11]

206etxebizitza
151egoitza nagusi
197etxe
6apartamentu

Etxebizitza multzoa

151
37
18
Egoitza nagusia (151)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (37)Hutsik (18)

Etxe mota

197
Etxea (197)Apartamentua (6)

Jabetza egoera

119
27
Jabeak (119)Alokairuan (27)Doan lagata (5)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1919 aurretik artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (39).[11]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik39
1919-194530
1946-197028
1971-199032
1991-200510
2006-202011

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (75). 79 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 118 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 83 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 53tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela3
2 gela2
3 gela35
4 gela36
5 gela edo gehiago75

Berogailu mota

44
25
79
Gas sarea (1)Fuel-olioa (44)Elektrizitatea (25)Gas botila (2)Bestelakoak (79)

Aparkalekua eta ibilgailuak

118aparkalekua
83ibilgailu 1
53ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 169 biztanleetatik 118 aktibo ziren (% 69,8), horietako 105 lanean (% 62,1) eta 13 langabezian (aktiboen % 11,0).

16915-64 urteko biztanle
% 69,8aktibo
% 62,1lanean
% 11,0langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 56,2
25-54 urte% 82,5
55-64 urte% 51,8
Gizonak% 68,1
Emakumeak% 70,5

51 ez-aktibotik 6 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 11,8), 24 erretiraturik zeuden (% 47,1) eta 21 bestelako ez-aktibo ziren (% 41,2).

Ez-aktiboak

% 12
% 47
% 41
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Udalerrian 43 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 105 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

43enplegu udalerrian
% 39,5soldatapeko
% 60,5ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 22.230 eurokoa zen.

22.230 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 24.150 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 17 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 3 eraikuntza enpresak ziren, 5 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 2 zerbitzu enpresak ziren, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 6 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 1 margolaria, 2 iturginak, 1 ile apaindegia eta 1 jatetxe.[13]

2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.[14]

2000. urtean Firbeix udalerrian 23 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.197 hektarea erabiltzen.[15]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

  1. ↑ Estazioko erregistroak 1995ko azaroaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 1,8 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Châlus_sapc », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  14. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  15. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]