Edukira joan

Fontan

Fontan
Fontan
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Proventza-Alpeak-Kosta Urdina
DepartamenduaItsas Alpeak
BarrutiNiceko barrutia
Kantonamenducanton of Breil-sur-Roya
AlkateaPhilippe Oudot (en) Itzuli
Izen ofizialaFontan
Jatorrizko izenaFontan
Posta kodea06540
Geografia
Koordenatuak44°00′14″N 7°33′13″E / 44.0039°N 7.5536°E / 44.0039; 7.5536
Mapa
Azalera49,61 km²
Altitudea354 m, 405 m, 2.447 m eta 1.347 m
MugakideakSaorge, La Brigue eta Tende
Demografia
Biztanleria307 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 151 (%48,2) (%51,8) 162 alt_right
Dentsitatea6 bizt/km²
fontan-tourisme.com eta ville-fontan.com

Fontan (frantsesez eta ofizialki: Fontan) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Itsas Alpeak departamenduan dago, Proventza-Alpeak-Kosta Urdina eskualdean. Azken erroldaren arabera 307 biztanle zituen 49,6 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Saorge, La Brigue eta Tende.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
FontanFontan
Població amb 435 habitants (2000)Saorge (2,0 km)
Població amb 633 habitants (2000)La Brigue (8,1 km)
Població amb 2018 habitants (2000)Tende (9,7 km)
Població amb 223 habitants (2000)Moulinet (13,3 km)
Població amb 3514 habitants (2000)Sospel (16,6 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima mediterraneo aldatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Csa motakoa da: Mediterraneoko klima epela, uda bero eta lehorrarekin[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Var eta Alpe Maritimoetako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio ugariak udazkenean eta neguan; eguzkialdi oso ona udan; negu epela (8 °C); laino gutxi)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H3 zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 12,4 °C-koa da, 4,9 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1004 mm-koa da, urtarrilean 5,3 euri-egun eta uztailean 5,1 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Tenda udalerrian dago, 5,1 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 12 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1048,1 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 39,3 °C-koa da, 2019ko ekainaren 28an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -10,2 °C-koa da, 2018ko otsailaren 28an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 10,5 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (19,3 °C) eta hotzena urtarrila (3,5 °C). Urteko prezipitazioa 1152 mm-koa da; hilabeterik euritsuena azaroa da (186 mm) eta lehorrena uztaila (43 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,42 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (9,1 °C) baino 2,1 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2003, 2015, 2022, 2023 eta 2024. Urterik beroena 2022 izan zen (11,9 °C) eta hotzena 1980 (8,4 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Fontan)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 3.5 3.5 5.9 8.4 12.5 16.6 19.3 19.2 14.7 11.1 6.9 4.3 10.5
Pilatutako prezipitazioa (mm) 94 68 76 103 82 62 43 47 105 165 186 122 1152
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (9,1 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+1,5+1,0+1,6+1,5+1,9+2,3+1,7+1,9+0,2+0,6+1,1+1,2
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 20 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (9,1 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea20040060080010001200140016001860189019201950198020102040BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 162 gizon, 151 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
0.00
6.17
 
85-89
 
16.56
3.09
 
80-84
 
3.31
6.17
 
75-79
 
0.00
6.17
 
70-74
 
3.31
12.35
 
65-69
 
6.62
11.73
 
60-64
 
6.62
3.09
 
55-59
 
3.31
15.43
 
50-54
 
15.89
0.00
 
45-49
 
6.62
3.09
 
40-44
 
3.31
5.56
 
35-39
 
5.96
3.09
 
30-34
 
3.31
6.17
 
25-29
 
3.31
0.00
 
20-24
 
3.31
6.17
 
15-19
 
0.00
11.73
 
10-14
 
9.27
0.00
 
5-9
 
0.00
0.00
 
0-4
 
9.27
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Fontan udalerrian 307 biztanle zeuden eta 165 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 1,86 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 50,9), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).[10]

307biztanle
165elkarbizitza-unitate
1,86lagun elkarbizitza-unitateko
76familia
Udalerria
% 15
% 25
% 51
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 76 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (41). Guraso bakarreko 11 familietatik 11etan ama zen guraso bakarra. 41 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.[10]

41
24
11
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 44,2), enplegatuak (% 20,0), eskulangileak (% 11,5), bestelakoak (% 11,5). Talde nagusia (erretiratuak, % 44,2) Itsas Alpeak departamenduko batez bestekoaren (% 32,8) gainetik dago. Ez zen nekazaririk erregistratu erreferentziazko pertsona gisa.[10]

Udalerria
% 20
% 12
% 44
% 12
Itsas Alpeak
% 13
% 15
% 17
% 10
% 33
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 439 etxebizitza zeuden. Talderik handiena bigarren egoitza edo noizbehinkakoa ziren (200), 173 egoitza nagusiekin alderatuta eta 66 hutsik. Apartamentuak ziren nagusi (257), etxeak baino gehiago (175). Egoitza nagusietatik 116 beren jabearen bizilekuak ziren, 45 alokairuan zeuden, 10 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 11 doan lagata.[11]

439etxebizitza
173egoitza nagusi
175etxe
257apartamentu

Etxebizitza multzoa

173
200
66
Egoitza nagusia (173)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (200)Hutsik (66)

Etxe mota

175
257
Etxea (175)Apartamentua (257)

Jabetza egoera

116
45
Jabeak (116)Alokairuan (45)HLM (10)Doan lagata (11)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1919 aurretik artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (74).[11]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik74
1919-194537
1946-197024
1971-199023
1991-20058
2006-20205

Egoitza nagusien artean gehienek 3 gela zituzten (64). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (104 etxebizitzatan). 40 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 86 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 53tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela9
2 gela31
3 gela64
4 gela40
5 gela edo gehiago29

Berogailu mota

104
60
Fuel-olioa (7)Elektrizitatea (104)Gas botila (2)Bestelakoak (60)

Aparkalekua eta ibilgailuak

40aparkalekua
86ibilgailu 1
53ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 172 biztanleetatik 123 aktibo ziren (% 71,5), horietako 116 lanean (% 67,4) eta 7 langabezian (aktiboen % 5,7).

17215-64 urteko biztanle
% 71,5aktibo
% 67,4lanean
% 5,7langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 60,6
25-54 urte% 85,1
55-64 urte% 53,8
Gizonak% 69,7
Emakumeak% 72,3

49 ez-aktibotik 7 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 14,3), 17 erretiraturik zeuden (% 34,7) eta 25 bestelako ez-aktibo ziren (% 51,0).

Ez-aktiboak

% 14
% 35
% 51
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Udalerrian 38 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 116 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

38enplegu udalerrian
% 71,1soldatapeko
% 31,6ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 22.330 eurokoa zen.

22.330 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 26.380 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 14 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 2 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 zerbitzu enpresak ziren eta 3 administrazio publikoko enpresak ziren.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 7 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 2 igeltseroak, 1 ile apaindegia, 1 albaitaria eta 2 jatetxeak.[13]

2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 okindegi zen eta 1 arropa denda zen.[14]

2000. urtean Fontan udalerrian 6 nekazaritza-ustiategi zeuden.

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

  1. ↑ Estazioko erregistroak 1989ko uztailaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 1,7 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Tende_sapc », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  14. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]