Edukira joan

Fortan

Fortan
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Erdialdea-Loira Harana
DepartamenduaLoir eta Cher
BarrutiVendômeko barrutia
Kantonamenducanton of Savigny-sur-Braye
Izen ofizialaFortan
Posta kodea41360
Geografia
Koordenatuak47°50′44″N 0°54′57″E / 47.8456°N 0.9158°E / 47.8456; 0.9158
Mapa
Azalera5,98 km²
Altitudea95 m, 147 m eta 131 m
MugakideakLunay, Mazangé eta Savigny-sur-Braye
Demografia
Biztanleria255 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 128 (%50,4) (%49,6) 126 alt_right
Dentsitatea43 bizt/km²
fortan.fr

Fortan Frantziako udalerri bat da, Loir eta Cher departamenduan dagoena, Erdialdea-Loira Harana eskualdean. Azken erroldaren arabera 255 biztanle zituen 6 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Lunay, Mazangé eta Savigny-sur-Braye.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
FortanFortan
Població amb 920 habitants (2000)Mazangé (3,3 km)
Població amb 1336 habitants (2000)Lunay (4,0 km)
Població amb 1104 habitants (2000)Azé (6,1 km)
Població amb 682 habitants (2000)Épuisay (6,5 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak Erdialdeko eta Iparraldeko lautaden klima ozeaniko degradatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeaniko aldatua du, eta Loirako erdiko haranako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: eguzkialdi ona (1850 ordu/urte), uda lehorra)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2b zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 10,6 °C-koa da, 14,4 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 718 mm-koa da, urtarrilean 11,2 euri-egun eta uztailean 7,3 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Choue udalerrian dago, 13,7 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 11,9 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 645,6 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 41 °C-koa da, 2019ko uztailaren 25an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -13,1 °C-koa da, 2009ko urtarrilaren 7an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 11,6 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (19,7 °C) eta hotzena urtarrila (4,7 °C). Urteko prezipitazioa 709 mm-koa da; hilabeterik euritsuena abendua da (79 mm) eta lehorrena iraila (48 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,37 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (10,3 °C) baino 2,0 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2018, 2020, 2022, 2023 eta 2025. Urterik beroena 2020 izan zen (12,9 °C) eta hotzena 1963 (9,1 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Fortan)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 4.7 5.0 7.7 10.4 14.1 17.6 19.7 19.4 15.7 12.0 7.8 5.2 11.6
Pilatutako prezipitazioa (mm) 68 53 55 52 59 53 56 49 48 69 68 79 709
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (10,3 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+1,7+1,1+1,5+1,3+1,3+1,4+1,2+1,6+0,7+1,3+1,7+1,5
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 20 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (10,3 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea1502002503003504001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 126 gizon, 128 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
0.00
0.00
 
85-89
 
4.69
4.76
 
80-84
 
0.00
22.22
 
75-79
 
8.59
4.76
 
70-74
 
3.91
0.00
 
65-69
 
8.59
3.97
 
60-64
 
0.00
21.43
 
55-59
 
4.69
3.97
 
50-54
 
16.41
3.17
 
45-49
 
7.03
3.97
 
40-44
 
7.81
0.00
 
35-39
 
3.12
0.00
 
30-34
 
0.00
4.76
 
25-29
 
8.59
11.90
 
20-24
 
8.59
3.97
 
15-19
 
7.81
7.14
 
10-14
 
10.16
3.97
 
5-9
 
0.00
0.00
 
0-4
 
0.00
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Fortan udalerrian 255 biztanle zeuden eta 112 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,28 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Horietatik 28 kide bakarrekoak ziren, 48 etxean seme-alabarik ez zuten bikoteek osatuak eta 25 seme-alabekin bizi ziren bikoteek. Datuok erroldaren laginketan oinarritzen direnez, udalerri honetako kopuruak biribilduta daude eta zehaztasun mugatukoak dira.[10]

255biztanle
112elkarbizitza-unitate
2,28lagun elkarbizitza-unitateko
78familia
25Bikotea seme-alabekin
48Bikotea seme-alabarik gabe etxean
5Guraso bakarrekoak
28Kide bakarrekoa
5Bestelakoak
Laginketan oinarritutako datuak, biribilduta; ez dira ehunekotan adierazten.

Udalerrian 78 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (48). Guraso bakarreko 5 familietatik 5etan ama zen guraso bakarra. 54 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.[10]

48
25
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra

2023 erroldaren arabera, udalerrian 138 etxebizitza zeuden. Horietatik 110 egoitza nagusi ziren, 12 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 16 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (137), eta apartamentuak gutxi ziren (0). Egoitza nagusietatik 103 beren jabearen bizilekuak ziren, 6 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 1 doan lagata.[11]

138etxebizitza
110egoitza nagusi
137etxe
0apartamentu

Etxebizitza multzoa

110
12
16
Egoitza nagusia (110)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (12)Hutsik (16)

Etxe mota

137
Etxea (137)

Jabetza egoera

103
Jabeak (103)Alokairuan (6)Doan lagata (1)

Eraikuntza garaia

1919 aurretik32
1919-194514
1946-197012
1971-199018
1991-200513
2006-202021

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (61). 43 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 91 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 36 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 73tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela3
2 gela1
3 gela13
4 gela32
5 gela edo gehiago61

Berogailu mota

21
35
10
43
Fuel-olioa (21)Elektrizitatea (35)Gas botila (10)Bestelakoak (43)

Aparkalekua eta ibilgailuak

91aparkalekua
36ibilgailu 1
73ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 160 biztanleetatik 129 aktibo ziren (% 80,6), horietako 113 lanean (% 70,6) eta 15 langabezian (aktiboen % 11,6).

16015-64 urteko biztanle
% 80,6aktibo
% 70,6lanean
% 11,6langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 63,6
25-54 urte% 92,1
55-64 urte% 67,3
Gizonak% 82,9
Emakumeak% 78,2

32 ez-aktibotik 8 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 25,0), 18 erretiraturik zeuden (% 56,2) eta 6 bestelako ez-aktibo ziren (% 18,8).

Ez-aktiboak

% 25
% 56
% 19
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Udalerrian 7 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 113 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

7enplegu udalerrian
% 28,6soldatapeko
% 85,7ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 27.200 eurokoa zen.

27.200 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 25.240 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 2 komertzioetatik, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.[12]

2000. urtean Fortan udalerrian 7 nekazaritza-ustiategi zeuden, 204 hektarea erabiltzen.[13]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

  1. ↑ Estazioko erregistroak 2006ko apirilaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 4,2 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Choue », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]