Edukira joan

Ganac

Ganac
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Okzitania
Departamendua Ariège
BarrutiFoixeko barrutia
Kantonamenducanton of Foix-Rural
Izen ofizialaGanac
Posta kodea09000
Geografia
Koordenatuak42°56′49″N 1°33′46″E / 42.9469°N 1.5628°E / 42.9469; 1.5628
Mapa
Azalera20,19 km²
Altitudea420 m, 1.606 m eta 914 m
MugakideakBrassac, Ferrières-sur-Ariège, Foix, Montoulieu, Prayols, Saint-Pierre-de-Rivière eta Saurat
Demografia
Biztanleria759 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 364 (%48,7) (%51,3) 384 alt_right
Dentsitatea38 bizt/km²

Ganac (frantsesez eta ofizialki: Ganac) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Ariège departamenduan dago, Okzitania eskualdean. Azken erroldaren arabera 759 biztanle zituen 20,2 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Brassac, Ferrières-sur-Ariège, Foix, Montoulieu, Prayols, Saint-Pierre-de-Rivière eta Saurat.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
GanacGanac
Població amb 296 habitants (2000)Gajan (1,4 km)
Població amb 313 habitants (2000)Caumont (3,3 km)
Població amb 39 habitants (2000)Barjac (3,4 km)
Població amb 1457 habitants (2000)Saint-Lizier (3,6 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima erdikontinental eta mendi-ertzetako klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Pirinio zentraletako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 1000-1200 mm artekoa)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 11,5 °C-koa da, 4,2 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1111 mm-koa da, urtarrilean 10,2 euri-egun eta uztailean 7,4 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Cos_(Ariège) udalerrian dago, 2,6 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 12,4 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1004 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 39,8 °C-koa da, 2025ko abuztuaren 11an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -14,7 °C-koa da, 2012ko otsailaren 9an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 8,8 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena abuztua da (16,5 °C) eta hotzena urtarrila (2,3 °C). Urteko prezipitazioa 1362 mm-koa da; hilabeterik euritsuena azaroa da (143 mm) eta lehorrena uztaila (81 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,21 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (8,2 °C) baino 1,1 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenetatik bi 2000tik aurrerakoak dira (2022 eta 2025). Urterik beroena 2022 izan zen (10,5 °C) eta hotzena 1963 (7,2 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Ganac)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 2.3 2.4 5.0 7.0 10.6 14.2 16.5 16.5 13.0 9.7 5.2 3.1 8.8
Pilatutako prezipitazioa (mm) 125 105 106 135 141 105 81 88 104 109 143 120 1362
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (8,2 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+0,6+0,4+1,5+1,3+1,1+0,8−0,1+0,5−0,7+0,2+0,4+0,8
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 20 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (8,2 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea20040060080010001200140016001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 384 gizon, 364 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
1.37
2.60
 
85-89
 
0.00
5.21
 
80-84
 
5.49
2.60
 
75-79
 
7.97
6.51
 
70-74
 
7.97
6.51
 
65-69
 
4.12
7.55
 
60-64
 
8.24
1.30
 
55-59
 
5.49
11.72
 
50-54
 
9.62
11.46
 
45-49
 
5.49
5.21
 
40-44
 
2.75
7.81
 
35-39
 
8.24
7.81
 
30-34
 
5.49
5.21
 
25-29
 
6.87
2.60
 
20-24
 
2.75
6.51
 
15-19
 
0.00
5.47
 
10-14
 
7.14
1.30
 
5-9
 
5.49
2.60
 
0-4
 
5.49
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Ganac udalerrian 759 biztanle zeuden eta 383 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 1,98 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 37,6), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[10]

759biztanle
383elkarbizitza-unitate
1,98lagun elkarbizitza-unitateko
233familia
Udalerria
% 21
% 32
% 38
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 233 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (121). Guraso bakarreko 30 familietatik 20etan ama zen guraso bakarra. 146 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 41k seme-alaba bakarra zuten etxean, 41k bi, eta 5k hiru edo gehiago.[10]

121
82
30
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean146
Seme-alaba bat41
Bi seme-alaba41
Hiru seme-alaba5
Lau edo gehiago0

15 urte edo gehiago zituzten 638 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 8,2 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 33,3. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 25-39 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 66,7).[10]

Bakarrik bizi da
15-24% 8
25-39% 14
40-54% 26
55-64% 25
65-79% 23
80 +% 33
Bikotean bizi da
15-24% 14
25-39% 67
40-54% 57
55-64% 64
65-79% 66
80 +% 51

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 38,6 ezkonduta zegoen, eta beste % 20,5 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 13,2 izatezko bikotean eta % 7,4 PACS bidez lotuta). % 27,7 ezkongabeak ziren, % 5,0 alargunak eta % 8,3 dibortziatuak.[10]

Ezkonduta% 38,6
Ezkongabea% 27,7
Izatezko bikotean% 13,2
Dibortziatuta% 8,3
PACS bidez lotuta% 7,4
Alarguna% 5,0

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 31,6), erdi-mailako lanbideak (% 21,1), enplegatuak (% 13,3), goi-mailako langileak (% 13,1). Talde nagusia (erretiratuak, % 31,6) Ariège departamenduko batez bestekoaren (% 37,6) azpitik dago. 5 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 1,3).[10]

Udalerria
% 13
% 21
% 13
% 12
% 32
Ariège
% 14
% 16
% 12
% 38
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 514 etxebizitza zeuden. Horietatik 374 egoitza nagusi ziren, 105 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 35 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (477), eta apartamentuak gutxi ziren (34). Egoitza nagusietatik 281 beren jabearen bizilekuak ziren, 77 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 16 doan lagata.[11]

514etxebizitza
374egoitza nagusi
477etxe
34apartamentu

Etxebizitza multzoa

374
105
Egoitza nagusia (374)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (105)Hutsik (35)

Etxe mota

477
Etxea (477)Apartamentua (34)

Jabetza egoera

281
77
Jabeak (281)Alokairuan (77)Doan lagata (16)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1919 aurretik artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (99).[11]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik99
1919-194533
1946-197060
1971-199098
1991-200539
2006-202036

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (194). 126 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 287 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 175 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 181tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela8
2 gela20
3 gela56
4 gela95
5 gela edo gehiago194

Berogailu mota

121
110
126
Gas sarea (121)Fuel-olioa (11)Elektrizitatea (110)Gas botila (7)Bestelakoak (126)

Aparkalekua eta ibilgailuak

287aparkalekua
175ibilgailu 1
181ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 427 biztanleetatik 351 aktibo ziren (% 82,2), horietako 317 lanean (% 74,2) eta 34 langabezian (aktiboen % 9,7).

42715-64 urteko biztanle
% 82,2aktibo
% 74,2lanean
% 9,7langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 57,1
25-54 urte% 93,2
55-64 urte% 63,6
Gizonak% 83,3
Emakumeak% 81,0

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 16,7
BEPC, brebeta% 30,0
CAP-BEP% 6,8
Batxilergoa% 11,8
Goi-mailako +2% 10,9
Goi-mailako +3/4% 11,1
Goi-mailako +5% 1,8

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 9,7). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

77 ez-aktibotik 21 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 27,3), 30 erretiraturik zeuden (% 39,0) eta 26 bestelako ez-aktibo ziren (% 33,8).

Ez-aktiboak

% 27
% 39
% 34
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 17
% 34
% 27
% 13
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 58 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 317 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

58enplegu udalerrian
% 34,5soldatapeko
% 65,5ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 24.580 eurokoa zen.

24.580 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 23.360 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 15 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 6 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 garraio enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 8 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 funeraria, 2 margolariak, 3 zurginak eta 1 eraikuntza enpresa.[13]

2000. urtean Ganac udalerrian 12 nekazaritza-ustiategi zeuden, 325 hektarea erabiltzen.[14]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

  1. ↑ Estazioko erregistroak 2003ko urriaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 4,2 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Cos », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  14. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]